бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сагабарая буркьунза

Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби. Дурхъати шайхунани лебилра бусурман динна гIякьлу ца ил хIядислизиб леб или бурули саби.

 

 

Ахиратлизиб биалли тухумтачил валхIейкибсилис халаси гIязаб чебаахъили саби. ИмцIали бархбасуни дузахъес чебси саби бегIтачил, дурхIначил, узби-рузбачил, хала дудешличил, хала нешличил, дудешла ва нешла узби-рузбачил.

Нушала хала бегIтани илди бархбасуни чIумали дузахъутири, дунъяличирти чула гIямру Аллагьла каламличил далдикахъили дуркIутири. Тухумтачил бархбасуни дузахъес кумеклидирутири Рабазан ва Кьурбан бузрала хала БурхIнала байрумти. Байрамла бурхIназиб илди цабехIличи цабехI башутири, чула яшавла баракатличи мешуси беркесира бакIибтас гьалабирхьусири. ИмцIаливан башутири гIямрула гьести тухумтачи, илдала гIякьлула, баракатла бутIа чусра кайсусири. Мекъ-сяхIбатла, бебкIа-муръала гIядатуни тухумтани цабиубли черардикутири. Тухумтачилси бархбас дунъяла гIямру деркIес кумекли бируси дурхъаси гIядат бетаурсири.

Илди бекIлидиубти гIяда-туначил барх даргантани бузахъусири буркьунзала гIядатра. Духъянти янила дугурбазиб илди шадибгьуниличи цалабиркутири. Акьули хIебуэс багьандан кунксигъуна хIянчира барх кайсусири: мурул адамтани урцуйзирад кьулсни алъутири, хIяка барес гулби, дабри дарес кабц (нушала мезли бубгусири бикIар) хIядурбирусири; хьунул адамтани балализирад гьимирти дирутири, гьимиртазирад динди думхутири.

ИтхIели гьаннаван телевизорти, телефонти, делчIес жузи лерти ахIенри. Буркьунзаличир халатани биштIатази мухIлили дурули, хабурти, назмурти, далуйти, багьираби, буралаби гIерисахъутири. Гьаннала адамтас бахъ хIебиуси мухIлила мицIирси ихтилат, уркIбала бархбас, гьарли-марси гIякьлула баракат буркьунзализиб бирусири. Диуб детауртачила гьарли-марти хабуртани цалабикибти гIямрулизиб хатIахIебиркахъес, бунагьуни хIедурчахъес бурсибирутири.

Хъа бегIтани анкIи, хъара, къабакъ лухьутири, гьаруш, нукьун дирутири. Цалабикили тухумтани, унрубани жагали чула замана буркIусири.

Гьаннара буркьунзала гIядат сагабарес лайикьли саби: телевизорлизиб рекламабани селра чебаахъес валтули ахIен; телефонтира дархьли хIедузандиубли сари; гьаннала жузазибра селра гIебасеси баргес вирули ахIен; дакIили сари духъянти янила дугурбира; лер ванати хъулрира, бахъалгъунти тухумтира ца шагьарлизиб хIербирули саби. ВегIла тухумтачил диги дутIниличиб гIяхIси, иш дунъяличиб селра агара. Сагабарая, дарганти, буркьунзала гIядат. Тухумтачил валикили хIерирусиличил сайра валикили виэс Дурхъаси Аллагьли ﷻ чеасибси саби.

 

Муъминат Хаттаева

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Давла бурчан

Дубурла гьарахъси шилизи башуси дахъал кьячIикIуначилси гьунчиб дугила кьанси замана машина бикуси Мухтар ускаири, ва сунела бархкьябачил бехIемцIлизи викилри. Кункси машиналичибти шел адамлизибадли хIябал алхири, кIел декIли дяхъурбази бикили, аргъала деткахъилри.   ШаладиркухIели вачарличи...


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...