ДугIя – гIибадат саби
ДугIя – гIибадат саби

ДугIя бирухIели пикрилизи касахъес маслигIят
1. ДугIя зумали бирнилира ва ил бахъличи чебетиихънилира Аллагь ﷻ разивирахъу.
2. ЖамигIятлизиб дугIя бирухIели, илав левси гьарил адам «Амин» викIес чебиркур: сецад бахъал адамти урк1и — урк1илабад «Амин» бик1алра, дуг1я имц1али кьабулбиру. «Амин» х1ейк1ни биалли, Чевях1си Аллагьлизи ﷻ бируси балга мучлах1ебарниличи шурбулхъан. Ил биалли бу-нагь саби.
3. Балга таманбиубхIелира, «Амин» вик1уси сай, сенк1ун илала мяг1на «Я
Аллагь ﷻ, балга кьабулбара» ибси саби. Х1ебиалли, «Амин» вик1нира дуг1я бетаур.
4. Балга барес вирар г1яраб ва дарган мезаначил. Мисаллис, урши вебк1ибх1ели дуг1я
а) г1яраб мезли:
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ فَرَطًا لِأَبَوَيْهِ وَسَلَفًا وَذُخْرًا وَعِظَةً وَاعْتِبَارًا وَشَفِيعًا وَثَقِّلْ بِهِ مَوَازِينَهُمَا وَأَفْرِغْ الصَّبْرَ عَلَى قُلُوبِهِمَا
وَلَا تَفْتِنْهُمَا بَعْدَهُ وَلَا تَحْرِمْهُمَا أَجْرَهُ
Вебк1ибси урши виалли, «гьа» х1ебелч1и, «гьу» буч1а, ребкIибси рурси риалли, «гьа» белч1и, «гьу» ургаббалта.
б) дарган мезли (шурбатурли)
Я дила Аллагь ﷻ, иш урши Алжанализиб бегIтас мер х1ядурбарес арякьунси, илдас дурхъаси хазнали ва г1ях1сигьуна вяг1зали, чебсаргьнилис (бег1ти динничи тамай шурбухънилис) сабабли ва шафагIятли ветаахъа. Умцантала балуй шали декIбара, бегIтас сабур беда, иш анц1букьла г1ергъи бег1ти цаличи ца гьиммабурк1ахъид ва Х1ела ужрализибад мях1руммабирид.
ДугIя кьабулбирнила шуртIри ва суннатуни
1. Бунагьуни дарниличи мар-марли пашманиъни.
2. Тиладилис Аллагьли ﷻ жаваб лугниличи умут биъни.
3. ХIялалсицун беркала букни.
4. Палтар х1ялалти диъни.
5. Бунагьуначивад тяйдивиъни (Аллагьлизи ﷻ Идбаг ﷺ, даим дугьаилзи: «Я
Аллагь ﷻ, ну дила бунагьуназивад машрикьра магьрибраван, ванзара
зубрираван тяйдиварабагу»).
6. Балгалис гьалаб xly бунагькар виъни гьанбикахъни.
7. Бунагьуначивад Аллагь ﷻ чевверхахъес тиладиик1ни.
8. Някъби ахъдуцили Кьиблаличивях1 кайзни.
9. Жаваб лугниличи умутчевли ва кьасчевли тиладивик1ни.
10. Зумали тиладивик1ни (бег1ла камли х1яйналра).
11. Дазайчил виъни.
12. Пяшси т1амаличил тиладиикIни.
13. Лебилра умматличилара гьанбушни.
14. Дуг1яла ахирлизиб «Амиин» эс.
15. Балга таманбиубх1ели, дяхIличирад някъби чедидерк1ес.
16. Дуг1я таманбиубх1ели, «Алх1ямдулиллагь» эс, салам бушес.
17. Балга бирух1ели мер ва замана пикрилизи касни.
18. Жаваб биубх1ели, Чевях1силис «АлхIямдулиллагь» викIни.
Балга барес гIяхIси замана
1. Жумяг1 дуги ва жумяг1 барх1и.
2. Лайлат-уль-кьадрила дуги.
3. Дугила ахир.
4. Шаладикес гьалабси манзил, шаладиркуси замана.
5. Гьар дех1ибайс г1ергъи.
6. Акбарлис г1ергъиси манзил.
7. Кьаматлис г1ергъиси манзил.
8. Акбарла ва кьаматла ургабси замана.
9. Урзух1ели.
10. Замзамла шин дужух1ели.
11. Дубкалтух1ели.
12. РукугIлизиб, суждализиб.
13. Кьурбан байрамла ва дуббуцарла Хала барх1ила байрамлис гьаларти дугурбазиб.
14. Кьуръан белч1и г1ергъи.
15. Завалла (дайхIерила) замана.
16. «Ихлас» сура белч1и г1ергьи.
17. Ражаб базла цаибил дуги.
18. Ражаб базла цаибил жумяг1 дуги (Рагъаибла дуги).
19. Шяг1бан базла 15 ибил дуги.
20. Бебк1а х1ярибихьили г1ергъи.
21. Зикру барили г1ергъи.
ДугIя имцIали кьабулбиру
1. Зулмулиувсила.
2. Гьункьяла.
3. Чула дурх1нас балга бирути бегIтала.
4. Дубуцибсила.
5. Дубкалтусила.
6. Имамла.
7. Бег1тала х1урматбирути дурх1нала.
8. Х1яжла 15 мерличиб:
1) Т1аваф бех1бирхьуси мерличиб.
2) Мултазамла мякьлаб (Кяг1балара Ц1удара къаркъалара ургала).
3) Шиндирла гьалаб (мукьлукьлиула).
4) КягIбала бух1наб.
5) Замзамла мякьлаб.
6) Сафаличиб.
7) Марваличиб.
8) Сафа ва Марвала ургаб.
9) Макьам Ибрагьимла мякьлаб (макьам-мер).
10) Пярафат дубурличиб (гIярафат-багьуди).
11) Муздалифличиб (муздалиф-цугдикни, бег1 гьалар магъриблара дугилара
дех1ибала дарибси мер, илди дех1ибала цугдикибси).
12) Миналичиб.
13) Къаркъуби иргьуси цаибил мер.
14) Къаркъуби иргьуси к1иибил мер.
15) Къаркъуби иргьуси х1ябъибил мер.