бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

СултIан ва пасихIкар

СултIан ва пасихIкар

СултIан ва пасихIкар

Гьачам султIан ЯхIъя сунела вазиртачил шагьаркад къунзухъес пикрибариб. Жагати мургьи рангла архIяла ва парчала палтарличилси султIан чеили гIядатла адамти хIяйранбиублири. Дархьдатурли чула дирутира, урехиличил илала хIурматбирули, кьукьмусбикиб. ГIур илди «Деза биаб нушала вегIбекIлис! Арали ватаб нушала вегIбекI!» или ахъли вявбикIесбииб.

Амма илини адамтала кьукьяличи пикри бяхIчииули ахIенри, илала хIер битIакIиб ца адамли, сайра селалра авараагарли циила тяйдили тIашси. Илала шаласи хIерли алавла шалабирусиванри. СултIай сунела вазиртази ил валхIелуси адамличила хьарбаибхIели, илдани жаваб чарбатур: «Ва султIан! Ил адам Тунислизивадси машгьурси шайх сай. Ил дунъяла гIямруличивад гьарахъли, адамтазивад вердибси ва сайцун гIиникълав хIерируси гIябид сай».

СултIан тамашавиубли иличи гъамиуб ва хьарбаиб: «Асубирусив набчирти архIяла палтарличил дехIибала дирес?»

Шайхлис ил суайс жаваб чарбатес хIейгули, сунела гIялимтази хьарбаахъес тиладибариб. Амма султIай илизи жаваб чарбарахъес хъарбариб. ИлхIели шайх кьабуликиб ва викIар: «Пикрибарая хя, сабира бебкIибси мицIирагла диъли белкъи, бухIнабадра дурабадра бясунси, амма кьаркьа хIяжат ихъухIели, хIебясес или ца кьяш ахъбурцуси…».

«Или ибси се ибси?» – хьарбаиб вегIбекIли.

«Ва султIан, наб бурес дигуси, хIела чимхъара кьаркьалара къадагъаласи махли дицIили сари, сабира лугърала пайлизибадси. Ил анцIбукьличира хIерхIеили, хIуни хьарбиулри архIяла чIянкIила палтарличил дехIибала дарес асубирарал…», – жаваб чарбатур шайхли.

Илди уркIи-уркIиларад дурибти гъайли султIайчи халаси асар бариб. Илини ириличибси тур ванзаличи игьуб, гIур сунечирти мургьили делкIунти палтар чердатурли лайдакIиб. ВегIбекI хIяйранбиубти адамтачи дугьаизурли викIар: «Ва бусурманти, чердерхирая набчирад! Тиладибирулра, ну вегIбекIла къуллукъуначивад акьуватни, хIушани цархIил султIан декIарварая!» Илкьяйдара или ил шайхлис гIелавад арякьун ва илала марси мутагIялим ветаур.

СултIан ЯхIъя мюрид-учIан ветаурли ахъси даражаличи айкиб. Адамти шайхличи чус балга-дугIя дарахъес башухIели, ил викIусири: «ЯхIъязи барахъая дугIя, сенкIун ну илала мерличив виасри, илини барибси барес хIейраси. Дунъяла цархIилти вегIбекIунанира илини баргибси талихIла хазналичила балуси биалри, илкьяйда чула давла мяштIхIебири».

ГIялимтани ва насихIят-чибани чула бучIанти руркъути саби илдала нукьсандешуначи ва хасдешуначи хIеръили. СултIан ЯхIъяла адаб-хIяяла ва рухIлашалти аги-кьяйда хIисаблизи касес чебиркур. Ил вегIбекIли Аллагьла ﷻ лугърала ихтиюрти дулъни багьандан ва шаригIятли къадагъабарибси букни багьанданра илала рухIлашалси умудеш, гIилмула дигIяндешуни, бархьдешличи калзахъути насихIятунира дархли цархIилталаван ахIи, декIардулхъутири… Ил багьандан гьарил адам хIялалсицун бирес ва букес къайгъилизив виэс гIягIниси саби.

 

ПатIимат МяхIяммадова

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...