бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли – кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисунани бусурманти уркIичеббирахъули саби:

 

  1. МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад Ну чевурхус.
  2. АвцIали бархIи жамигIятла савлила дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ кIел секIайзивад уцахъу:

1) жагьанабла цIализивад;

2) кIибяхIяндешлизивад (мунапикьдешлизивад).

З. ХIерейсла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьаннабла цIа хIярамбиру.

  1. ХIерила гIергъила (гIacp) дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ бунагьуназивад умуиру.
  2. БархIехъла дехIибала дарибсини Аллагьлизи ﷻ се тиладибаралра, ил бетурхахъу.
  3. Дугила дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьанабла цIа хIярамбиру ва илис СиратIла гуми ахъахъес нур пешкешдиру.

Амма дехIибала чедетаахъили дирусилис халаси шабагъатван дехIибала чедихIяртIли детурхахъусилис Аллагьли ﷻ халаси танбихIра гIеббиахъуси саби. Мисаллис, иличила бурили саби Кьуръа "МагIун" (садакьа) бикIуси 107 - ибил сурализиб.

Идбагла ﷻ хIядисли буруливан, чедихIяртIти дехIибайзибад Аллагьли ﷻ дурусси бутIацун саби кьабулбируси. Дуббуцарла Рамазан базла дехIиба дурхъадешличила хIядисли: бурули саби:

"ХIушазивад ца Рамазан базлизив чевсаргъибхIели, ва сунела бурушлизив ца шайчивад итил шайчи шурухъунхIели, малаик илизи викIар: Айзи. ХIу Аллагьли ﷻ мубараквараби ва хIечи уркIецIибараб.

ДехIибала дарес кьасличил ил айзурхIели, илала буруш тиладибулхъан: "Я Аллагь ﷻ, пешкешбара илис чебяхIси буруш".

Илини сунела палтар челгьухIели, Аллагьлизи ﷻ палтар тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, илис Алжанала палтар пешкешдара".

ЧегьурхIели, дабрира тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, СиратIла гумиличир илала кIелра кьяш чIумадара".

Ил тIялхIяналичи ветаибхIели, тIялхIянара бусравбулхъан: "Я Аллагь ﷻ, савгъатдара илис Алжанала пигьлуми".

Дазала дарибхIели, шинни тиладибиру: "Я Аллагь ﷻ, умувара ил бунагьуназивадра балагьуназивадра". ДехIибала дарес айзурхIели, хъали дугьабилзан: "Я Аллагь ﷻ, илала хIяб бягIура шалара бара".

ХIерилзан гьар секIайчи сунела ахъри чебетиуси Аллагь ﷻ Сунела ЧевяхIдешличил иличи ва викIар: "Я дила лагъ! ХIед дугIяличил дугьилзес - Нушаб жаваб лугес. ХIушаб бунагьуначивад чевверхахъес тиладидикIес – Нушаб хIушала бунагьуначирад чердерхес". Ташмишдеш агарли, ил халаси ужра саби. ДехIибай диштIати бунагьуни ицу, амма халата бунагьуни: адам кавшни, ширк, къехIбадеш (зина), сихIру ва царх1илтира – хIейцу.

ХIядисли бурни хIясибли, бержибсила авцIали бархIила дехIибала кьабулдирути ахIен.

ДехIиба дучIутазив хатIахIер-кули виалли, бержилра или, дехIибала хIедарили урдатесра гьеч асухIебирар.

 

 

Ислам ХIямзатов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...