бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Бархьдеш

Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани лерилра гехIел бехIцIари дутIили букун. Гьункьяни баркалла багьахъур ва илдас гехIел мургьила динар дедиб. Шел бехIцIарила вегIли сунес шел динар касиб, итиллис хIябал дедиб. ХIябал бехIцIарила вегI жалухъун, илди арц кIелра-ургар дурусли дутIес гIягIнити сари или. Илдани бархьдеш кабизахъес кьасбариб.

ИтхIели халифли вирусири ГIяли ибн Абу ТIалиб. Илди иличи бакIили бархьдеш кабизахъес тиладибариб. ГIялини буриб хIябал бехIцIарила вегIлизи сунес дедибти хIябал динарра касили, разиикахъес. Ил викIар:

 - Юх! Ва ГIяли, бархьдеш кабизахъурли, дила ихтиюрти датахъа. ГIяли викIар:

- ГIяхIси, хIед бархьдеш дигули виадли, хIед ца динар саби биркуси. Калунти верхIел хIела вархкьяс сари диэс гIягIнити.

- Сен, се бархьдеш бируси ил?

- ХIушала гехIел бехIцIари лерри. Илди хIябал бутIаличи дутIалли гъану авра кесек детарар. Мисаллис, хIушани цагъунти кесекуни деркира. ХIела юлдашла шел бехIцIари 15 кесекличи цугти сари. Илини деркун гехIел кесек, гьункьяли – верхIел. ХIела хIябал бехIцIари урчIемал кесекличи цугти сари, хIуни деркунри гехIел, гIяхIялли биалли – ца. Ил сабабли верхIел динар диэс гIягIнити сари хIела вархкьялис, хIед биалли – ца.

Илгъуна хIукму дурасиб ва гехIелра динар тяп илкьяйдали дутIиб. Жалвяхъибсини сунес бикибси ца динарра касили арякьун.

Се багьес чебси нушаб иш анцIбукьлизибад? Нуша цаличил ца жалхIедикIули ва цаличи ца хIясаддеш агарли дирес гIягIниси саби. Халиф духуси адам сайри, нушара духули пикридикIес чебиркур. Адамти-ургарти масъулти ирзухIели чилалра ихтиюрти дулэс асухIебирар.

 

Амина Аюбова

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...