бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Чебла

Чебла

Иш анцIбукь Мисрилизиб бетаурси саби. Ца мискинни пулан адамлизирад 500 динар чеблалис сасиб. ВягIда хIясибли, илди чардарес замана баибхIели, арцла вегIли илди тIалабдариб. Амма мискинна чардарес арц агни багьандан, илини илис чардарес вачрукьязирад сасили дедиб. Илра вягIдала замана таманбиубхIели, вачрукьяни сунела арц чардарахъес тIалаббариб. Амма мискинни гIуррара илди арц чардарес хIейуб. ИлхIели вачрукьяни ил судлизи ведиб. Судьяни мискин живарили хьарбаиб:

- ХIуни иш вачрукьялис 500 динар дедес гIягIнили биъни бархьсив?

- ГIе, бархьси саби, амма дила арц агара илис чардарес.

Судьяни ил ухIнакаэс кьасбариб. ИлхIели мискинни тиладибариб сай шаладикайчи ватахъес, хъулибтази багьахъайчи.

- Чили жавабкардеш диху гьатIи хIед? – хьарбаиб судьяни.

- Нушала Идбагли ﷺ диху, гIур дила чилра агара наб жавабкардеш дихеси.

- Или ибси се ибси?

- Нагагьладан ну чар-хIевхъасли, ну илала умматлизивад дураулхъусира.

Судьяни ил гIергъила бархIи бикайчи хъули вархьиб. Хъулиб илини хьунуйчил барх хIядис гьанбикахъиб. Илизиб ца асхIябли Идбаглизи ﷺ хьарбаибсири: «ХIед салават бучIасли наб се бетарара?» «ХIела чеблуми черахъес имканбикIур ва шишимъала камдирар», - жаваб бедибсири илини. Илдани шаладикайчи салават бучIес кьасбариб. Ил гьанкIухъунхIели, муэрлизив Идбаг ﷺ чеиб. Ил викIар: «ХIушала шагьарла амирли гьар дуги наб азир салават дучIусири. Иш дуги ил хатIаикили, лугIи азирличи адхIебикахъиб. Укьенну иличи набчибад салам буха ва бура, сунела диъхIедиути салаватуни ЧевяхIсини хIела салаватуначирли чедирцIахъу или. Илини бедаб хIела чебла».

Савли Идбагли ﷺ бурибси барили, мискин амирличи вакIиб. ВегIбекI илис сунела ахIерси адамлисван гьуниваили, чебла чеббедахъес 500 динар дедиб ва савгъатлис 2,500 гIурра имцIадариб. Илисра муэрлизив Идбаг ﷺ чеили уввухъун, суненира илала чебла чеббедахъес хъарбарибси.

Судьячи чарухъунхIели, илра мискиннис разили гьуниваиб ва 500 динар дедиб. Ил викIар: «Наб муэрлизив Идбаг ﷺ чеира, илини хъарбариб хIела чебла бедахъес ва чеасиб, Кьиямала бархIи ЧевяхIсила гьаларти дила чеблуми чедирцIахъис или». ХIяйранвиубли хIякизурси мискинничи дуцIли вачрукья вакIиб ва хIулбазир нургъбачил викIар: «Ну хIела чеблаличивад чеввурхулра! Нуни муэрлизив Идбаг ﷺ чеира, илини набчи хъарбариб хIела чеблаличивад чевверхахъес. Кьиямала бархIи дила чеблаличибадра чеббурхниличила буриб». Илинира мискиннис 500 динар савгъатдариб.

ЦагьакIли давлачеввиубси мискин, някъбази 4 азир динарра дуцили висулри, ва Идбаглис ﷺ салават бучIулри.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...