бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Даим разили кавлути

Даим разили кавлути

Даим разили кавлути

Алжанала жагадешличила ахир агарти гъай дурес вирар. Фирдавс Алжанализир, адамли сунела гIямрулизир чедаибти деркестира держестирара дирар, сунени чехIедаибти азирти журала гIуррара дирар или бурули саби. ГIурра бурули саби, декIарти Алжунтазирад дашути варъалара, ниълара, чягъирлара хIуркIби Фирдавслизирад кадулхъути сари.

 

Ца халаси Аллагьла вали, кьутIбу ГIябдул ГIязизли иб: «Адамтас гьанбиркуси саби Фирдавс Алжана бегIлара ахъси саби или, амма илкьяйдали ахIен. Даруль Мазид бикIуси Алжана лебси саби, илар я держести я деркести лерти ахIен, илабра Аллагьла валибира, Идбагунира лебти саби, илаб мурталра Аллагь чеваэс имкан лебси саби ва ил разидешличи сегъуналра декIарси разидеш ахIебиркур. Алжунтазибти адамти иш дунъяличи чарбиэс хIейгниличи мешули, Даруль Мазидлизибти адамтира декIарти Алжунтази букьес хIейгахъу». ГIурра ГIябдул ГIязизли бурули сай: «Фирдавслизибти адамти имцIалин МухIяммадла ﷻ умматла саби, МухIяммадла ﷻ умматла декIарти Алжунтазиб камли бирар». ГIурра ГIябдул ГIязизли бурули сай: «Нушала Идбаглис сунела уммат дебали дигусири, Идбаглис дигусири сунела умматличи зиярат биресра, илбагьандан Аллагьлира ﷻ Даруль Мазидра, Фирдавсра цаладяхъили, сай кIелра Алжанализибтани чеваэс имкан бедниличибли дурхъавариб». Илти кIелра Алжаналис дарх Джаннатул ГIиллиюн или бикIар. Аллагьлира нушала Идбаглис ﷻ ахIенси ил Алжана бедибси ахIен. Идбагра викIули сай: «Их Алжанализибтани декIарси Алжанализи хIербизалли, ит Алжанализибти лебилра Сунела нурли базла шалаливан шалабиру». Абу Бакр Сиддикьра, ГIумар бин ХатIабра ил Алжанализиб саби или бурули саби.

Лерилра Алжунти гехIел лерти сари: 1) Дару Ссалам. 2) Жаннату НагIим. 3) Жаннатул Маъва. 4) Жаннатул Хулди. 5) Жаннатул ГIядн. 6) Жаннатул ГIиллиюн.7) Дарул Мазид. 8) Жаннатул Фирдавс. Гьар гIергъиси Алжана гьалабсила чедиб лебси саб. Нушала Идбагли иб: «Удирти Алжунтала агьлу, чедирти Алжунтала агьлуличи, нуша заклизирти зубрачи кьяйда хIербикIути саби».

 

Алжанала нигIматуни

Алжанала цIедеш иш дунъяла цIедешличирад декIарадулхъути сари. Аллагьли ﷻ Алжанала цIедеш сари или буриб: тIутIи, чумиздаг, варъа, чягъир, ниъ, диъ. Алжанала палтарли Аллагьли ﷻ дариб архIя ва махмур. Алжанала хъулрани дариб арцла хъулри, мургьила хъулри, жавгьар духурила, якьутла ва декIарти дурхъати къаркъубала хъулри. Илдира дурибти сари сенахIенну нушани илдала жагадешра, дурхъадешра далутира, нушани хIедалутира дурибти ахIен, Аллагьли ﷻ нушаб Алжанализи дукьяс кьадарбаралли нушани илди лерил чедаэс дирехIе. Аллагьли ﷻ нушани хIедалути дураллири, нушани илди се сарил хIебалули илдачи халаси хьул хIебири. Иш дунъялара итил дунъялара цIедеш секьяйда мешудикес дирутив, иш дунъяла адамтани, бегIлара гIяшси Алжанализибадси, Дару Ссаламлизибадси ца тIутIи чебаалри, илдани иш дунъяла лерил нигIматуни далти или бурули биалли? Дару Ссаламлизибти адамтани Жаннату НагIимлизибадси ца тIутIи чебаалри, илдала лерил чула Алжанализир лерти цIешличирад уркIи далкьи. Ихкьяйдали сари чула ургар цаличир ца ахъти Алжунтира.

 

