бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

РухIла давла ахъбурцули

РухIла давла ахъбурцули

Дагъистайзиб динна гIядатуни мяхIкамдирниличи ва багьудичебти адамти имцIабикIахъниличи мурталра халаси пикри бяхIчииусири.

ХIера, арбякьунси дусла декабрьличиб Дагъистайзибси хьунул адамтала ва жамигIятла цахIнабик «Муслимат» 25 дус биънила байрам дураберкIиб. Ил 1995 ибил дуслизиб, жигарчебти бусурман хьунул адамтала къайгъначил акIахъубсири. ИшбархIила заманала тIалабуначи мешули хIербирули биалра, хьунул адамтани динна гIядатуначила ва багьудиличила хъумуртули ахIен.

«Муслимат» хьунул адамтас хасбарибси мадраса саби. Ил хьунул адамтала цахIнабикла председатель Хадижат Шихалиевани бурни хIясибли, илаб тIинтIти багьудлуми кайснила дурабад, динна багьудлумачил бегIбирути саби, жагьти рурсби биалли, адабчебти хьунри ва гIяхIти нешани бетаахъесра бурсибирути саби.

«Нушала бузерила бекIлибиубси мурад, чеалкIуси наслулис адабхIяяла ва рухIлашалси бяркъ бедни саби. Илкьяйдали нуша хъалибарг-ургарти бархбасуни уржибтили диахъес, дурхъати гIядатуни мяхIкамдирахъес, бегIтачи ва ВатIайчи диги имцIадикIахъес, адамтачи дигиличил бирахъес, адамтала хIурмат-хатир дирахъес ибти пикруми-кьасанира гIямрулизи детерхахъес къайгъилизирра.

Динна багьуди кайсуси центрлизи ракIибси гьарил жагьил рурси риаб, хьунул адам риаб, халаси ва уржибси хъалибарглизи рурцуси сари», – рикIи ил. Ил динна центрлизиб, дусмачи хIерхIеили, гьарилти хьунул адамти матъал ислам динна кьанунтачи ва гIяраб мезличи бурсибирути саби. ГIяхIцад хьунул адамти бурсибариб дехIибала дирахъес, Кьуръан бучIахъес. Илкьяйдали урус мез, Дагъиста тарих ва медицинара бархли руркъути сари илар. ЦархIилван буралли, бусурман хьунул адам гьарра шайчирад багьудлумачил регIрируси мер саби ил.

ТIаибат Сулейманова илар рузес ракIибсири 2012 ибил дуслизир.

«ХIяфизунала школализи карерхурхIели, ит дуслизиб адабхIяяла ва рухIласи жагадешла (школа духовно-нравственной красоты) школара абхьибсири. Нуни кьасбарира илизира карерхес ва илди кIелра тамандарира. Дила пикри хIясибли, хьунул адамли динна багьуди касни илала гIямрулизиб бегIлара мягIничебси секIал саби. Хьунул адамти динна кьанунтачи бурсибирули рузес ибси пикри дила жявлил лебсири», – буриб илини.

Муслимат мадрасализиб 7 дусла биштIати рурсбачибад бехIбихьили, 70 дусла гIямруличи бикайчити хьунул адамти бучIули саби. Ца парталичи кабиибти хала нешра илала уршила яра рурсила рурсира гьаман чебаэс вирар.

Ил центрлизир ардякьунти дусмазир буресагарли дахъал гьунибаъниби ва далдуцуни детерхур. Иличил бархли белчIудира тIашхIебизур. Коронавирусла чейхъуси изала тIинтIбирнила урехи лебхIели, белчIуди гьарахъдешличибад, онлайн тяхIярли бетурхусири.

Дагъиста шими-шагьуртазир ил багьудила центрла 20 филиал лерти сари. ЦацадехIти районтазиб хьунул адамтас бедлугуси багьуди ахъси даражаличиб биъни, уркIилис дебали дигеси анцбукь саби. Динна кьанунти руркъниличил барх вайти хасиятуни хIедиахъес, хIярамсилизивад гьарахъикахъес, уркIилизиб иман цIакьбикIахъес ибти масъултира дарх ирзули саби илаб бузути хьунул адамтани.

Багьуди мурхьбикIахъули, Дагъистан гьалабяхI башахънилизи халаси пай кабирхьули бузутас ва динна багьуди кайсутас чIумаси арадеш балгес дигулра. Нушала республикализиб багьудичебти хьунул адамти бахъбикIаб, рухIласи давла ахъбурцули гьалабяхI башахъес ЧевяхIси Аллагьли тавфикь бараб. Амин!

Н. ИСМЯГIИЛОВА

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...