бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Замзам селис держаллира илис сабабли дирар

Замзам селис держаллира илис сабабли дирар

Ибн Маджагьли Джабир бин ГIябдуллагьличибад бурули сай: «Нуни бакьира, Идбаг ﷺ викIар замзам шин се нигетличил держаллира итис сабабли дирар или». ГIябдуразакьли бурули сай: «Ибн ГIяббасли замзам шин дужухIели ирули вири: «Нуни Аллагьлизи ﷻ пайдачебси гIилму, гьарзаси ризкьи, гьарил изайзибад арадеш тиладибирулра».

 

Имам Навави викIули сай: «Замзам шин чили хIяжатлис держаллира ит хIяжат бетарар, гIялимтанира замзам шин ахиратла хIяжатунасра, дунъяла хIяжатунасра дужули калунтири. Аллагьла ﷻ уркIецIиличибли чула лерил хIяжатуни детаур».

ЦабехI гIялимтани замзам шин гIилму имцIабиахъес, хIифз цIакьбиахъес, пагьму имцIабиахъес дужули калунтири. «Тариху димашкьи» бикIуси жузлизиб Ибн ГIясакирли ХIясан бин ГIисачибадли бурули сай: «Нуни Ибн Мубарак чеваира замзамла гIиниз лебси мерла ухIнаухъи, стакан тIалаббариб. ГIур КягIбаличивяхI шурухъи викIар: «Я Аллагь ﷻ! ГIябдуллагь бин Муъмалли Абу Зубайрличибадли буриб Идбаг ﷺ викIни, замзам шин селис держаллира, итис сабабли дирар или. Нунира ишди замзам шин Кьиямала бархIи милиги ахъес дужулира». Ихди гъайра дурили Ибн Мубаракли замзам шин держиб».

Ибн ХIяджарли сунела жузлизиб Дайнавариюла хабар бурули сай: «Нуша ибн ГIуяйнатличир кадиили лерли нушачи ца адам вакIили викIар: «Я Абу МухIяммад! Замзам ши хIекьлизиб хIуни бурибси хIядис бархьсирив?» Нуни ира бархьсири или. Ил викIар: «Нунира гьанна ишди шин дужулира хIуни набзи 100 хIядис дурахъес». Ихди гъайра дурили итини замзам шин держиб. Нунира ил мякьла катурли 100 хIядис дурира».

Ибн ХIузайматлизи хьарбаиб: «ХIуни гIилму секьяйда касибсири?» Ибн ХIузаймат викIар: «Нуни бакьира Идбаг ﷺ викIар, замзам шин селис держаллира, итис сабабли дирар или, нунира замзам дужухIели Аллагьлизи ﷻ гIилму тиладибирусири».

Абубакр ХатIибли хIяж бирухIели хIяйна замзам шинничи хупIикун. Шин дужухIелира илини, Идбагла ﷺ замзам шин селис держаллира итис сабабли дирар ибси хIядисличи хъарахъили, цайнайс илини нигет бариб Багъдадлизиб Багъдадла тарих багьни тавфикь барнилис, кIиэсил нигет бариб Мансурла мадрасалаб хIядис бяркънилис, хIябъэсил нигет сабри сай вебкIибхIели Башаруль ХIяфила мякьла хIяривихьахънилис. Ибн ГIясакирли бурни хIясибли илини тиладидарибти лерил детаур.

Ибн ХIяджарли бурули сай: «Нуни замзам шин дужули калунра гIилмулизиб Загьабила даражаличи ваэс». Имам СуютIини замзам шин дужули калун фикьгьилизив шайх Сиражудин Балкьинила даражаличи ваэс, хIядисла гIилмулизив хIяфиз ибн ХIяджарла даражаличи ваэс. Нушаб ашкарливан, Аллагьли ﷻ илди имцIатира даражабачи абаахъиб.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...