бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла асхIябти – хьунул адамти. Аш – Шайма бинт аль – Харис

 

Ил Идбаг ниъли валхуси ХIялима ас-СагIдияла рурси сари. Илкьяйдали ил Аллагьла Расулла ниъла рузи сари. Илини илис бяркъ бедлугусири. МухIяммад Идбаг ятим сайри, илала узи я рузи агартири, амма илала ниъла узби ва рузби лебтири.

 

Бурни хIясибли, Шаймасра илала нешлисра Идбаг ﷺ дебали дигахъусири. Ил сабаблира бахъли чула рурсбас Шайма у бедлугусири, ил виштIахIели Идбагличила ﷺ илала къайгъни чедиули. Ил аш – Шайма сарри Идбагличил ﷺ хIязталириркьуси ва ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ тиладирикIуси: «Я Аллагь ﷻ! МухIяммад нушачив вати гIулухъа ветаайчи, гIур биалли гьавкьяли ва вегIбекIли вара. Кьястачил барх илала душмантира агарбара, ва илис даимлис чевяхIдеш беда!»

МухIяммад ибн аль – МугIалля аль – Азди викIар: «Абу Урва аль – Аздини ил багьурхIели бурибсири: «Сен гIяхIсил ЧевяхIси Аллагьли ﷻ илала балгалис жаваб гибни!»

Аш – Шайма ва илала хъалибарг Идбагла ﷺ дигили ва хIурматли гIеббуцибтири лерилра илдала гIямрулизиб. Иличила ибн ХIаджарли «аль – Исаб» – лизиб бурибсири.

Хавазинти ва бусурманти-ургабси дяви кабикили бусурманти чедибикибхIели, илдани аш-Шайма цархIилти ясиртачил кибсири. Ил Идбагличи ﷺ раибхIели, илини буриб: «Ва Аллагьла Расул ﷺ, ну хIела ниъла рузи сарра!»

«Ил якьинбируси сегъуна-биалра лишан лебу?» – хьарбаиб илини.

«Нуни къакъличи катурли вихухIели, хIу кьацIики илаб къел калунсири». Идбагли ﷺ ил къел багьур. Илини сунела плащ тIинтIбарили ила каратур ва викIар: «Дигадли набчир хIерриэс кален, дигиличил ва хIурматличил алавруцили рируд. Дигадли, савгъатунира гили хIела халкьличи рурхьури».

«ГIяхIсири хIуни ну дила халкьличи чаррараслири», – жаваб чарбариб илини. Идбагли ﷺ ил рикIуси бариб.

Идбагли ﷺ ил сунела ниъла рузи сарни багьурхIели, илис мардешла лишанти чедаэсли дакIудиуб. Илди илизир дахъал дусмазир калири, ва баркаллаличил гьанруршулри.

ХIяжатси ахIену гьатIи адамли гIяхIбаркь балес ва гьанбуршес? ГIяхIбаркь балусилис ахIи баркалла багьахъес хIебала.

Нушазибад чумлис гьанриркули илала ниъла неш? Илала зизи? Нешанала кьяшмала удиб саби Алжана, или хIебурибу гьатIи, нушази Идбагли ﷺ?

Идбагла ﷺ аш – Шаймачи хIурмат ва гIяхIбаркьла баркьуди лебил «бану СагIд» кьамличи тIинтIбиуб.

 

Наида Гъуруева

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Тулкни

Бисмиллагьи РяхIманир РяхIим АлхIямдулиЛлагь шукру, багьахъурил дин «Ислам»   Деза Аллагьлис биаб дин «Ислам» багьахъурси, Сай хIекьли марварили, иманра бухахъибси, Кьалубалализирад бусурманти дарибси. АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин...


Компот

Далкьарахъни: ГIинцбала, хъярбала, дерубти курегала ва кякянтала цаца халати кьулса руржути 2 литрцад шиннизи кадихьили 5-10 минут делхьахъеная. Бизидешлис михикI вава ва апельсинна кам имцIабарая. Чакар хIейгутани варъаличил держес вирар.  Беркала ашагьаб!   Лаюса Юсуфова


Нясдеш — сен?

Нуни ишбархIи дила белкIлизиб ишгъуна масъала ахъбуцес дигулра. Ил нушала республикализиб дебали челукьусира саби. ХIердизирая алавчарли кьакьурбази — дахъалгъунтазир нясдешуни, жярга-зекъ сари. Илди жярга-зекъ лайдикIути тIакьнази диахъули ахIенну, чус гьамадси мерличи лайдикIули...


Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез,...


Гьар адамли сай-вегIси гьуни чеббиркIу

ВецIал дус гьалаб сегъунти-биалра сарихибдешуни диахъес багьандан университетлизиб багьуди касес хIяжатсири. Жагьти халкь университетлизи кабурхес, диплом касес, гIур гIяхIси хIянчи баргили, бузес къайгъилизибри.   Амма гьаннала замана аги-кьяйда дебали дарсдиубли сари. Хасти багьудлуми...