бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

ХIафсат бинт ГIумар

 

 

Нушала Идбагла ﷺ авъибил хьунул, муъминтала неш ХIафсат ГIумар асхIяб ибн Хаттабла рурси сарри ва риштIахIейчирад дудешличил рарх ислам диннизирсири.

 

Илала цаэсил мурул Хунайс УхIудла гъазаватлизир бутIакьяндеш дарили, илар диубти дяхъурбазивад алхунсири. Илала агриличи ХIафсат дебали децIрикIусири. Ил сабабли дудешли кьасбариб ил адабчевсилис шери редес. Ил сунела рурсилис гIяхIсигъуна барес багьандан Абу Бакр асхIяблизи хьарбаэс вякьун, амма Абу Бакрли селра хIеиб. ГIумар асхIяблис ил гIяхIхIебизур ва ГIусман асхIябличи дугьаизур дила рурси хIед рука или. ГIусман асхIяблира жаваб бедили сай: Гьачам ну хъайчикайэс вирули ахIенра или. ГIумар асхIяб сунела децIра сайра Идбагличи ﷺ вакIиб ва сунела анцIбукьличила илизи буриб. ИлхIели МухIяммадли ﷺ иб: «ХIафсатлис ГIусманничив гIяхIси мурул виркур, ГIусмайс биалли ХIафсатличир гIяхIси хьунул риркур». Чумал бархIила гIергъи ил ГIумарличи сукни вакIиб ва рурсила дудешли разидеш багьахъур. Идбагли ﷺ сунела рурси Умму-Кульсум ГIусмайс шери редиб, ХIафсат биалли сунес карииб. Ил замана ХIафсат 23 дус сарри риубси.

ХIафсат Идбагла ﷺ цархIилти хьунрачи хIясадрирусири. Ил паргъатагарриубли чераибхIели, Идбагли ﷺ иб: «Илис дигули риалли, нуни ил акьуралтас». Идбагли ﷺ ца тIалакь бедили, иличил декIаркайкиб. ДекIарбикнила сабаб ХIафсатли Идбагла ﷺ ца дигIяндеш гьаргбарни сабри. Илис гIергъи ЖабрагIил малаик вакIили буриб: «Чаррара ХIафсат, ил дин дебали дигуси хьунул адам сари, дугели гIибадат бируси, хIерейс дубрурцуси. Ил хIела Алжанализирси хьунулра сари». Идбагли ﷺ ил чаррариб. Илди кIел девли ХIафсатлизиб дубрурцасли ва дехIибулта риркьасли, ралтара ибси пикри акIахъуб ва ил гьатIира рулгес ва дехIибулта риркьес рехIрихьиб. МухIяммад Идбагли ﷺ ил сунела хьунрала лугIилизир ратур. Илди 8 дус барх хIербиубтири.

Идбаг ﷺ вебкIили гIергъи Абу Бакр халифли ветаурсири. ИлхIели Кьуръан цаси табтарлизи бучибсири ва Абу Бакр Кьуръан бихIянра сайри. Ил вебкIибхIели Хафсатли бихIусири Кьуръан ва дахъал хIядисуни даахъибсири.

ХIафсат ребкIиб хIижрала 41 ибил дусла ШягIбан базлизир. Илис жаназала дехIибала дирухIели, Мадинала бекIли бекIдешдариб ва аль-Бакьи хIябрази хIяририхьиб.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...