бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Аль-Ихляс сурала дурхъадеш

Аль-Ихляс сурала дурхъадеш

Ил Кьуръа 112 ибил сура 4 аятлизибад цалабикибси саби. Ил бегIлара къантIтазибад биалра, амма мурхьси мягIналичилси сура саби. Ил, «има умудеш» или шурбатес вирар. Илала цагьатIи у леб «Ат-Таухид» ибси.

 

Нушачи Жабирличибад баахъибси бархьси хIядислизиб Идбагли ﷺ бурили саби: «Чили бархIилис 50-йна сура «Ихляс» белчIалра, Кьиямала бархIи илизи иру: «Эй Аллагьлис ﷻ деза бируси лагъ, айзину Алжанализи ацIи».

Муслимли ва Бухарини нушачи баахъибси цархIил хIядислизиб бурули саби: «МухIяммад Идбагли ﷺ адамтала кьукья архIяличи бархьили сай. Илдала имамли гьар дехIибайчиб бучIуси сура «АльхIям-ФатихIя» белчIи гIергъи, сура «Ихлясра» бучIулри.

АрхIяличибад чарбухъунхIели, тамашабизурли илдани Идбаглизи ﷺ ил секIайчила буриб.

МухIяммад Идбаг ﷺ викIар: «ХIушани илизи хьарбаая гьарил дехIибайчиб, гьарил ракагIятлизиб «АльхIям-ФатихIялис» гIергъи сура «Ихляс» сен бучIусирил».

Идбагли ﷺ бурили кьяйда, асхIябтани чула имамли калунсилизи хьарбаиб ил сура бучIнила сабабличила. Илини буриб: «Ил сурали Кьудратла ВегI Аллагьла ﷻ чевяхIдеш ва дурхъадеш чебиахъули саби, ил багьандан наб ил бучIес дигахъис».

Илала жаваб аргъибхIели, Идбаг ﷺ разивиубли викIар: «ХIушани бурая илизи Аллагьлис ﷻ ил дигахъниличила».

ХIурматла динна узби ва рузби! «Ихляс» сурализир 47 хIярп лерти сари. Кьуръайзибси гьарил хIярп биалли, вецIнали имцIабируси саби. ХIебиалли, сура «Ихляс» белчIнилис шабагъатра 470-йчи абиркули саби.

Ил Маккализиб бархьибсири, Идбагличи ﷺ бирххIерутани хьарбаибхIели: «Бура, чи сая хIела Аллагь ﷻ, се насаблизивадси ил?»

УркIецIила ва ряхIмула ВегI Аллагь ﷻ багьандан. Илала мягIна: Бура: «Ил - Аллагь ﷻ, Цацун сай. Аллагь ﷻ Даимси, ХЪархIерагарси, Илис чилра хIяжатси ахIен. Ил акIубси ахIен ва иличивад чилра акIубси ахIен. Ил Цаси сай ва иличи мешуси илгъуна цархIил чилра агара».

Гьачамра Идбагли ﷺ асхIябтази хьарбаибсири:л – Марлира хIушазивад чилилра Кьуръа хIябал бутIала ца бутIа ца дугели белчIес хIейрусив?

- Секьяйда вируси ил ца дугели белчIес?

ИлхIели Идбагли ﷺ бурибсири ил сурала дурхъадешличила. Аллагьличи ﷻ вирхусини ил хIяйна белчIалли, Дурхъаси Кьуръан белчIунхIелигъуна шабагъат кайсу. Илкьяйдали Кьудратла ВегIла диги ва уркIецIира кайсу, иман умубирар ва цIакьбикIар, вайдешлизибад мяхIкамдеш бирар ва Кьиямала бархIи дуббуцари кьяйда Кьуръанра бусурмайс шапагIятли бирар.

Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ нуша Кьуръан имцIали бучIутазирадли дараба. Амин!

 

МяхIяммадхIябиб СягIидов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...