Садакьа бедес бегIлара дурхъаси мер
Садакьа бедес бегIлара дурхъаси мер
Садакьа бедни дебали дурхъаси секIал биъни хIебалуси адам хIейрар. Шинни цIа билшахъуливан, садакьали Аллагьла ﷻ гьимидухъни билшахъу, балагьунира черарку. Садакьа бедес бегIлара дурхъаси саби, нуша чули далути, чула нушачи хьул лебти адамтас, унрубас, гъамтас илди гIеркъали биаллира, мискинтас, пякьиртас, ятимтас. Сунела хъалибарглис барибси садакьа бегIлара дурхъасилизи халбируси саби.
Мисал: сайгъунани бихIуси тяхIярли, сунела хъалибарг бихIни чебси саби. Иличиб имцIаси илдас гьарзадеш, эркиндеш барни суннатсили бирар. Сафарлизивад хъули чарулхъухIели дурхIнас, хъалибарглис савгъат хили разибарни, кемпет биаллира, начи– хIязла ваяхI биаллира дурхIнас, ил бегIлара дурхъаси садакьа саби или бикIути гIялимти леб. Ца адам вакIили сай Идбагличи ﷺ ва илини или сай: «Набзибад дебали халаси бунагь кабикили саби».
Се саби ил бунагь или Идбагли ﷺ хьарбаибхIели, нуни ил бурес хIейрус урузкIулира или сай, ил адамли. Чариубли хьарбаибхIелира илини ил бурили ахIен. «Ил бурес набзивад урузкIуси хIу ил бунагь барес Аллагьлизивад ﷻ сен урузхIейубсири?» викIули Идбагли ﷺ ил адам чарварили сай. Ил адам чариубли арякьи гIергъи, вакIили ЖабрагIил малаикли Идбаглизи ﷺ или сай: «Ит адамла бунагьунас тавба лер». Се бунагь лебсири илала или Идбагли ﷺ хьарбаибхIели, бунагьра бурили сай: ит адамла хъулиб теб биштIати дурхIни, селичил-биалра илди разибарни сабри итис тавба или сай ЖабрагIилли. Илала бунагь буили саби дурхIни разибаралли ахIенси ицхIейцуси.
ЦархIилра бунагь бирули буили саби, хIялалси гьунчиб дурхIни– кулпет хIербарес магIишат бирули чебаибси къиянни ахIенси саби ицхIейцуси. Сунечив Аллагь ﷻ разивиабну Идбагла ﷺ ГIяйшатли t ца къараваш хьунул адам асили сари, илхIели вакIили ЖабрагIил малаикли Идбаглизи ﷺ или сай, ил къараваш чаррарили рархьая, ил Жагьанабла агьлула сарину или. КIинайс ГIяйшатли t ил къараваш рурхьухIели, илис ца чумиздаг бедили сари. Ил чумиздагла байхъала берки, гьунчирад аркьухIели, гьунчив къаршивикибси садакьачис хьунул адамли калунси чумиздагла байхъала бедили сари. Чариубли ЖабрагIил вакIили Идбагличи ﷺ или сай: «Ит къараваш чаррарили хъули кая, ит байхъала чумиздагла садакьали Аллагьли ﷻ ил Алжанала агьлулизирадли рарили сарину». Садакьа бедес асубирар гьуни– гуми бируйхIи, шин леркуси мерличи, мижитлис кумеклис. Садакьа бедес бегIлара дурхъаси мер се саби? КъантIли буралли, садакьала кири имцIабиъни, саби хIекьси балбикибси саби дебали хIяжатси мерличи баъни халбарили бирар. Амма иш замана хаслира садакьа–гIяхIдеш барниличи лайикьти агьлу - мутагIялимти саби. Илдас бедибси садакьала кери 700–личи абиур.
ИшбархIи мутагIялимтиван садакьаличи хIяжатти – лайикьти адамтира агара. МутагIялимти хIебиалли, гIялимти хIебирар, гIялимти хIебиалли гIялам пасадбирар, дин хараббирар. Дунъяла магIишатлис гIелабадбикни агарти, камси яшавличил хIербирути, гIилмулизи бархбасунти гIилму чеббикIибти мутагIялимтира, мударрисунира, илдайчив садакьаличи лайикьси агьлу нуни хIебалас. Иш нушани буруси садакьализибад мурад саби «табарругI» – суннатси садакьа. Иличи мешули закат– сяхIлисра бегIлара лайикьти агьлу саби мутагIялимти, балугъбиубти, чузибад халкьлис манпагIят–хайри лебти, биъниличи бирхауди– хьул лебти. МутагIялимтала ва мударрисунала дурхъадеш, илдас бируси кумек–садакьала дурхъадеш белкIи абзур кунг цалабяхъес вирар.(МажмугIатуль фаваид) Сеннира иш бурибси кьадарлира абаала бирар. ИншааЛлагь.
ИСЛАМ ХIЯМЗАТОВ