Алжанала агьлу дурхъабирни

Алжанала агьлулис гьанкI, бамсри ахъни, дуги-хIери лерти ахIен. Илдас бамсрира, анцIкьира, лерил иш дунъяличир адамтас хIейгести секIалра лерти ахIен. Амма адамтани Алжанализира бикили, Аллагьра ﷻ имцIякь вагьурхIелли, чули дунъяличиб заяли беркIибси минутличира, чули Аллагь ﷻ гьанхIершули беркIибси лебил заманаличи пашманбирути саби. ГIурра бурули саби, Аллагьли ﷻ Сунела уркIецIиличибли Алжунтази бархьибти, чули дунъяличиб лебалли бунагьуни дирули калунти адамти, Аллагьла ﷻ уркIецIира чебаили, Аллагьла ﷻ дурхъадешра чебаили, чули дарибти бунагьуни гьандиркахъу ва илди дебали урузбирар. ГIур, адамти чула мургьи-арцла хъулрази хьурабиубхIели, Аллагьли ﷻ чучи хIурулгIянти бурхьу. Илди хъулразир мургьилара, арцлара тахани лер, илдачи архIялара, махмурлара бурушуни удушили дирар. Алжунтала диркьабачир жагати галгуби дашули сари, илдала кьялубачир жагати гьайкари вавни чапIдухъи сари. Аллагьли ﷻ хIурулгIянтази хъарбиру: «ХIушани дила лугърази жагати макьамти дакьахъая, дунъяличиб лебалли илдани чула лихIби дамлара, зирнявлара тIамализирад дерцахъибти сари иш дунъяличир илди макьамти дакьес багьандан. Илди ишбархIи разили саби сенахIенну илдани Дила гъайла бакьиб, Нунира, Нуни чесибси бирис». ГIур хIурулгIянтани Аллагьра ﷻ дурхъаварили, чузи хъарбарибси биру. ГIяршла шайчибад кункси дягI лябкьян, ит дягIли галгубачирти гьайкари вавни зайдулхъахъу. Илдала тIамали Алжанала агьлу разибиру ва илди булхъес бехIбирхьур. Малаикунани илдази иру: «Аллагь ﷻ хIушази, делхъли хIушала кьаркьлуми язихъмадиридая, хIуша итира дунъяличир лералил Наб гIибадат бирули дамсурлира или викIули сай. Аллагь ﷻ викIули сай хIуша кадиибти тахани делхълизи кадухъаб хIуша дамсхIедамсахъурли». Ихкьяйдали марлира бетарар, Алжанала агьлу кабиибти скамейкаби дулхъес дехIдирхьур ва илди адамтас чина букьяс дигаллира ита дашар. ГIур Аллагьли ﷻ адамтас хIевни дуртIу, гьариллис сунела баркьуди хIясибли дедлуга, илди хIевнира мургьила чIимазирад дарили, нурли шаладарибти сари. Гьар хIеваличиб нурли «Бисмиллагь» или белкIи бирар. Илди хIевнира чегьурли адамтани Аллагь ﷻ дурхъавирес бехIбирхьур. Аллагьли ﷻ биалли, илди гьариллизи, пардавла гIелабад салам бедлугули иру: «МархIяба, Наб гIибадат барибти. Ну хIушачив разилира, хIуша набчир разилираяв?». Илдани иру: «Я нушала Аллагь, ХIед сари нушала тасбихIунира, шукрубира. Нуша ХIечир разихIедикес дирутирав ХIуни нуша ишцад дурхъадарибхIели». ИлхIели Ааллагьли ﷻ иру: «Нуни хIуша гьатIира дебали дурхъадирурая». Илдани хьарбаибхIели гьатIира дебали секьяйда разиварес вируси или, Аллагьли иру: «Нуни хIушачибси Дила разидеш дураберкIира, гIур Ну хIушачи гьими хIейкIус, хIуша чардухъеная хIушала Алжанала кIялгIнази». Гьариллис Алжанализир дурхъати къаркъубала кIялгIни хIядурдарили лерти сар. Гьар кIялгIяла духIнар 70 000 азбар лерти сари, гьар азбарла гьалар 70 000 галга лерти сари, илди галгубала гьар кьялиличир 70 000 декIар-декIарти цIедеш лерти сари. КIялгIнала гIяйнир 70 000 мургьила скамейка дирар, гьар скамейка 330 декIла кьадар бухъянси саби. Гьар скамейкаличир 70 ухьа лерти сари, гьар гIяяла мякьлаб 70 биштIати бирар, илдала някъбазир мургьила шишни дирар, илди шишназир декIар-декIарти держести дирар. Гьар Алжанала агьлулис, чула кIялгIназиб 70 хьунул - гурияби бирар, кIялгIнала гьаларадра ниълара, чягъирлара, варъалара хIуркIби дирар. Адам сунела скамейкаличи ацIес дигухIели ил скамейка илала гьалаб гIяшбирар, иличи ацIибхIели ил чарбиубли ахъбирар. Адамти чина биалра букьяс хьулбухъалли, илди чула скамейкабани арку ита, адамтас заклизи арцес хьулбухъалли скамейкаби заклизира арцантиван урцар. Алжанала агьлуличи гьар бархIи шуйна, мургьила кьумуртачир декIар-декIарти цIедешличилра, деркестачилра Аллагьличибад ﷻ малаикуни башар. Илра, чула заманаличир дехIибала дирнилис савгъат саби. Алжанализиб я дуги, я цIябдеш лерти ахIен. Алжанала хъалч Аллагьла ﷻ ГIярш саби, Алжанализи шаладешра ГIяршлизибад башуси саби. Алжанализибти адамтани дуги, хIерилизибад декIарабиру, дугели Алжанала унза сарил кьяпIдиубли, илдачиб пардав кIапIбирар. ИлхIели адамти чула хIурулгIянтачил барх, чула иш дунъяличиб калунти хьунрачил барх чула хъулрази бухIнабулхъан. Савли Алжанала арцантани Аллагьлис ﷻ салам бедлуга. Адамлис савли чибиалра чеваэс дигалли, ил сунела скамейкали иличи лямцIла агиличив ветиахъу. Сунес дигусиличи къаршивикили гIергъи скамейкали чарварили сунела кIялгIнази арку. Малаикунани замана-замана илдачи зиярат бирули бикIар: «Ассаламу гIялайкум я авлияАллагьи, саламун гIялайкум бима сабартум, фанигIма гIукьбаддари».

Алжанала агьлу цIедешли букухIели, галгубачирти арцантани, чула жагаси тIамаличил илдас тасбихI биру. Илди букутира саби тIягIям касес багьандан, гаша я милиги илдала лерти ахIен. Илди гьачам букаллира гушбирути ахIен. Илкьяйдали, илди тIашхIебизурли букаллира, чузибад сегъуналра няс дурабулхъуси ахIен, лебил беркунси нурличи шурбулхъуси саби.

 

(хьарахъуд бирар)

 

Ислам ХIямзатов

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...