бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Хьунул адамли бируси садакьа

Хьунул адамли бируси садакьа

Хъалибарглизиб мура сай-вегIси, яра кIилалра ургабси яшавлизибад илала ихтияр (изну) агарли, хьунуй садакьа барес асухIебирар. Мура ихтияр агарли, илинира хIебагьурли, хьунуй илала маслизибад садакьа баралли, кири муруйс биур, хьунул хIекьлизи риркур.

 

Сари-регIси мас биалли, сунес бакIибси алапа яра пенсия, сари рузули бикибси, ил ахIенси цархIилра, мура маслизи гъудурхIебиубси биалли, илини сунес дигуси барес асубирар, мура ихтиярра хIяжатхIебиркур. Маслизи халхIебируси бибгIяна-биштIаси секIал, мисаллис: унрубас тиладибарибхIели бедлугуси цIа алкес пирхикIгъуна, набт-зегъуна, илдигъунти секIал хьунуй дедес асубирар, мура ихтияр агарлира, мура маслизибад биаллира. Хьунул адамличиб хъарси саби мура хъали, илала мас, илаб лебси секIалра бихIес, илдас жавабра бедес. Кьиямала бархIи илизи хьарбиу илини мура хъали-яшав сен-сен дихIибал.

Сунечи Аллагь ﷻ разивиабну ГIялиасхIябли бурили сай: «Мурул адамла талихIчевдеш дигахъуси саби шел секIайзибад: сунес мутIигIси хьунул, ил викIуси кьяйда рикIуси, илини ибсилис гIеларад рашуси риъни;

иманчебти дурхIни биънира;

Аллагьлизибад ﷻ урухкIути динна узби биънира;

гIяхIти унруби биънира;

сунела ризкьи сай хIерируси мерличиб биънира (сунела шилизиб, шагьарлизиб)».

Илгъуна разидеш-ряхIятдеш Аллагьли ﷻ талихI бедибсилис ахIи биркуси секIал ахIен.

Амма бахъал хьунрани чус бяхъяхъес мурчI муруйзи бедлугули саби, чучи хъарси хIебирули. Чус бяхъяхъес мурчI муруйзи хIебедили батес хIяракатбарнигъуна гIяхIси дарман агара хьунрас. ПиргIявайс къуллукъбарили, илис мутIигIракIни багьандан илала хьунул Асиятлис бикибси даража пикрилизи касес гIяхIси саби хьунрас муруйчил жалрирхъниличиб. Ужуси, кепси муруйчил жалрикIнили бируси гIяхIдеш, хъали буънира, дурхIни цIуръабиънира саби.

Илис бируси къуллукъра хьунуй, илини бужниличи кьабулли я разили хIебируну ишгъуна нигетличил биру, илини Аллагьлизи ﷻ тиладибиру: «Я ЧевяхIси Аллагь ﷻ, ХIуни чейулри ишра ишала баркьудира, ишичи разили ахIенра, ЧевяхIси Аллагь ﷻ, нуни ишис бируси къуллукъ, ХIела амрулис мутIигIракIили, набчиб чебси мура хIекь бархьаэс гIягIнили биъни багьандан саби», - или. ПиргIявайс Асиятлира къуллукъ илкьяйда бирули руили сари. Илгъуна нигет-кьасличил муруйс мутIигIриънила баракатли ил чариэсра асубирар, ил гIяхIти гIямултачи чарухънилис сабабли бетаэс асубирар илала мутIигIракIни.

Мурталра кьацI-беркала дазалачерли биралли, илинира кумекбиру вайти тIабигIятуни илизи дархьдатахъес.

Сунечи буйрухъикIуси чилра агарси хIякимван, сунес дигута виркьес муруйсра асухIебирар. Илинира бихIес чебиркур сунела дазу, сунела бекIдеш-ахъри лер или хьунри инжитбирес асухIебирар. Илди саби Аллагьла ﷻ шаргIли аманатбарили муйлази бихIяхъес бедибти «ВадигIятуни».

ШаргIличи балбикили мурул-хьуна цала цаличибси хIекь буралли, дахъал делчIес вирар, ил хIекь цала цали бархьаэсра, хаслира гьаннала замана вирхIейрар. Вируси, барес ахърира лебси, гьатIира чебси саби или эсра асубируси секIал саби цаличибад ца чебберхурли тавбадарни.

 

 

Лаюса Юсуфова

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...