Умцанти
Кьиямала бархIи пулан адамла дунъялизирти гIямрулизир дурадеркIибти баркьудлуми умцантачир дитIикIухIели, гIяхIтира вайтира умцантачир дурустили урдухъун.
- ЧевяхIси илизи викIар:
- ХIу Алжанализибти агьлула ахIенри ва Жагьаннаблизиб бирантазивсира ахIенри.
ИхIели малаикли хили бергурси белкI, бунагьуни лерси шайчи кабихьиб.
Илизиб цацун дев белкIири: «уф…». Илкьяйдали бунагьуни имцIадиуб, сенахIенну ил «уф» бегIтала ибси хIебарни сабри, ил биалли, дунъяла дубуртачибра декIси саби.
Иличибли, ил Жагьаннаблизи лайвакIахъес хъарбариб. Ил малаикунани ила аркухIели, сай чарварахъес тиладибариб.
Ил чарварили, илизи хьарбаиб:
- Се бурес дигули чарухъунри?
- Ва дила Аллагь ﷻ! Чебиули кьяйда, ну Жагьаннаблизи аркулра ва наб берцуди агара - ил ХIела буйрухъ саби. Нуни цагьачам дудешла ибси хIебарибсири. Амма илра нуван Жагьаннаблизи аркули сай. Тиладибирулра, ХIела амру кьабулбирулрану, дудешла бунагьра наб имцIабарану, верцахъа ил Жагьаннаблизивад!
- ИлхIели ЧевяхIси Аллагь ﷻ викIар:
- Дунъяличирти гIямрулизиб хIуни дудешла ибси хIебарили, Ахиратлизиб илис гIяхIдеш барес дигулрив? Буцили дудешла някъра хIуша кIелра Алжанализи дукьеная.
НасихIят:
Кьуръайзиб белкIи саби (мягIна): «Нушани аманатбарибси саби адамлизи бегIтас гIяхIдеш бирахъес. Ил виштIахIели, нешли сунезив вихули, рамсурли хьалли, къияндешуни чекасили, кIел дусцадхIи михъирли валхуси сари. Баркалла икIен Наб ва хIела бегIтас, сенкIун хIу Набчи чарулхъусири».
«ХIушази Аллагьли ﷻ хъарбарибси саби Сунес агарли чисалра сужда хIебирахъес ва бегIтачил гIяхIли дирахъес. Рахли бегIти бухънабаалли, илдази «уф» или мадикIудая, илди вявмабиридая ва хIурматбиреная».
Ислам диннизиб бегIтала ибси бирни фарз саби (барес чараагарси), илдани динничи къаршиси секIал барахъес хъарбирули хIебиалли.
БегIти мицIирли лебалли, илди мяхIкамбиреная, илдала разидеш сархес ва гIяхIси балга бирахъес къайгъилизир диреная.
Илди бебкIили биалли, илдала уличирли гIяхIдешуни диреная, илдас балга-дугIя диреная ва Кьуръан бучIеная.
Сеналра хъумартес асухIебирар сецад халаси къияйчил илдани нуша даркьили, ва нушаб селра ахIерахIебарили адикьуррал.
(Исраъ, 17/27).