бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сайра бурсивиубли, цархIилтира руркъули

Сайра бурсивиубли, цархIилтира руркъули

Сайра бурсивиубли, цархIилтира руркъули

МяхIяммад Идбагли ﷺ бурибси саби: «ХIушазивадли бегIлара гIяхIси адам сай суненира Кьуръан бучIуси ва цархIилтазира ил бучIахъуси».

 

ГIергъиси замана, талихI-лисван, Кьуръан белчIес ва динна гIилму дяркъес имканти акIубли сари. Студентунала багьудлуми гьаладяхI ардукес багьанданра декIар-декIарти конкурсуни ва цархIилти далдуцуни дурадуркIули сари, чузирра гьарилли бутIакьяндеш дирес имканти лерси.

Ишди бурхIназиб Ингушетияла Республикала Магас шагьарлизиб Ингушетияла цаибси муфтий Евлоев Суламбек Шахбатович гьаниркахънилис хасбарибси Кьуръан дучIантала лебил Россияла конкурс дураберкIибсири. Илар бутIакьяндеш дарес багьандан 300 адамли дугьабизуни дедибтири. Конкурс дураберкIибсири «Вошел» ибси гIяхIбаркьла фондли. Призовой фонд миллионничибра имцIали абикибсири. Конкурсличи бакIилри Северный Кавказла машгьурти гIялимти, Москвализивадси Асхат Гамадинов ва ОАР-лизивадси шайх Ширзаде. Кастинг дураберкIили гIергъи, гьаларти мерани дуцибтас конкурсличи букьяхъес ихтиярбарибсири. Илди-ургав леври Шамшагьарлизив хIерируси губдалан Давуд Кьурбановра.

Давуд акIубси сай Шамшагьарлизив, ил 17 дус виубси сай. Илала дудеш ГIябдулмуъмин динна хIяракатчи сай. БусягIятла манзиллизив ил Сагаси ДейбукIла шилизив имамли узули сай. Давудли Ленинкентлизибси школализиб 9 класс таманаибти сари. Ил кIиибил класслизив учIухIелил Кьуръай учIес вехIихьибсири. Ил сунела дудешли Кьуръан делчIахъес бурсивирусири. ЧIянкIли хIябал дус гьалав сайри ил Шамшагьарла мадрасализив Кьуръан уркIиличиб руркъес вехIихьибси. Ил учIахъулри ХIяжимурад Кьаранаевли. Илис гьаларра илини Кьуръан дучIутала далдуцуназир бутIакьяндеш дирутири ва гьаларти мерани дурцутири. БегI гьалар сари Даудли иш гьакIлизир лебил Кьуръан бучIнила халаси балбуцлизир бутIакьяндеш дарибти. Амма урши уркIиагархIейуб, гIела витIхIекIиб. Давуд конкурсличиб цаибил мерра сархили, 500000 къуруш арцлара касили, хъули чарухъун.

Илгъуна гIяхIси хабарличил дарганти разибиахъубси уршиличил ихтилатбарес кьасбарира.

- Илдигъунти чебяхIти ва Кьуръан ункъли балути адамтала гьалав хIед гъайикIес къиянни ахIенрив?

- Ну уруххIейубра бахъла гьалав гъайикIес, амма кьакьавакIилри хатIавиркус или. ВегIцун кайили учIухIелира илкьяйда бираргу, хатIавикес асубируси ахIен кьалли. Нуша ита арц яра гьалабси мер багьандан ахIенри дякьунти, нушала мурад – дин ва Кьуръан тIинтIдарни. Ил багьандан наб ЧевяхIсини кумекбариб. Гьайгьайрагу, дигеси саби вегI чедивикнира.

Давудла учитель ХIяжимурад-лизира хьарбаира:

- ХIу разилирив сархибдешличи?

ГIе, нуша кьалли сегъуна-биалра мер биркниличи хьулдикIутира ахIенри. Амма Давуд гIяхIил хIядуриублири. Ил дебали бузери дигуси ва бухъя-зегъаличи чекайзурси урши сай. Ца бархIила бухIнаб цалра хатIа агарли, илини Кьуръан белчIес вирар. Гьанна илди бучIахъес бурсибирути леб. Илини гIилму руркъули сай.

Газета бучIантас баянбарес дигулра ишгъуна далил. Кьуръа жузла 603 бяхI лерти сари. Иларти мез бекIлил тяништи ахIен. Нушала жагьилтани ил ца дусличибадли бехIбихьили, хIябал дусличи бикайчи уркIиличиб бяркъес бирути саби. ЦацабехIтани ил 11 базла бухIнаб уркIиличиб бяркъур. Школабазиб 11 дус бучIути дурхIни биалли, имтихIянтазибад урухкIули саби.

 

МяхIяммад-ХIябиб ИсмягIилов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...