бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МИГIРАЖ

МИГIРАЖ

МигIраж – Идбаг ﷺ зубрачи ахъуцни.

Нушала МяхIяммад Идбагличил ﷺ дахъал мугIжизатуни детауртири. Иличил кадикибти анцIбукьуни, цабутIаван, нушала гIямру дархьли деркIахъес гIибратли детарули сари. Илдигъунти машгьурти анцIбукьуназибад ца сабри Исраъ ва МигIраж - ца дугила архIя ва зубрази ахъуцнила гIяжаибдеш. «Исраъ» ибси девли иргъахъуси саби МяхIммад Идбаг ﷺ Иерусалимлизибси Байтул Мукьаддасла «Аль-Акьса» мижитлизи ваъни. «МигIраж» ибси девли - ил ГIяршличи ахъуцни. Ил анцIбукь кабикибсири маккалантази ислам дин кьабулбарахъес жиикIули 10 дус дикили гIергъи. Илдани биалли, ил мучлаагарвирули, дукелцIиличи вирхьусири.

Ит дус Идбагла ﷺ хьунул Хадижа ва адавзи Абу ТIалиб бебкIибтири, ил дуслис децIла дус или бикIутири. ТIаиф шагьарлизи ваили, хIурматла адамтачи дугьаизурхIелира, ислам дин кьабулхIебарили, иличи мехIурти ва биштIати гьирбарибтири. Ил сагъсаламатли витибсири, хIили дашути кьяшмачил, илавад хIилхIи гьавухъунсири. ИлхIели Гьалжанализибад кибси дуклумар мицIираг Буракьличил, ЖабрагIил малаик вакIиб, ва ил мурдаватурли сапарли дурабухъун.

Идбаг ﷺ Аль-Акьса мижитлизив вагьарвиъниличила Кьудратла ВегI Аллагьли ﷺ бусурмантала дурхъаси жуз – Кьуръайзиб ишкьяйда бурули сай (мягIна): «ЧевяхIси сай сунела лагъ ХIярам мижитлизивад АльАкьса мижитлизив вагьарвиахъес виубси» (Сура «Исраъ», аят 1). Буракь мижитла унзализибси мегьла мявализи бигьи, мижитлизи ацIили, цархIилти идбагуначил дарх дехIибала дариб. ИлхIелира илдас имам виубли гьала тIашизурли. Ил секIай чебиахъули саби ил сунела даража хIясибли лебилра идбагуначив чевяхIси виънира. ИлхIели сунечи ниъли ва чягъирли дицIибти кIел хъабаличил ЖабрагIил малаик гъамиуб.

Идбагли ниъ чердикIиб. ИлхIели ЖабрагIил викIули сай: «ХIуни умудеш чеббикIири», - ил мубараквариб ва буриб илала уммат бархьси гьунчиб бирар или. ГIур илди закличи абацIиб, цаибил закличив Адам, кIиибилличиб - ГIиса ва ЯхIъя, хIябъибилличив - Юсуп, авъибилличив – Идрис, шуибилличив – Гьарун, урег-ибилличив – Муса, верхIъибилличив – Ибрагьим идбагуни u къаршибикиб. Илала гIергъи илди нурлизибад барибси халаси галгала гьала бетаиб. ЖабрагIил малаик викIар: «Ишаб набчи хъарси таманбирули саби.

Эй, Аллагьлис ﷻ вигахъан, цагьатIи ганз кацIасли ну цIали игусира». МяхIяммад Идбаг ﷺ Аллагьла ﷻ нурли алавуциб, илала гьалар пардавти гьаргдиуб, дахъал дигIяндешуни ва ЧевяхIсила гIяламатуни чедаиб. Ил Аллагьла ﷻ чевяхIдешличи ва жагадешличи хIеризур. ЧевяхIсини ил сунечи гъамиахъуб ва чилра ургакьяна агарли иличил гъайухъун. Илала хIурматбарни чебаахъиб ва умувариб. Аллагь ﷻ заманала ва мерла дурав сайри. Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ илала лебилра умматличи гьар бархIи 50-дехI дехIибала дирахъес хъарбариб. ГIелавяхI чарулхъухIели Аллагьла Расул ﷺ Муса Идбагличил къаршиикиб.

