бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Аль-Исраъ ва аль-МигIраж

Аль-Исраъ ва аль-МигIраж

МигIраж – Идбаг ﷺ зубрачи ахъуцни.

 

Нушала МяхIяммад Идбагличил ﷺ дахъал мугIжизатуни детауртири. Иличил кадикибти анцIбукьуни, цабутIаван, нушала гIямру дархьли деркIахъес гIибратли детарули сари. Илдигъунти машгьурти анцIбукьуназибад ца сабри Исраъ ва МигIраж - ца дугила архIя ва зубрачи ахъуцнила гIяжаибдеш. «Исраъ» ибси девли иргъахъуси саби МяхIммад Идбаг ﷺ Иерусалимлизибси Байтул Мукьаддасла «Аль-Акьса» мижитлизи ваъни. «МигIраж» ибси девли - ил ГIяршличи ахъуцни.

 

Ил анцIбукь кабикибсири маккалантази ислам дин кьабулбарахъес махикIули 10 дус дикили гIергъи. Илдани биалли, ил мучлаагарвирули, дукелцIиличи вирхьусири. Ит дус Идбагла ﷺ хьунул Хадижа ва адавзи Абу ТIалиб бебкIибтири, ил дуслис децIла дус или бикIутири. ТIаиф шагьарлизи ваили, хIурматла адамтачи дугьаизурхIелира, ислам дин кьабулхIебарили, иличи мехIурти ва биштIати гьирбарибтири. Ил сагъ-саламатли витибсири, хIили дашути кьяшмачил, илавад хIилхIи гьавухъунсири.

ИлхIели Алжанализибад кибси дуклумар мицIираг Буракьличил, ЖабрагIил малаик вакIиб, ва ил мурдаватурли сапарли дурабухъун. Идбаг ﷺ Аль-Акьса мижитлизив вагьарвиъниличила Кьудратла ВегI Аллагьли  ﷻ бусурмантала дурхъаси жуз – Кьуръайзиб ишкьяйда бурули сай (мягIна): «ЧевяхIси сай сунела лагъ ХIярам мижитлизивад Аль-Акьса мижитлизив вагьарвиахъес виубси» (Сура «Исраъ», аят 1).

Буракь мижитла унзализибси мегьла мявализи бигьи, мижитлизи ацIили, цархIилти идбагуначил дарх дехIибала дариб. ИлхIелира илдас имам виубли гьала тIашизурли. Ил секIай чебиахъули саби ил сунела даража хIясибли лебилра идбагуначив чевяхIси виънира.

ИлхIели сунечи ниъли ва чягъирли дицIибти кIел хъабаличил ЖабрагIил малаик гъамиуб. Идбагли ниъ чердикIиб. ИлхIели ЖабрагIил викIули сай: «ХIуни умудеш чеббикIири», - ил мубараквариб ва илала уммат бархьси гьунчиб бирар или буриб.

ГIур илди закличи абацIиб, цаибил закличив Адам  , кIиибилличиб – ГIиса   ва ЯхIъя  , хIябъибилличив – Юсуп  , авъибилличив – Идрис  , шуибилличив – Гьарун  , урег-ибилличив – Муса  , верхIъибилличив – Ибрагьим   идбагуни къаршибикиб.

Илала гIергъи илди нурлизибад барибси халаси галгала гьала бетаиб. ЖабрагIил малаик викIар: «Ишаб набчи хъарси таманбирули саби. Эй, Аллагьлис  ﷻ вигахъан, цагьатIи ганз кацIасли ну игусира».

МяхIяммад Идбаг ﷺ Аллагьла  ﷻ нурли алавуциб, илала гьалар пардавти гьаргдиуб, дахъал дигIяндешуни ва ЧевяхIсила гIяламатуни чедаиб. Ил Аллагьла  ﷻ чевяхIдешличи ва жагадешличи хIеризур. ЧевяхIсини ил сунечи гъамиахъуб ва чилра ургакьяна агарли иличил гъайухъун. Илала хIурматбарни чебаахъиб ва умувариб. Аллагь  ﷻ заманала ва мерла дурав сайри.

