бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Лебилра адамтазибад Аллагьли ﷻ МухIяммадла ﷺ уммат дурхъабарибси саби, илкьяйда дуслизиб Рамазан базра дурхъаси, ил базлизиб бегIлара дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги саби. Илала дурхъадеш дурусли белгибарес вирар Аллагьли ﷻ ил секьяйда хасбарилил. Ил дуги бархьили сай Кьуръан. Кьуръайзив викIули сай:

МягIна Лайлатуль Кьадрила дуги гIяхIси саби азир базличиб. Илкьяйдали Идбаглира ﷺ халаси пикри бяхIчиаили сай ил дугиличи. Дахъал хIядисуни лер дурхъадешличила, Идбаг ﷺ хIядислизив викIули сай:

МягIна: чи виалра ил баракатла дуги илала дурхъадешра ва ил дуги барибси гIяхIси баркьудила дурхъадешра багьурли, Аллагь ﷻ багьандан мицIирбарибси (дехIибайчил, Кьуръа учIули ва цархIилти АллагьлисI кьабулси гIибадатличил) Аллагьли ﷻ гьалар кадикибти бунагьуназивад умувиру. Деза биаб дурхъаси Аллагьлис ﷻ , МухIяммадла ﷺ умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги пешкешбарнилис. Илала ахъси даража багьахъес гьанбушили сай Идбагли ﷺ ШамгIунульГъазичил кабикибси анцIбукь, сайра 83 дус капуртачи къаршили ургъули калунси.

Иличила хабар таманбиубхIели, асхIябти бисесбяхIиб нуша секьяйда Аллагьличи ﷻ иличир дебали гъамдиишара или, нушала гIямру илала кьяйда духъянти ахIенгу. ИлхIели Аллагьу ТагIялани ﷻ бархьиб аят ишгъуна мягIнала. Лайлатуль Кьадрила дуги 1000 базличиб дурхъаси саби или. Аллагь ﷻ багьандан ил дуги гIибадатлизиб буркIуси адамли 83 дус ва имцIали деркIибсилизи халирули сай.

Ил дуги, ризкьи ва баракат дуртIути малаикуни ванзаличи кабицIур, ва илдачил варх ЖабрагIилра кайцIур лерилра ил дусла духIнар Аллагьли ﷻ кьадардарибти гIяхIти ва вайти анцIбукьуначил. Илди малаикуни тиладибикIар Аллагьлизи ﷻ , дуги мицIирбирути гIябидунала (лугърала), бунагьуначивад чевверхахъес или.

Амма леб адамтала жура, ил дуги, чула бунагьуни умухIедирутира

Шала диркухIели ЖабрагIил малаикли илди малаикуни жибиру. Ва илдани хьарбиу: «Ва ЖабрагIил! Аллагьли ﷻ се бариба нуша тиладидикIути, Сунела динничи чекабизурти лугърас?» ЖабрагIилли чарбиру: «Аллагьли ﷻ умубариб лебилра иманничилти адамти, амма 4 журала адамти ахIенти:

1. Держлизи ахъибти;

2. Чула бегIтачи лехIхIейхъути;

3. Чула тухумдеш къябаибти;

4. Чула динна узичи гьимбукIили, хIябал бархIиличир имцIали гъайхIебикIути. Гьачам Идбаг ﷺ дуравхъун хъуливад, адамтази ил дугила кьиматличила ва мурт сабил заманаличила бурисра или. Гьунчиб ил дугиличила жалбикIути кIел асхIяб къаршибикиб, илдачи лехIяхъили гIергъи Идбагли ﷺ иб: «Ну ил мурт сабил хIушази бурисра или дуравхъунсира, амма хIушала жалти дакьили гIергъи, нуни пикри барсбарира. Наб гьанбиркули саби илизиб хIушаб халаси пайда бирар или. СенахIенну гIибадат барес дигути адамтани къайгъибиру лебилра базлизиб дураберкIес, хаслира гIергъити 10 дугилизир. Рахли нуни бурасри мурт сабил ил дуги, хIушани ца ил дугицун къайгъибиридая, илкьяйда Рамазан базла халаси ужра батурли хусранни кавладая».

