бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли – кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисунани бусурманти уркIичеббирахъули саби:

 

  1. МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад Ну чевурхус.
  2. АвцIали бархIи жамигIятла савлила дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ кIел секIайзивад уцахъу:

1) жагьанабла цIализивад;

2) кIибяхIяндешлизивад (мунапикьдешлизивад).

З. ХIерейсла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьаннабла цIа хIярамбиру.

  1. ХIерила гIергъила (гIacp) дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ бунагьуназивад умуиру.
  2. БархIехъла дехIибала дарибсини Аллагьлизи ﷻ се тиладибаралра, ил бетурхахъу.
  3. Дугила дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьанабла цIа хIярамбиру ва илис СиратIла гуми ахъахъес нур пешкешдиру.

Амма дехIибала чедетаахъили дирусилис халаси шабагъатван дехIибала чедихIяртIли детурхахъусилис Аллагьли ﷻ халаси танбихIра гIеббиахъуси саби. Мисаллис, иличила бурили саби Кьуръа "МагIун" (садакьа) бикIуси 107 - ибил сурализиб.

Идбагла ﷻ хIядисли буруливан, чедихIяртIти дехIибайзибад Аллагьли ﷻ дурусси бутIацун саби кьабулбируси. Дуббуцарла Рамазан базла дехIиба дурхъадешличила хIядисли: бурули саби:

"ХIушазивад ца Рамазан базлизив чевсаргъибхIели, ва сунела бурушлизив ца шайчивад итил шайчи шурухъунхIели, малаик илизи викIар: Айзи. ХIу Аллагьли ﷻ мубараквараби ва хIечи уркIецIибараб.

ДехIибала дарес кьасличил ил айзурхIели, илала буруш тиладибулхъан: "Я Аллагь ﷻ, пешкешбара илис чебяхIси буруш".

Илини сунела палтар челгьухIели, Аллагьлизи ﷻ палтар тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, илис Алжанала палтар пешкешдара".

ЧегьурхIели, дабрира тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, СиратIла гумиличир илала кIелра кьяш чIумадара".

Ил тIялхIяналичи ветаибхIели, тIялхIянара бусравбулхъан: "Я Аллагь ﷻ, савгъатдара илис Алжанала пигьлуми".

Дазала дарибхIели, шинни тиладибиру: "Я Аллагь ﷻ, умувара ил бунагьуназивадра балагьуназивадра". ДехIибала дарес айзурхIели, хъали дугьабилзан: "Я Аллагь ﷻ, илала хIяб бягIура шалара бара".

ХIерилзан гьар секIайчи сунела ахъри чебетиуси Аллагь ﷻ Сунела ЧевяхIдешличил иличи ва викIар: "Я дила лагъ! ХIед дугIяличил дугьилзес - Нушаб жаваб лугес. ХIушаб бунагьуначивад чевверхахъес тиладидикIес – Нушаб хIушала бунагьуначирад чердерхес". Ташмишдеш агарли, ил халаси ужра саби. ДехIибай диштIати бунагьуни ицу, амма халата бунагьуни: адам кавшни, ширк, къехIбадеш (зина), сихIру ва царх1илтира – хIейцу.

ХIядисли бурни хIясибли, бержибсила авцIали бархIила дехIибала кьабулдирути ахIен.

ДехIиба дучIутазив хатIахIер-кули виалли, бержилра или, дехIибала хIедарили урдатесра гьеч асухIебирар.

 

 

Ислам ХIямзатов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...