бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли – кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисунани бусурманти уркIичеббирахъули саби:

 

  1. МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад Ну чевурхус.
  2. АвцIали бархIи жамигIятла савлила дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ кIел секIайзивад уцахъу:

1) жагьанабла цIализивад;

2) кIибяхIяндешлизивад (мунапикьдешлизивад).

З. ХIерейсла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьаннабла цIа хIярамбиру.

  1. ХIерила гIергъила (гIacp) дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ бунагьуназивад умуиру.
  2. БархIехъла дехIибала дарибсини Аллагьлизи ﷻ се тиладибаралра, ил бетурхахъу.
  3. Дугила дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ жагьанабла цIа хIярамбиру ва илис СиратIла гуми ахъахъес нур пешкешдиру.

Амма дехIибала чедетаахъили дирусилис халаси шабагъатван дехIибала чедихIяртIли детурхахъусилис Аллагьли ﷻ халаси танбихIра гIеббиахъуси саби. Мисаллис, иличила бурили саби Кьуръа "МагIун" (садакьа) бикIуси 107 - ибил сурализиб.

Идбагла ﷻ хIядисли буруливан, чедихIяртIти дехIибайзибад Аллагьли ﷻ дурусси бутIацун саби кьабулбируси. Дуббуцарла Рамазан базла дехIиба дурхъадешличила хIядисли: бурули саби:

"ХIушазивад ца Рамазан базлизив чевсаргъибхIели, ва сунела бурушлизив ца шайчивад итил шайчи шурухъунхIели, малаик илизи викIар: Айзи. ХIу Аллагьли ﷻ мубараквараби ва хIечи уркIецIибараб.

ДехIибала дарес кьасличил ил айзурхIели, илала буруш тиладибулхъан: "Я Аллагь ﷻ, пешкешбара илис чебяхIси буруш".

Илини сунела палтар челгьухIели, Аллагьлизи ﷻ палтар тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, илис Алжанала палтар пешкешдара".

ЧегьурхIели, дабрира тиладидулхъан: "Я Аллагь ﷻ, СиратIла гумиличир илала кIелра кьяш чIумадара".

Ил тIялхIяналичи ветаибхIели, тIялхIянара бусравбулхъан: "Я Аллагь ﷻ, савгъатдара илис Алжанала пигьлуми".

Дазала дарибхIели, шинни тиладибиру: "Я Аллагь ﷻ, умувара ил бунагьуназивадра балагьуназивадра". ДехIибала дарес айзурхIели, хъали дугьабилзан: "Я Аллагь ﷻ, илала хIяб бягIура шалара бара".

ХIерилзан гьар секIайчи сунела ахъри чебетиуси Аллагь ﷻ Сунела ЧевяхIдешличил иличи ва викIар: "Я дила лагъ! ХIед дугIяличил дугьилзес - Нушаб жаваб лугес. ХIушаб бунагьуначивад чевверхахъес тиладидикIес – Нушаб хIушала бунагьуначирад чердерхес". Ташмишдеш агарли, ил халаси ужра саби. ДехIибай диштIати бунагьуни ицу, амма халата бунагьуни: адам кавшни, ширк, къехIбадеш (зина), сихIру ва царх1илтира – хIейцу.

ХIядисли бурни хIясибли, бержибсила авцIали бархIила дехIибала кьабулдирути ахIен.

ДехIиба дучIутазив хатIахIер-кули виалли, бержилра или, дехIибала хIедарили урдатесра гьеч асухIебирар.

 

 

Ислам ХIямзатов

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6, 8 – ибил номертазиб)   3) Магьар кабушни хIярамси манзил Ил манзил саби хьунул адам хIяйзлариубси замана. Сен хIярамси? СенахIенну шаригIятли хьунул адамла ихтиюрти далтахъухIели, ва ил манзил магьар кабушалли гIиддала замана бухъянбилтIуси саби. Амма хьунул адамли...


Садж

Садж азербайжанлантала хурег саби. Ил жура-журала диълизибад барес вируси сай. Нушани гIяргIяла диълизибад гьалабирхьулра. ГIягIнидиркур: гIяргIяла диъ – 300 гр. помидор – 3; жерши – 200 гр; кьяртIалализирти хъара – 250 гр; шайтIа кьапIни – 100 гр; болгарский...


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...