бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIни – нушала умут

ДурхIни – нушала умут

ДурхIни – нушала умут

БегIтани чула дурхIнас бедес бируси бегIлара дурхъаси секIал бяркъ ва багьуди саби.

 

ВегIла биштIатала гIяхIти баркьудлумас бегIтани ЧевяхIси Кьудратла ВегIличибад шабагъат кайсуси саби. ГIяхIти дурхIнани иш дунъяла гIямруцун ахIи, итил дунъяличиртира дархли баракатли дирцIахъути сари.

Идбагли ﷺ адамтас гIяхIдеш ва баракат дигIяндарибти сари хIябал секIайзир или буриб. Адамли иш дунъя батурхIели, илала баркьудлумала жуз кьяпIбируси саби. Эгер илини сунес гIергъи таманхIебируси садакьа, багьудлуми, адамтас пайдалати ва адабчебти дурхIни гIелаб баталли, илала жуз кьяпIхIебиру ва илизи гIяхIти баркьудлуми лукIути сари.

БегIти чула дурхIнас гьар шайчиб адабчебти ва рухIлашалси гIибратли биэс чебиркур. Илдани илкьяйдали чула бегIтала хIурматбирнила гIибратра чебаахъес гIягIниси саби, хаслира - нешла. Идбагли ﷺ бурибсири Алжана нешанала кьяшмауб саби или, ва нешани гIяхIти хабуртачил разибирутири: «Адабчебти дурхIни абилкьуси хьунул адам Алжанализир дила мякьлар рирар».

ВегIла гIибрат хIясибли дурхIни абилкьес багьандан, бегI гьалаб вегIла нафс умубарес гIягIниси саби. ЧевяхIсила хъарбаркьуни тамандирули, Илис мутIигIтили, бархьдешгIерти лугърили диэс, хIялалси яшавбирутили, бунагьуначирад гьарахътили, держ, танбаку, дагьри думкьахъути секIал пайдалахIедирутили, арцлис хIязли хIедиркьутили диэс хIяжатси саби.

МухIяммад Идбагли ﷺ халаси пикри бяхIчииусири бяркъличи. Бархьси бяркъ касниличибли дурхIни адабчебтили ва рухIлашал умутили халабиъниличила балули, иличибли лебил халатира бархли. Сай вархили виаллира, илини сунела ва урхIла дурхIни бяркъес замана бургусири.

Иш дунъяличив гьарли-марли талихIчевси сай Аллагьла ﷻ хIукмурти хIедулъуси адам, Аллагьлизивад ﷻ урухкIули, динна кьяйдурти дузахъуси. МухIяммад Идбаг ﷺ сунела умматлис гIибратли вирусири, лерилра Аллагьла ﷻ хъарбаркьуни чедетаахъили, бегIлара ахъси даражаличир тамандирули. Ил дурхIначил дигиличил вирусири ва дигичебтили илди руркъутири. Ил дурхIначил хIязтали виркьусири, къаршибикибхIели сунени гьалаб салам бедес къайгъибирусири. ДурхIначил ихтилатикIухIели, илдачи гIяшвирусири, пишвяхъили, илдала хIулбази хIерикIес багьандан. Идбагли ﷺ насихIятбирусири: «ДурхIначил илди кьяйдали хIязтани диркьеная, хIушала дурхIначил гьалмагъдиркеная».

ГIуррара ил викIусири: «ДурхIначи уркIецIиличил ва сахаватдешличил диреная, илдас кумекбиреная ва уркIи гьаргли гъайдикIеная, сенахIенну илди хIушаб Аллагьла ﷻ савгъатуни саби аманатлис гибти». Ил багьандан илди мяхIкамбарили, бархьси гьунчибад чебхIебалкIахъес бегIтани ва илдала гъамтани халаси къайгъибарес чебси саби.

 

Амина Аюбова

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...