бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIни – нушала умут

ДурхIни – нушала умут

ДурхIни – нушала умут

БегIтани чула дурхIнас бедес бируси бегIлара дурхъаси секIал бяркъ ва багьуди саби.

 

ВегIла биштIатала гIяхIти баркьудлумас бегIтани ЧевяхIси Кьудратла ВегIличибад шабагъат кайсуси саби. ГIяхIти дурхIнани иш дунъяла гIямруцун ахIи, итил дунъяличиртира дархли баракатли дирцIахъути сари.

Идбагли ﷺ адамтас гIяхIдеш ва баракат дигIяндарибти сари хIябал секIайзир или буриб. Адамли иш дунъя батурхIели, илала баркьудлумала жуз кьяпIбируси саби. Эгер илини сунес гIергъи таманхIебируси садакьа, багьудлуми, адамтас пайдалати ва адабчебти дурхIни гIелаб баталли, илала жуз кьяпIхIебиру ва илизи гIяхIти баркьудлуми лукIути сари.

БегIти чула дурхIнас гьар шайчиб адабчебти ва рухIлашалси гIибратли биэс чебиркур. Илдани илкьяйдали чула бегIтала хIурматбирнила гIибратра чебаахъес гIягIниси саби, хаслира - нешла. Идбагли ﷺ бурибсири Алжана нешанала кьяшмауб саби или, ва нешани гIяхIти хабуртачил разибирутири: «Адабчебти дурхIни абилкьуси хьунул адам Алжанализир дила мякьлар рирар».

ВегIла гIибрат хIясибли дурхIни абилкьес багьандан, бегI гьалаб вегIла нафс умубарес гIягIниси саби. ЧевяхIсила хъарбаркьуни тамандирули, Илис мутIигIтили, бархьдешгIерти лугърили диэс, хIялалси яшавбирутили, бунагьуначирад гьарахътили, держ, танбаку, дагьри думкьахъути секIал пайдалахIедирутили, арцлис хIязли хIедиркьутили диэс хIяжатси саби.

МухIяммад Идбагли ﷺ халаси пикри бяхIчииусири бяркъличи. Бархьси бяркъ касниличибли дурхIни адабчебтили ва рухIлашал умутили халабиъниличила балули, иличибли лебил халатира бархли. Сай вархили виаллира, илини сунела ва урхIла дурхIни бяркъес замана бургусири.

Иш дунъяличив гьарли-марли талихIчевси сай Аллагьла ﷻ хIукмурти хIедулъуси адам, Аллагьлизивад ﷻ урухкIули, динна кьяйдурти дузахъуси. МухIяммад Идбаг ﷺ сунела умматлис гIибратли вирусири, лерилра Аллагьла ﷻ хъарбаркьуни чедетаахъили, бегIлара ахъси даражаличир тамандирули. Ил дурхIначил дигиличил вирусири ва дигичебтили илди руркъутири. Ил дурхIначил хIязтали виркьусири, къаршибикибхIели сунени гьалаб салам бедес къайгъибирусири. ДурхIначил ихтилатикIухIели, илдачи гIяшвирусири, пишвяхъили, илдала хIулбази хIерикIес багьандан. Идбагли ﷺ насихIятбирусири: «ДурхIначил илди кьяйдали хIязтани диркьеная, хIушала дурхIначил гьалмагъдиркеная».

ГIуррара ил викIусири: «ДурхIначи уркIецIиличил ва сахаватдешличил диреная, илдас кумекбиреная ва уркIи гьаргли гъайдикIеная, сенахIенну илди хIушаб Аллагьла ﷻ савгъатуни саби аманатлис гибти». Ил багьандан илди мяхIкамбарили, бархьси гьунчибад чебхIебалкIахъес бегIтани ва илдала гъамтани халаси къайгъибарес чебси саби.

 

Амина Аюбова

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...