бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адам Идбаг

Адам Идбаг

Адам Идбаг

БебкIа

Адам Идбагла гIямрула гьуни ахирличи биркухIели иличи вахIью бархьибсири, гъамси заманализиб сунечи бебкIа лябкьниличила балахъуси. УркIухъи, илини ЧевяхIси Кьудратла ВегIлизи хьарбаиб: «Се саби бебкIа?»

Илизи аргъахъиб, ил кьадар илала умматла лебтачилра къячбилкан ва бебкIала пигьала чараагарли гьарилли бужа или. ИлхIели илини сунела урши Шис тIалабварили, иличи васиятбариб. Адам Идбагли чинаб ва мурт сегъуна гIибадат бирусилра ил бурсивариб. Илкьяйдали иличи хъарбарибсири Кьабил кавшахъес, ва илис ЧевяхIсини кумекбирниличила багьахъур.

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Алжанализирад Адамличи дархьибти лебилра идбагунала ва расултала суратуни лертири. Адам Идбагли илди цIуба архIяла чIянкIилизи дергурли, Шислизи дедиб ва кьанилар мяхIкамли дихIяхъес хъарбариб. Адам Идбагли сунела муцIурлизирад чумал гъез кьицIдариб ва уршилизи дедили буриб, илди гъез сунечир лералли душмантачивад чедииркур или. Шислизи гьала хили багьахъурсири, илди гъез цIубдирандиубхIели, ил убкIнила лишан биъниличила. Дудешли уршилизи дурхъати белкIани, сунела мугьур, тур, тIерхьа дедиб.

Адамли илди васиятуни дарили гIергъи, ЧевяхIси Кьудратла ВегIли дунъяла инсаниятла дудеш Алжанализи чарварибсири. Адам Идбаг иш дунъяличив азир дус хIериубсири. Ил вебкIили дус дикили гIергъи, неш ХIявара ребкIибсири. Бурни хIясибли, илди Маккализибси Абу-Кьубайс дубураличиб хIярибихьибти саби. ГIурра бурули саби 40-йна хIяж барили гIергъи, Адам Идбаг Индиялизив вебкIибси сай или.

Шис гIягIниси тяхIярли хIядуриубли, Кьабилличил къаршиикес кьасбариб, Гьабиллис чеббицIес багьандан. Ил цаибил дяви сабри ванзаличиб кабикибси. Ил дявила ахирличив Кьабил ясируцибсири, сайра урези-урехи агарли Шислизи тухумдеш гьандушили, уркIецIибарахъес тиладиикIуси.

«ХIуни сен хъумартурри тухумдешла бархбасуначила, Гьабил каршухIели?» - хьарбаиб илизи Шисли, ва някъбира дигьи, ламбикIуси берхIилиув вебкIахъес ватур.

Кьабил вебкIили гIергъи, илала дурхIни ил хIяриихьес хIядурбикIулри. Иблисли биалли, илди чеббалкIахъес кьасбарилри. Малаикла сипатличил бакIили, ил илдази бикIар: «Ил ванзализи хIяримерхьидая». КIел халати къаркъа кадихьахъили, илаб чукъла барахъес буриб. ГIур илини ила мургьила тах кабихьили, пача кьяйда дурхъати палтарли вегIварили, Кьабил катахъес хъарбариб. Гьаланачи, илала жаназа заяхIебиахъес дармунтала барили, ил жагали баршибси юртла дайла катурсири. Ил тяхIярли Кьабилла дурхIнани мялгIунни дурути гьар секIал дирулри. ГIур иблисли хъарбариб гьар ил хъули ацIибсилизи Кьабиллис хIяйна ванзаличи сужда бирахъес. Илала гIергъи мялгIунни хъарбариб ца бархIи кабизахъурли, лебилра иличи башахъес, байрам дурабуркIахъес багьандан.

Кьабилличил шайтIан кабатурсири, ва гьарилли бедибси суайс илала мерличиб жаваб бедлугусири. Илкьяйдали дахъал дусмазиб адамти чеббулкIутири, Кьабиллис икрамбирули. ШайтIай биргIябургули, илди куфрулизи (хIебирхан биубтили) бикибтири.

Шис биалли ил замана Индиялизив сайри сунела умматличи хIеруди бирули ва ЧевяхIси Аллагьла хIукму – шаригIят бузахъули. Иличи ЧевяхIсини дархьибти лерилра дурхъати кагъуртала лугIи абзурли 50 – йчи абикиб.

Шисла манзил сабри бегI гьалаб мягIданна гIянжи-къаркъа адилтIес бехIбихьибти, вачарла бархбасуни кадизахъурти, умцанти ва умцла дузахъули бехIбихьибти. Илини бархьдешчерти низам-кьяйда кадизахъуртири.

УрчIемдаршъибил дусличив илала урши акIуб ва илис Ануш ибси у бедиб. Цагьачам Шислис дудешла гъез хIяндиубли чедаиб, ва ил дуслизивал ил вебкIиб Ануш букьурли ватурли.

БехIбихьуд 6 номерлизиб

«Идбагунала тарих» бикIуси жузлизибад

(Хьарахъуд бирар)

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...