Мурт саби ил дуги - или нуша къалабадикIулра, илизиб гIибадат барили вегIла дунъяла хIянчурбачи чардиэс. Илкьяйда хIебиахъес багьандан Аллагьли ﷻ Лайлатуль Кьадрила дуги нушазибад дигIянбарили сай, бурули бирар 27 эсил дуги саби или жутли ахIенти дугурбазиб саби или. Нушани динна узби ва рузби къайгъибирехIе Рамазан базла лерилра дугурби гIибадатлизир деркIес. БегIлара камси ил дугила гIибадат саби дугила, таравихIла ва савлила дехIибала жамагIятличил дарх дарни. Илди дарибси адам Лайлатуль Кьадрила дуги мицIирбарибсилизи халирули сай. Ил дуги Аллагьли ﷻ нушала балга-дугIя кьабулдирули сай, илгъуна имкан нушаб батес лайикьли хIебирар. Дунъялизир гIягIнисира тиладибирехIе, амма ахиратличила хъумхIертехIе. Умуси уркIиличил къаршидиркехIе ил дугиличил.

Иш дунъяличиб селра лебси ахIен нушала уркIи гIергъибухъеси, рахли чили-биалра децIагеси селра барили биалли, яра цархIил секIайчила уркIи пикрибикIули биалли илди лерилра урасили уркIилизирад Аллагьличи ﷻ дугьадилзехIе. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ нушала уркIилизи хIеръибхIели селра гIяйиббареси агарли диэс къайгъибирехIе. Аллагьли ﷻ нушаб мисаллис гили сай РасулюЛлагьr. ГIяйшатличибад бурули саби МухIяммадли ﷺ буриб или: «Я ГIяйша! Цалра дугилизир хIу камарилхьад русаэс, ишди 4 секIал хIедарили:

1. Лебилра Кьуръан белчIен;

2. Идбагуназибад шафагIят тиладибара Кьиямала бархIилис.

3. Лебилра бусурмантачивад Аллагь ﷻ чевверхни тиладибара

4. ХIяжра гIумрара дара». Я Аллагьла Расул, хIечибад кьурбан биабну дила неш ва дудеш! ХIуни набчи хъарбарири кахIерихьахъес илди авалра секIал хIедарили, ца дугилизир илди дарес секьяйда вируси? ХIуни гIеббура. ИлхIели пишвяхъили иб Идбагли: «Я ГIяйша, хIед къиянхIедулхъан дарес, илди нуни дурибти. Ишди гьандушибти дарадли баибси саби:

1. ХIябал «Кьулгьу» делчIадли, Кьуръан гьалабад гIела бикайчи белчIунсигъуна бирар;

2. Салават бушадли набчира ва цархIилти идбагуначира, нушани бирехIе Кьиямализиб шафагIят;

3. Балга барадли бусурмантала бунагьуни урдуцаб или, илди хIечи разибирар;

4. ИгIтикьад (бирхаудиличил) дигиличил иш гIергъиси тасбихI белчIадли, хIяжра-гIумрара дарибсигьуна кери бирар:«СубхIянаЛлагьи валхIямду лиЛлагьи ва ла илагьа иллаЛлагьу ваЛлагьу акбар, ва ла хIявла ва ла къуввата илла биЛлагьил ГIялийил ГIязим». Лайлатуль Кьадрила иш балга имцIали бучIни гIяхIли саби: «Аллагьумма иннака гIяфуввун каримун тухIиббул гIяфва фагIфу гIянни». Лайлатуль Кьадрила дугилизир дирути дехIибала Лайлатуль Кьадрила дуги дигIянали биъни багьандан, дехIибала Рамазан базла гьар дугилизир дирес гIягIнибиркур. Гьар дуги дирес хIедирадалли, гIергъити вецIалра бархIилизир, витрула (нечетный) дугурбазиб дарес къайгъибарая. ДегIла камти дехIиба ракагIятуни 2 сари.

Сецад диадаллира дара кIикIел ракагIят дирули. Нигет биру ишкьяйда: «Нуни нигет барира Лайлатуль Кьадрила дугилизир дирути суннатуназирадли 2 – ракагIятла дехIибала дарес Аллагьла ﷻ разидеш багьандан, Аллагьлис ﷻ «Аллагьу Акбар». Гьар ракагIятлизиб «АльхIямлис» гIергъи, гьачам «Аль-Кьадр», хIябал «Кьулгьура» дучIа. Салам бушили гIергъи, Идбагличи ﷺ салаватра буршу. Илди дехIибултала ургар селизивалра виркьни, гъайикIни гIяхIси ахIен. ГIур балгара биру. Адамла уркалунти дехIибала диалли, илди черахъес узни илди дугурбазив гIяхIси саби. Аллагьли ﷻ тавфикь бараб илкьяйда гIибадат барахъес. Амин.

СИРХIЯН ДАВУД

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....