бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

Нушачи газета бучIанти чуйнара дугьабизуртири хIябрази мас-хIяйван гIяйдикIахъес дашахъусилис бунагь биусив, иличи се хIерли ибси суайчил. Иличила иш белкIлизиб бурехIе.

Цаибси ва бегIлара мягIничебси хIябрази вашниличила ва иличил дархдасунти адабуначила аятуназиб ва хIядисуназиб якьинни бурили саби. Ахиратла хъули арбякьунти ва хIябразибти адамтани иш дунъяличир кадиркути анцIбукьуначила баянти кайсути саби Аллагьли ﷻ асубирахъуси кьадарла. Илдас балуси саби нуша чучи дашни, салам лугухIелира бикьуси саби. Илдачи иш дунъяличибти чула гъамтачила баянтира диути сари. Илди гьар секIайчила риваятуназиб белкIани лерти сари.

Дахъал хIядисуназибра бурили саби, нушани мицIирти адамтачил кадизахъурти гIяхIти бархбасуни хIисаблизи касили, илкьяйдали бебкIибтачилра адабдешличил дирес чебси биъниличила. ХIябрачи дякьунхIели, илдази салам лугес, хIябличи дяхIгьабли кадилзес, ила нясдеш хIедихес, бебкIибтала паргъатдеш буэси селра хIебирес – илди сари бекIлидиубти адабуни. Гьачам Аллагьла Расулли ﷺ хIябла чеди кайибси адам чеили, илизи викIар: «УвкацIи хIябличивад, хIяблизивси гIязабмаркIидну, иличирли хIедра гIязабти хIедиахъес багьандан». ХIябла чеди калзес ва ил ганзбирес шаригIятли къадагъабирули саби, ил тяхIярли иличи хъарилхьес ва кайхьесра асухIебирар. Ибну Мажагьли Идбагличибад ﷺ баахъибси хIядислизиб бурили саби: «ХIушаб дуцIарти галичи кадиили, хIушала палтарра цIали дигубли ил буцIардеш кьаркьайчи баъни гьалаб саби, хIябла чеди кадизесичиб».

Нушала Идбагли ﷺ хIябрази айцIухIели салам бедлугусири ва хIябличи дяхIгьавли (яра кьиблала шайчи) кайзурли, балга бирусири. Амма гIягIнибикибхIели тухумтала хIябличи ветаэс багьандан, цархIилти хIябри ахъес хIяжатли биалли, мяхIкамли, илдала чедивад ганзхIейкIули, багьлали хIябрала ургавад вашес чебиркур. Нажас дархдикибти, нясти дабриличил хIябрази вашесра асухIебирар. ХIябличи жихI кабалтни къадагъабарибси саби, илкьяйдали жаназаличил дархдикибти гIянжиличира. Чедиб бурибсилизибад багьес чебиркур, мас-хIяйван хIябрачирад ганздикIахъни ва хIябри нясдирахъули, ила адицIахъни хIярамсилизи халбируси саби. БебкIибтачилра нуша мицIиртачилван адабдешличил ва хIурматличил дирес гIягIнити диъни багьандан.

МицIирти адамтачи гIяхIладли дашухIели, нуша хIурматличил дирули кьяйда, бебкIибтала хIябрачи дашухIелира, илкьяйдали дирес хIяжатси саби. (ГIяли аль-Кьари МиркатульМафатихI, «ХIябрачи вашниличила» жузлизибад бутIа»). Ишаб нушани къантIли баянбарира хIябрачив секьяйда вирес гIягIнисил. Лебилра мицIиртира кьанни яра жявли хIябрази мерлабирниличила хъуммартидая. Иличила хIядис гьанбуршехIе: «БебкIа - ил пигьала саби ва гьарил илизивад ужар». ЧевяхIси Кьудратла ВегIли нушаб ахъри габ хIябрачи дашухIели, адабдешличил дирахъес ва иман цIакьбараб. Амин!

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...