бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Хьунул адамли бируси садакьа

Хьунул адамли бируси садакьа

Хъалибарглизиб мура сай-вегIси, яра кIилалра ургабси яшавлизибад илала ихтияр (изну) агарли, хьунуй садакьа барес асухIебирар. Мура ихтияр агарли, илинира хIебагьурли, хьунуй илала маслизибад садакьа баралли, кири муруйс биур, хьунул хIекьлизи риркур.

 

Сари-регIси мас биалли, сунес бакIибси алапа яра пенсия, сари рузули бикибси, ил ахIенси цархIилра, мура маслизи гъудурхIебиубси биалли, илини сунес дигуси барес асубирар, мура ихтиярра хIяжатхIебиркур. Маслизи халхIебируси бибгIяна-биштIаси секIал, мисаллис: унрубас тиладибарибхIели бедлугуси цIа алкес пирхикIгъуна, набт-зегъуна, илдигъунти секIал хьунуй дедес асубирар, мура ихтияр агарлира, мура маслизибад биаллира. Хьунул адамличиб хъарси саби мура хъали, илала мас, илаб лебси секIалра бихIес, илдас жавабра бедес. Кьиямала бархIи илизи хьарбиу илини мура хъали-яшав сен-сен дихIибал.

Сунечи Аллагь ﷻ разивиабну ГIялиасхIябли бурили сай: «Мурул адамла талихIчевдеш дигахъуси саби шел секIайзибад: сунес мутIигIси хьунул, ил викIуси кьяйда рикIуси, илини ибсилис гIеларад рашуси риъни;

иманчебти дурхIни биънира;

Аллагьлизибад ﷻ урухкIути динна узби биънира;

гIяхIти унруби биънира;

сунела ризкьи сай хIерируси мерличиб биънира (сунела шилизиб, шагьарлизиб)».

Илгъуна разидеш-ряхIятдеш Аллагьли ﷻ талихI бедибсилис ахIи биркуси секIал ахIен.

Амма бахъал хьунрани чус бяхъяхъес мурчI муруйзи бедлугули саби, чучи хъарси хIебирули. Чус бяхъяхъес мурчI муруйзи хIебедили батес хIяракатбарнигъуна гIяхIси дарман агара хьунрас. ПиргIявайс къуллукъбарили, илис мутIигIракIни багьандан илала хьунул Асиятлис бикибси даража пикрилизи касес гIяхIси саби хьунрас муруйчил жалрирхъниличиб. Ужуси, кепси муруйчил жалрикIнили бируси гIяхIдеш, хъали буънира, дурхIни цIуръабиънира саби.

Илис бируси къуллукъра хьунуй, илини бужниличи кьабулли я разили хIебируну ишгъуна нигетличил биру, илини Аллагьлизи ﷻ тиладибиру: «Я ЧевяхIси Аллагь ﷻ, ХIуни чейулри ишра ишала баркьудира, ишичи разили ахIенра, ЧевяхIси Аллагь ﷻ, нуни ишис бируси къуллукъ, ХIела амрулис мутIигIракIили, набчиб чебси мура хIекь бархьаэс гIягIнили биъни багьандан саби», - или. ПиргIявайс Асиятлира къуллукъ илкьяйда бирули руили сари. Илгъуна нигет-кьасличил муруйс мутIигIриънила баракатли ил чариэсра асубирар, ил гIяхIти гIямултачи чарухънилис сабабли бетаэс асубирар илала мутIигIракIни.

Мурталра кьацI-беркала дазалачерли биралли, илинира кумекбиру вайти тIабигIятуни илизи дархьдатахъес.

Сунечи буйрухъикIуси чилра агарси хIякимван, сунес дигута виркьес муруйсра асухIебирар. Илинира бихIес чебиркур сунела дазу, сунела бекIдеш-ахъри лер или хьунри инжитбирес асухIебирар. Илди саби Аллагьла ﷻ шаргIли аманатбарили муйлази бихIяхъес бедибти «ВадигIятуни».

ШаргIличи балбикили мурул-хьуна цала цаличибси хIекь буралли, дахъал делчIес вирар, ил хIекь цала цали бархьаэсра, хаслира гьаннала замана вирхIейрар. Вируси, барес ахърира лебси, гьатIира чебси саби или эсра асубируси секIал саби цаличибад ца чебберхурли тавбадарни.

 

 

Лаюса Юсуфова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...