Бархьси бяркъ бедес…
Бархьси бяркъ бедес…
Каспийскла мижитла имамла заместитель, Дагъистанна муфтийла кумекчи ГIябдуллахIяжи Хидирбековла насихIят
Гьарилти бегIтачи хъарси саби чула биштIати абикьес ва илдас гIяхIси бяркъ бедес. ВерхIел дус биубхIели, илди динна кьанунтачи бусибирес вехIихьес гIягIниси саби. БегIтани балули хIебиалли, балути мугIяллимтачи мактаблизи, мадрасализи дурхIни бархьес вирар. Илди илаб бархьли, махражличил Кьуръан бучIахъесра бурсибиру. Багьуди кайснилизибра мурталра илди гIеббурцули, къелгIеббикес чебиркур.
ДурхIнала анхълизи ва школализи башухIелил илди чичил юлдашбикилил, селизи бархилил, илдачила багьес хIяжатбиркур. ХIеруди агарли вегIла дурхIни батес, гьеч асухIебирар. Нушачи Идбагличибад ﷺ баибси дурхъаси хIядислизибра бурили саби: «БегIтани чула биштIатас бедес бируси бегIлара гIяхIси – ил бархьси бяркъ саби». БегIтани чула дурхIни бархьли, адабчебтили бяркъялли, гьарил виштIасили барибси гIяхIси баркьудилис, бегIтасра кири биули саби. Илдани ЧевяхIсиличибад халаси шабагъат кайсу, сенахIенну илди сабабли дурхIнира гIяхIтили бетаъни багьандан.
Иличибли саби лебил жамигIятла бархбасунира гIяхIтили детарути. БегIтани дурхIнази гIяхIси-вайси хIергъахъалли ва илди вайтили бетаурли, балкIси гьунчи кабизалли, итил дунъяличиб илди гIярзбулхъан бегIтани бурсихIедарира или. ЦацабехIти жагьилти биалли, чули саби бусурмантази халбирули хьалли, ну гьачамлис жагьли левалра или дехIибала дирес, динна кьанунти дузахъес къалабабикIули ахIен. Чили бала илди жагьли бубкIарал бухънабаайчи кавланал?
Чилилра хIебала ца ЧевяхIсили ахIенси, ил багьандан дин-тIагIят гIела ардихни бекIлил бархьси ахIен. Нушала Идбагли ﷺ верхIел даражала адамтачила бурибсири, сегъуналра цархIил дяхIцIи агархIелира Аллагьла ﷻ ГIяршла дяхIцIилиуб бирути: илдазивад ца жагьси урши сай – сайра бегIтани гIягIниси тяхIярли айкьурли, виштIахIейчивадал дин бяркъурли, Аллагьла ﷻ гьунчивси.
Ил ГIяршла дяхIцIилиув вирар. Илгъуна уршили балтав гьатIи сунела бегIти цIали бигахъес? Гьайгьайрагу, хIебалта, сунечил барх Алжанализи аркуну. ХIядислизиб бурни хIясибли, СиратIла гуми ихъули аркьути адамти шурбяхъили хIербикIути саби, чинабара нушала гъамти, сен илди нушаб гIелакабулхъути или. Ил уршили биалли, сунела бегIти цIализиб лайхIебикIу. Ишаб нуни гьанбуршис калунти даражабала адамтира.
2. Бархьдеш бузахъуси имам, кьади шаригIят хIясибли, бархьли диван бируси, бархьдеш кабилзахъуси.
3. Динна кьанунти чедетаахъили дузахъуси адам, сунелара мурталра пикруми мижитличил дархдасунти. Илавад дураулхъухIели, ила къалабали чарухъес ва дехIибала, уркIи-уркIилабад Аллагь ﷻ багьандан гIибадат барес пикриикIуси.
4. КIел адам, сабира Аллагь ﷻ багьандан умуси уркIиличил цалис ца дигути.
5. Жагьси адам, сайра жагаси ва давлачерси хьунул адамли сунечи витIикIули хьалли, иличи кьабулхIейкибси, сенахIенну ЧевяхIси Аллагьлизивад ﷻ урухкIухIели.
6. Бусурман адам, суненира балуй някъли се бирулил, алгъай някъли хIебагьесли, дигIянали садакьа бедлугуси. УркIи-уркIиларад Аллагь ﷻ багьандан гIяхIти баркьудлуми дируси ва алавчартазирад илди дигIяндируси адам. Ил кIибяхIянси виалли, илини бунагьуни сарху.
7. Аллагь ﷻ багьандан, уркIи гьаргли, цунни, хIулбазир нургъбачил зикру бучIуси. ХIера илди саби сай Кьудрала ВегIли Кьиямала бархIи Сунела ГIяршла дяхIцIилиуб кIапIбирути, цархIилти буцIардешла цIали игухIели. Илдала лугIилизи кадерхес нушара дирехIе кьалли, ахIену гьатIи? Илди чедиб гьанбушибти адамти нушала биштIати дурхIназибад ахIену гьатIи халабаибхIели бетарути? Гьайгьайрагу, саби.
ЧIянкIли нушачи хъарси илдас бархьси бяркъ бедес саби. Гьарил адамли виштIали левалли касибси бяркъра санигIятра ил сай бархьси гьунчив виалли, гъамти адамтас, жамигIятлис гIяхIдешлис дузахъес вируси сай. Даширая хIебиалли, нушала биштIати уршби-рурсби чебхIебалкIахъес къайгъибирехIену. Вархьси гьунчивси адам биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегI Аллагьлира ﷻ гIеввурцуси сай. Имкантира ахърира габ нушаб Аллагьли ﷻ нушала дурхIни бархьли бяркъяхъес. Амин!
