бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

СултIан ва пасихIкар

СултIан ва пасихIкар

СултIан ва пасихIкар

Гьачам султIан ЯхIъя сунела вазиртачил шагьаркад къунзухъес пикрибариб. Жагати мургьи рангла архIяла ва парчала палтарличилси султIан чеили гIядатла адамти хIяйранбиублири. Дархьдатурли чула дирутира, урехиличил илала хIурматбирули, кьукьмусбикиб. ГIур илди «Деза биаб нушала вегIбекIлис! Арали ватаб нушала вегIбекI!» или ахъли вявбикIесбииб.

Амма илини адамтала кьукьяличи пикри бяхIчииули ахIенри, илала хIер битIакIиб ца адамли, сайра селалра авараагарли циила тяйдили тIашси. Илала шаласи хIерли алавла шалабирусиванри. СултIай сунела вазиртази ил валхIелуси адамличила хьарбаибхIели, илдани жаваб чарбатур: «Ва султIан! Ил адам Тунислизивадси машгьурси шайх сай. Ил дунъяла гIямруличивад гьарахъли, адамтазивад вердибси ва сайцун гIиникълав хIерируси гIябид сай».

СултIан тамашавиубли иличи гъамиуб ва хьарбаиб: «Асубирусив набчирти архIяла палтарличил дехIибала дирес?»

Шайхлис ил суайс жаваб чарбатес хIейгули, сунела гIялимтази хьарбаахъес тиладибариб. Амма султIай илизи жаваб чарбарахъес хъарбариб. ИлхIели шайх кьабуликиб ва викIар: «Пикрибарая хя, сабира бебкIибси мицIирагла диъли белкъи, бухIнабадра дурабадра бясунси, амма кьаркьа хIяжат ихъухIели, хIебясес или ца кьяш ахъбурцуси…».

«Или ибси се ибси?» – хьарбаиб вегIбекIли.

«Ва султIан, наб бурес дигуси, хIела чимхъара кьаркьалара къадагъаласи махли дицIили сари, сабира лугърала пайлизибадси. Ил анцIбукьличира хIерхIеили, хIуни хьарбиулри архIяла чIянкIила палтарличил дехIибала дарес асубирарал…», – жаваб чарбатур шайхли.

Илди уркIи-уркIиларад дурибти гъайли султIайчи халаси асар бариб. Илини ириличибси тур ванзаличи игьуб, гIур сунечирти мургьили делкIунти палтар чердатурли лайдакIиб. ВегIбекI хIяйранбиубти адамтачи дугьаизурли викIар: «Ва бусурманти, чердерхирая набчирад! Тиладибирулра, ну вегIбекIла къуллукъуначивад акьуватни, хIушани цархIил султIан декIарварая!» Илкьяйдара или ил шайхлис гIелавад арякьун ва илала марси мутагIялим ветаур.

СултIан ЯхIъя мюрид-учIан ветаурли ахъси даражаличи айкиб. Адамти шайхличи чус балга-дугIя дарахъес башухIели, ил викIусири: «ЯхIъязи барахъая дугIя, сенкIун ну илала мерличив виасри, илини барибси барес хIейраси. Дунъяла цархIилти вегIбекIунанира илини баргибси талихIла хазналичила балуси биалри, илкьяйда чула давла мяштIхIебири».

ГIялимтани ва насихIят-чибани чула бучIанти руркъути саби илдала нукьсандешуначи ва хасдешуначи хIеръили. СултIан ЯхIъяла адаб-хIяяла ва рухIлашалти аги-кьяйда хIисаблизи касес чебиркур. Ил вегIбекIли Аллагьла ﷻ лугърала ихтиюрти дулъни багьандан ва шаригIятли къадагъабарибси букни багьанданра илала рухIлашалси умудеш, гIилмула дигIяндешуни, бархьдешличи калзахъути насихIятунира дархли цархIилталаван ахIи, декIардулхъутири… Ил багьандан гьарил адам хIялалсицун бирес ва букес къайгъилизив виэс гIягIниси саби.

 

ПатIимат МяхIяммадова

 

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти

Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.   Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Салат

ГIягIнидиркур: Диъ – 300 гр; картошка – 3-4; набадари – 1; хияр – 3; гидгари – 4; шиниша хъара – 1 тIакьа; зе, исиут, майонез, бурт, кьар – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: диъ, гидгури ва овощуни делхьи, дяргIяхъая ва умударили авмузанти кесекуначи...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Хьуна гьаларти мура чеблуми

Гьарил адамли сунела хьунуйчилти бархбасуни сунес дигуси тяхIярли кадилзахъа. ШаригIят хIясибли хIерхIейрусини биалли - сунела нафс хIясибли. ЦацабехIтани пахрубирули бирар хьунул урухрарили илизи се-дигара буйрухъбарес бирниличи, ва ил чула цIакьлизи халбирули саби. ЦархIилтани биалли, хьунул...