Кьудратла ВегI Аллагьли  ﷻ илала лебилра умматличи гьар бархIи 50-дехI дехIибала дирахъес хъарбариб. ГIелавяхI чарулхъухIели, Аллагьла Расул ﷺ Муса Идбагличил   къаршиикиб. ИлхIели Мусани   илизи тиладибариб гIелавяхI чариахъес, ва Кьудратла ВегIлизи чердарибти дехIибултала лугIи камбарахъес маслигIятбариб, сенкIун илала умматли гьар бархIи илдицад дехIибала дирес хIебири. ИлхIели Аллагьла Расул ﷺ гIелавяхI чариуб ва дехIибултала лугIи камбарахъес тиладибариб. Кьудратла ВегIли дехIибултала лугIи 45-личи бикайчи камбариб. Идбаг ﷺ гIурра Мусачи   чарухъун. Амма илини гьачам-гьатIи Кьудратла ВегIличи чариахъес ва дехIибултала кьадар камбарахъес тиладибарахъес маслигIятбариб. ИлхIелира Аллагьла Расул ﷺ гIурра гIелавяхI Кьудратла ВегIличи чариуб ва дехIибултала кьадар камбарахъес тиладибариб: «Я Аллагь  ﷻ, дила умматличи уркIецIибара». Илкьяйда нушала Идбаг ﷺ Мусачивад   Кьудратла ВегIличи вашули калун, умматлис гьар бархIи дирахъес чердарибти дехIибултала кьадар шудехIличи кабаайчи.

Кьудратла ВегI Аллагьли  ﷻ илизи иб: «Гьарли-марли биалли, дуги-хIерила духIнар илди шудехI дехIибала сари, цадехIлизиб вецIдехIлизибцад мягIна лебси ва шуцIали дарибсилисцад кири биуси саби. ШудехIелра дехIибала дарни багьандан бируси шуцIалидехI дарниличил цугбиркули саби. Чили гIяхIдеш барес дигули хьалли, хIебарили калалра, барибсилизи халбируси саби, илини ил гIяхIдеш баралли – вецIал гIяхIдеш дарибсилизи халбиру. Вайдеш барес кьасбарили, ил хIебарили калахъунсилис илини селра хIебарибсиван кавлуси саби, эгер кьас-кьасли вайбаралли, ца вайси баркьуди дураберкIниван лукIуси саби».

Аллагьли  ﷻ МухIяммад Идбаг ﷺ Сунечи живарнила сабаб, Аллагьлис  ﷻ ил чевяхIварес дигни сабри.

Идбаг ﷺ зубрачи ахъуцнилизиб бегIлара халаси гIяхIдеш ва дарс – дехIибала хъардарни сабри. ДехIибала – нушала диннизир лерилра баркьудлумала хьулчи сари. Илди чедетаахъили дирнили, Аллагьли  ﷻ вегI чейули виъниличи бирхауди бирхьу. ДехIибала заманаличир дируси, ЧевяхIсини лерил секIал чедиъниличила балули, вайсилизивад гIелумилзан: чисалра вайдеш хIебиру, адамтала ихтиюрти хIедулъа, сунела хъалибаргличил, унрубачил, гъамтачил гIяхIли вирар, убяхIси ва лайикьагарси секIал хIебиру.

МяхIяммад Идбагли ﷺ бурибси саби: «ДехIибай адам гIяхIти баркьудлумачи гьуцIхIейрули виалли, ил Аллагьличивад  ﷻ гьарахъиркахъу».

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагь  ﷻ икьалавиаб нушаб бархьси гьунчи кадизахъес ва иличирад дашахъес. Илини хъардарибти тамандирахъес ва къадагъадарибтазирад гьарахъли дуахъес. Лерилра дирути гIяхIти баркьудлуми ЧевяхIсини кьабулдараб! Амин!

 

МяхIяммадхiяжи Давудов

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Буралаби

  Гьарил гъайлис сунела мер. ГIяхIси гъай мурталра кумекли бирар. ГIяхIси гъайли шанда барура ибхьу. Дахъал гъайли асар камли биру. Камти гъай гIяхIти дирар. МалхIямси гъай муриси бирар. МалхIямси гъайли шурмира гъятIиу. ПикрихIевхъи гъай мабурид. ВерхIна пкрибарили гьачам...


Салат

ГIягIнидиркур: Капуста (цветная) - 1/4 бутIа; гидгури - 3; хияр - 1; майонез - 100 гр; зе, исиут, кьар - бизидеш хIясибли. Гидгури делхьи, кьисдарая. Капуста ва хияр ургабси журала теркализирад дураая. Лерилра дархаили, кьар, зе, исиут ва майонез имцIадарили, гъудурдарая.   Лаюса...


Шавваль базла дурхъадеш

Шавваль базла 6 бархIи дубдуцалли, лебил дус дуббуцибсилисгъуна кири бируси саби.   Нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Чи Рамазан базлизив дубуцили, гIур гIеларад 6 Шавваль базлизир дуцаллира, лебил дус дуббурцули калунсиван вирар». Иш хIядисра, чили ца гIяхIси бараллира, илис вецIал илдигъунти дирар...


Компот

Далкьарахъни: ГIинцбала, хъярбала, дерубти курегала ва кякянтала цаца халати кьулса руржути 2 литрцад шиннизи кадихьили 5-10 минут делхьахъеная. Бизидешлис михикI вава ва апельсинна кам имцIабарая. Чакар хIейгутани варъаличил держес вирар.  Беркала ашагьаб!   Лаюса Юсуфова


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...