ИлхIели Мусани u илизи тиладибариб гIелавяхI чариахъес, ва Кьудратла ВегIлизи чердарибти дехIибултала лугIи камбарахъес маслигIятбариб, сенкIун илала умматли гьар бархIи илдицад дехIибала дирес хIебири. ИлхIели Аллагьла Расул ﷺ гIелавяхI чариуб ва дехIибултала лугIи камбарахъес тиладибариб. Кьудратла ВегIли дехIибултала лугIи 45-личи бикайчи камбариб. Идбаг ﷺ гIурра Мусачи u чарухъун. Амма илини гьачам-гьатIи Кьудратла ВегIличи чариахъес ва дехIибултала кьадар камбарахъес тиладибарахъес маслигIятбариб. ИлхIелира Аллагьла Расул ﷺ гIурра гIелавяхI Кьудратла ВегIличи чариуб ва дехIибултала кьадар камбарахъес тиладибариб: «Я Аллагь I, дила умматличи уркIецIибара».

Илкьяйда нушала Идбаг ﷺ Мусачивад Кьудратла ВегIличи вашули калун, умматлис гьар бархIи дирахъес чердарибти дехIибултала кьадар шудехIличи кабаайчи. Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ илизи иб: «Гьарли-марли биалли, дугихIерила духIнар илди шудехI дехIибала сари, цадехIлизиб вецIдехIлизибцад мягIна лебси ва шуцIали дарибсилисцад кири биуси саби. ШудехIелра дехIибала дарни багьандан бируси шуцIалидехI дарниличил цугбиркули саби. Чили гIяхIдеш барес дигули хьалли, хIебарили калалра, барибсилизи халбируси саби, илини ил гIяхIдеш баралли – вецIал гIяхIдеш дарибсилизи халбиру. Вайдеш барес кьасбарили, ил хIебарили калахъунсилис илини селра хIебарибсиван кавлуси саби, эгер кьас-кьасли вайбаралли, ца вайси баркьуди дураберкIниван лукIуси саби». Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаг ﷺ Сунечи живарнила сабаб, Аллагьлис ﷻ ил чевяхIварес дигни сабри. Идбаг ﷺ зубрази ахъуцнилизиб бегIлара халаси гIяхIдеш ва дарс – дехIибала хъардарни сабри.

ДехIибала – нушала диннизир лерилра баркьудлумала хьулчи сари. Илди чедетаахъили дирнили, Аллагьли ﷻ вегI чейули виъниличи бирхауди бирхьу. ДехIибала заманаличир дируси, ЧевяхIсини лерил секIал чедиъниличила балули, вайсилизивад гIелумилзан: чисалра вайдеш хIебиру, адамтала ихтиюрти хIедулъа, сунела хъалибаргличил, унрубачил, гъамтачил гIяхIли вирар, убяхIси ва лайикьагарси секIал хIебиру.

МяхIяммад Идбагли ﷺ бурибси саби: «ДехIибай адам гIяхIти баркьудлумачи гьуцIхIейрули виалли, ил Аллагьличивад ﷻ гьарахъиркахъу. Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ икьалавиаб нушаб бархьси гьунчи кадизахъес ва иличирад дашахъес. Илини хъардарибти тамандирахъес ва къадагъадарибтазирад гьарахъли дуахъес! Амин!

МЯХIЯММАДХIЯЖИ ДАВУДОВ

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Садж

Садж азербайжанлантала хурег саби. Ил жура-журала диълизибад барес вируси сай. Нушани гIяргIяла диълизибад гьалабирхьулра. ГIягIнидиркур: гIяргIяла диъ – 300 гр. помидор – 3; жерши – 200 гр; кьяртIалализирти хъара – 250 гр; шайтIа кьапIни – 100 гр; болгарский...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...