бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIила дурхъадеш

ЖумягI бархIи – бусурмантас хасси бархIи саби. Ил баракатла бархIи ЧевяхIсини кабизахъурси саби. Илала даража илцадра ахъси саби, хIятта Дурхъаси Кьуръа сурара леб илгъуна уличил. Ил бирхутас савгъат саби, ил бархIи илди ЧевяхIсиличи гъамбирути саби ва хасси шабагъатра сарху. Адамла вирхнила даража ил жумягI бархIи секьяйда вирарал илизибад дигахъуси саби. Нушала адабчебти хала бегIти арбякьунси жумягIличибад бехIбихьили, лябкьуси жумягI бархIиличи хIядурбикIутири. Илдас ил бархIи гьарли-марси байрам сабри. Илгъунали ил нушабра калес гIягIниси саби, сенкIун Аллагьли ﷻ ил нушаб уркIецIили биахъубли бархьибси саби.

Имам аль-Гъазалини «Мукашафатуль кулуб» жузлизиб жумягI бархIила дурхъадешличила бурули сай. Ил чебяхIси бархIи саби иличибли Аллагьли ﷻ ислам чебяхIбарили, цархIилтазибад декIарбариб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ буриб: «ЖумягI бархIи акбарла бакьибхIели, вачар батурли Аллагь ﷻ гьаникахъес къалабадикирая» (Аль-Джумуа, 62/9). Илини къадагъабариб дунъяла зугIлумачила пикридикIахъес, чулира жумягI бархIиличирад гьарахъируси.

Идбагли ﷺ буриб: «ЧевяхIси Аллагьли ﷻ ил бархIила дехIибала чараагартили дариб».

Анасли нушачи Идбагли ﷺ бурибси баахъиб: «ЖабрагIиль лямцIбикIуси дяхIимIцIайчил набчи вакIили викIар: «Иш жумягI бархIи Аллагьли ﷻ чараагарсили бариб хIушаб байрамли биэсли ва хIед гIергъи хIела умматлис».

Нуни хьарбаира: «Се бирара нушаб ил бархIи?» Илини иб: « Ил бархIи хIушаб бегIлара гIяхIси сягIят бирар, илхIели сунес гIяхIдеш тиладибарибсилис Аллагьли ﷻ бедлуга. Ил сунес кьадарли хIебиалли, Аллагьли ﷻ челябкьлализиб гьатIира халаси гIяхIдеш бедлуга. Эгер адамли сунес кьадарси вайдешлизибад берцуди тиладибаралли, Аллагьли ﷻ ил гьатIира халаси вайдешлизивад уцахъу. Ил лерил бурхIнала пача саби ва Ахиратлизиб нуша илис халабиуси, имцIабируси бархIи дикIутира».

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «БерхIи абулхъути бурхIназибад бегIлара гIяхIси – жумягI бархIи саби. Ил бархIи сай Адам Идбаг акIахъубси, ил бархIи сай ил Алжанализи ацIахъибси, ва ванзаличи чарухъунси. Ил бархIи саби илала тавба кьабулбарибси ва ил бархIи сай ил вебкIибси. Ил Кьиямала бархIи сабиуси саби. Зубразирти малаикунани ил бархIилис Аллагьличиб ﷻ имцIабируси бархIи дикIути сари. Ил бархIи сари адамтани ЧевяхIсила дяхI Алжанализир чедиути».

ХIядислизиб бурили саби: «Алагьли ﷻ гьар жумягI бархIи жагьаннаблизибад 600 азир адам акьубалтути саби.

Идбагли ﷺ бурибсири: «Жагьаннабла цIа гьар бархIи абулкуси саби БерхIи бегIлара ахъли абаибхIели – ил манзил мадулгадая. ЖумягI бархIи ахIенси: ил бархIи абзур манзил – балга саби ва жагьаннаб абулкуси ахIен».

КагIбли буриб: «ЧевяхIси Кьудратла ВегIли лерилра мераназибад декIарбариб Макка, бузразибад – Рамазан, бурхIназибад жумягI бархIи, дугурбазибад – кьадурти лукIуси дуги.

Арцанти ва мицIираг жумягI бархIи цализи ца «Салам, салам, баракатла бархIи!» бикIути саби. Идбагли ﷺ буриб: «ЖумягI бархIи яра дуги вебкIибсилис Аллагьли ﷻ шагьидлисгъуна кири лукIуси саби ва хIябла гIязабтазивад уцахъу.

ЖумягI бархIила суннатуни:

1. Вазес;

2. Сивак пайдалабарес;

3. Умути палтар чегьес;

4. Миск пайдалабарес;

5. Вашули мижитлизи укьес;

6. Мижитлизив вахъхIи калес;

7. ХIутIбаличи лехIирхъес;

8. Сура «Аль-Кьагьф» бучIес;

9. Дахъал дугIяби дарес;

10. Дахъал салаватуни дучIес.

Имам Аль-Гъазалила «Мукашафатуль кьулуб» жузлизибад

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


Табализиб пирог

ГIягIнидиркур: Белкьунси диъ – 500 гр; картошка – 3 – 4; жерши – 2 бекI; набадари – 2; ниъ – ¼ стакан; кIема – 70 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; диъ белхьунти нергъ – ½ стакан; зе, исиут – бизидеш...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...