бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIи – бусурмантас хасси бархIи саби. Ил баракатла бархIи ЧевяхIсини кабизахъурси саби. Илала даража илцадра ахъси саби, хIятта Дурхъаси Кьуръа сурара леб илгъуна уличил. Ил бирхутас савгъат саби, ил бархIи илди ЧевяхIсиличи гъамбирути саби ва хасси шабагъатра сарху. Адамла вирхнила даража ил жумягI бархIи секьяйда вирарал илизибад дигахъуси саби. Нушала адабчебти хала бегIти арбякьунси жумягIличибад бехIбихьили, лябкьуси жумягI бархIиличи хIядурбикIутири. Илдас ил бархIи гьарли-марси байрам сабри. Илгъунали ил нушабра калес гIягIниси саби, сенкIун Аллагьли ﷻ ил нушаб уркIецIили биахъубли бархьибси саби.

Имам аль-Гъазалини «Мукашафатуль кулуб» жузлизиб жумягI бархIила дурхъадешличила бурули сай. Ил чебяхIси бархIи саби иличибли Аллагьли ﷻ ислам чебяхIбарили, цархIилтазибад декIарбариб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ буриб: «ЖумягI бархIи акбарла бакьибхIели, вачар батурли Аллагь ﷻ гьаникахъес къалабадикирая» (Аль-Джумуа, 62/9). Илини къадагъабариб дунъяла зугIлумачила пикридикIахъес, чулира жумягI бархIиличирад гьарахъируси.

Идбагли ﷺ буриб: «ЧевяхIси Аллагьли ﷻ ил бархIила дехIибала чараагартили дариб».

Анасли нушачи Идбагли ﷺ бурибси баахъиб: «ЖабрагIиль лямцIбикIуси дяхIимIцIайчил набчи вакIили викIар: «Иш жумягI бархIи Аллагьли ﷻ чараагарсили бариб хIушаб байрамли биэсли ва хIед гIергъи хIела умматлис».

Нуни хьарбаира: «Се бирара нушаб ил бархIи?» Илини иб: « Ил бархIи хIушаб бегIлара гIяхIси сягIят бирар, илхIели сунес гIяхIдеш тиладибарибсилис Аллагьли ﷻ бедлуга. Ил сунес кьадарли хIебиалли, Аллагьли ﷻ челябкьлализиб гьатIира халаси гIяхIдеш бедлуга. Эгер адамли сунес кьадарси вайдешлизибад берцуди тиладибаралли, Аллагьли ﷻ ил гьатIира халаси вайдешлизивад уцахъу. Ил лерил бурхIнала пача саби ва Ахиратлизиб нуша илис халабиуси, имцIабируси бархIи дикIутира».

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «БерхIи абулхъути бурхIназибад бегIлара гIяхIси – жумягI бархIи саби. Ил бархIи сай Адам Идбаг акIахъубси, ил бархIи сай ил Алжанализи ацIахъибси, ва ванзаличи чарухъунси. Ил бархIи саби илала тавба кьабулбарибси ва ил бархIи сай ил вебкIибси. Ил Кьиямала бархIи сабиуси саби. Зубразирти малаикунани ил бархIилис Аллагьличиб ﷻ имцIабируси бархIи дикIути сари. Ил бархIи сари адамтани ЧевяхIсила дяхI Алжанализир чедиути».

ХIядислизиб бурили саби: «Алагьли ﷻ гьар жумягI бархIи жагьаннаблизибад 600 азир адам акьубалтути саби.

Идбагли ﷺ бурибсири: «Жагьаннабла цIа гьар бархIи абулкуси саби БерхIи бегIлара ахъли абаибхIели – ил манзил мадулгадая. ЖумягI бархIи ахIенси: ил бархIи абзур манзил – балга саби ва жагьаннаб абулкуси ахIен».

КагIбли буриб: «ЧевяхIси Кьудратла ВегIли лерилра мераназибад декIарбариб Макка, бузразибад – Рамазан, бурхIназибад жумягI бархIи, дугурбазибад – кьадурти лукIуси дуги.

Арцанти ва мицIираг жумягI бархIи цализи ца «Салам, салам, баракатла бархIи!» бикIути саби. Идбагли ﷺ буриб: «ЖумягI бархIи яра дуги вебкIибсилис Аллагьли ﷻ шагьидлисгъуна кири лукIуси саби ва хIябла гIязабтазивад уцахъу.

ЖумягI бархIила суннатуни:

1. Вазес;

2. Сивак пайдалабарес;

3. Умути палтар чегьес;

4. Миск пайдалабарес;

5. Вашули мижитлизи укьес;

6. Мижитлизив вахъхIи калес;

7. ХIутIбаличи лехIирхъес;

8. Сура «Аль-Кьагьф» бучIес;

9. Дахъал дугIяби дарес;

10. Дахъал салаватуни дучIес.

Имам Аль-Гъазалила «Мукашафатуль кьулуб» жузлизибад

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


Цахтони

ГIягIнидиркур: (4 порциялис) диъ – 500 гр; бурт (яра мацони) – 300 гр; хиви (грецкий) – 200 гр; кинза – 1 хала; укроп – 5 кьяли; итан жерши – 4 цула; хмели-сунели – 0,5 чяйла кьулса; зе, хIунтIена ва цIудара исиут – бизидеш...