бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла ﷺ асхIябти – хьунул адамти. Аш – Шайма бинт аль – Харис

 

Ил Идбаг ﷺ ниъли валхуси ХIялима ас-СагIдияла рурси сари. Илкьяйдали ил Аллагьла Расулла ﷺ ниъла рузи сари. Илини илис бяркъ бедлугусири. МухIяммад Идбаг ﷺ ятим сайри, илала узи я рузи агартири, амма илала ниъла узби ва рузби лебтири.

 

Бурни хIясибли, Шаймасра илала нешлисра Идбаг ﷺ дебали дигахъусири. Ил сабаблира бахъли чула рурсбас Шайма у бедлугусири, ил виштIахIели Идбагличила ﷺ илала къайгъни чедиули. Ил аш – Шайма сарри Идбагличил ﷺ хIязталириркьуси ва ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ тиладирикIуси: «Я Аллагь ﷻ! МухIяммад нушачив вати гIулухъа ветаайчи, гIур биалли гьавкьяли ва вегIбекIли вара. Кьястачил барх илала душмантира агарбара, ва илис даимлис чевяхIдеш беда!»

МухIяммад ибн аль – МугIалля аль – Азди викIар: «Абу Урва аль – Аздини ил багьурхIели бурибсири: «Сен гIяхIсил ЧевяхIси Аллагьли ﷻ илала балгалис жаваб гибни!»

Аш – Шайма ва илала хъалибарг Идбагла ﷺ дигили ва хIурматли гIеббуцибтири лерилра илдала гIямрулизиб. Иличила ибн ХIаджарли «аль – Исаб» – лизиб бурибсири.

Хавазинти ва бусурманти-ургабси дяви кабикили бусурманти чедибикибхIели, илдани аш-Шайма цархIилти ясиртачил кибсири. Ил Идбагличи ﷺ раибхIели, илини буриб: «Ва Аллагьла Расул ﷺ, ну хIела ниъла рузи сарра!»

«Ил якьинбируси сегъуна-биалра лишан лебу?» – хьарбаиб илини.

«Нуни къакъличи катурли вихухIели, хIу кьацIики илаб къел калунсири». Идбагли ﷺ ил къел багьур. Илини сунела плащ тIинтIбарили ила каратур ва викIар: «Дигадли набчир хIерриэс кален, дигиличил ва хIурматличил алавруцили рируд. Дигадли, савгъатунира гили хIела халкьличи рурхьури».

«ГIяхIсири хIуни ну дила халкьличи чаррараслири», – жаваб чарбариб илини. Идбагли ﷺ ил рикIуси бариб.

Идбагли ﷺ ил сунела ниъла рузи сарни багьурхIели, илис мардешла лишанти чедаэсли дакIудиуб. Илди илизир дахъал дусмазир калири, ва баркаллаличил гьанруршулри.

ХIяжатси ахIену гьатIи адамли гIяхIбаркь балес ва гьанбуршес? ГIяхIбаркь балусилис ахIи баркалла багьахъес хIебала.

Нушазибад чумлис гьанриркули илала ниъла неш? Илала зизи? Нешанала кьяшмала удиб саби Алжана, или хIебурибу гьатIи, нушази Идбагли ﷺ?

Идбагла ﷺ аш – Шаймачи хIурмат ва гIяхIбаркьла баркьуди лебил «бану СагIд» кьамличи тIинтIбиуб.

 

Наида Гъуруева

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Дурхъати дугьби

Бусурман узис бируси балга   ХIядислизиб бурили саби: «ВалхIелуси бусурман узис бируси балга ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулбируси саби. Илала бекIла мякьлав вархьибси малаик вируси сай, гьар илини балга бирухIели «Аминь» викIуси ва илисра тяп илгъуна тиладибируси. Мисаллис,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6, 8 – ибил номертазиб)   3) Магьар кабушни хIярамси манзил Ил манзил саби хьунул адам хIяйзлариубси замана. Сен хIярамси? СенахIенну шаригIятли хьунул адамла ихтиюрти далтахъухIели, ва ил манзил магьар кабушалли гIиддала замана бухъянбилтIуси саби. Амма хьунул адамли...


Садж

Садж азербайжанлантала хурег саби. Ил жура-журала диълизибад барес вируси сай. Нушани гIяргIяла диълизибад гьалабирхьулра. ГIягIнидиркур: гIяргIяла диъ – 300 гр. помидор – 3; жерши – 200 гр; кьяртIалализирти хъара – 250 гр; шайтIа кьапIни – 100 гр; болгарский...


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...