бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Палтар челгьнила адабуни

Палтар челгьнила адабуни

Бусурман адамла палтар гьарзати диэс чебиркур, кьаркьала гъяжхIебирути, гIяхIси саби илди цIуба рангла диалли. Дебали духъянати палтар дихахъесра маслигIятбирули ахIен. Палтар жагали дихес ва мурталра умули дихIес чебиркур.

 

Палтар челгьес балуй шайчивад вехIирхьуси сай. Палтар челгьухIели ишкьяйда бурахъес маслигIятбируси саби:

«Аллагьумма инни асьалука мин хайригьи ва хайри ма сунигIа лагьу, ва агIузубика мин шарригьи ва шари ма гьува лагьу» яра «АлхIамдулилагьи ллази касани ма увари бигьи гIаврати ва атажаммалу бигьи байна ннаси» (Деза Аллагьлис, дила гIяврат кIапIбарахъес наб палтар гибси, адамтала ургав ну илдани жагаварилра).

Палтар чердалтухIели бучIуси саби: «Бисмиллагьи ллази ла илагьа илла гьува».

Палтар челгьес ва чердалтес адамта чехIейуси мерличир чебиркур.

Сагати палтар челгьухIели бучIуси саби: «Аллагьумма лакал хIамду, анта касавтанигьи асъалука хайрагьу ва хайра ма сунигIа лагьу, ва агIузу бика мин шаригьи ва шарри ма сунигIа лагьу».

МягIна: (Я Аллагь. ХIед деза, ХIуни набчи ил чегьурри. Нуни тиладибирулра ил хIези вайсизибад мяхIкамбарахъес).

Сагаси палтар асибхIели, буркьа палтар садакьалис бедлугахъес маслигIятбируси саби, багьа агарли, иличи хIяжатдеш лебсилис.

ЖумягIла дехIибала дарес аркьухIели гIяхIтигъунти палтар челгьахъес маслигIятбируси саби. Мурул адамлис архIя чIянкIилизирад дирбубти палтар дихахъес къадагъабируси саби. Хьунул адамтас илди дихес асубируси саби. Хьунул адамла палтарли илала лебилра кьаркьала кIапIбирули биэс чебиркур, дяхIра някъбира (хъат някъби) ахIенси, илдани шала батиэс асухIебирар, кьаркьала чехIебиахъес багьандан. Кьаркьайчи цIапакунтира палтар дихути ахIен, илкьяйдали мурул адамла палтарличи мешутира.

Пикри бяхIчиаая илди авалра секIайчи. Модала палтар бусурмантачи лайикьти ахIен. Палтарла шайчирти кьанунти пикридиран гьарли-марли шайтIан саби. Мода барсбикIуси саби, амма адамла палтарличи тIалаб мурталра кавлуси саби.

Палтарлис кадизахъурти дазурбачила гъай бетаурхIели, Муслимли нушачи баахъибси дирхалачебси хIядис гьанбиркахъес чебиркур. Илизиб бурили саби Кьиямалла бархIи гъамбикIуцад хьунул адамти палтарличил сабли хьалли, гьаргли башар, илдигъунти хьунул адамтани Алжанала тIемра чехIебиу, хIятта ил гьар шайчибяхI тIинтIбируси биаллира. Ил багьандан хIушанира хIушала хьунри, рурсби, дурхIни мяхIкамбарая илгъуна кьисматлизибад.

 

Ислам ХIямзатов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6, 8 – ибил номертазиб)   3) Магьар кабушни хIярамси манзил Ил манзил саби хьунул адам хIяйзлариубси замана. Сен хIярамси? СенахIенну шаригIятли хьунул адамла ихтиюрти далтахъухIели, ва ил манзил магьар кабушалли гIиддала замана бухъянбилтIуси саби. Амма хьунул адамли...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...