бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Хизри ГIябдулмажидович Юсупов акIубси сай Дахадаевла районна Хъярбукла шилизив, 1956 ибил дуслизив. Шила школа таманаили гIергъи, Дагъистанна пачалихъла университетра белчIун.

Ил ДейбукIла школализив учительли, гIур Урцакила школализив директорли узули калун.ГТРК телекомпаниялизив даргала передачабала редакторли узиб. 2004-2008 - ибти дусмазив «Гьалмагъдеш» альманахла редакторли калун. БусягIятла замана РАН-ла ДНЦ-ла халалгъуна гIилмула хIянчизарли узули сай. Филологияла гIилмуртала кандидат, РФ-ла журналистунала ва писательтала Союзунала член сай. Илала 70- цад гIилмула хIянчи ва 12 назмуртала сборник дурадухъун. Илала поэзия дигантас, назмурти гьаладирхьулра.

Нешлис

Масхурти-дукелцIили
Лебил дунъя бирцIуси,
Неш, ца инсан хIеласра
ХIуван уркIи шаласи.
Излумала агъули,
КьутIкьудиралра бурхIни,
ХъумхIертулри пишрирхъес
БамкьхIебамкьахъес дурхIни
Рахли урхIла вайбаркьли
Хумардиралли гIямру,
Масхарали ва лявли
Бирид сихIрула амру.
Гьарил кайцIуси ганзлис
Кьибла сар гIямру хIела,
Кьисматличил рургъули
ХIянрируси неш дила!

УркIила гьуцI

Зубартани буцибси
Кашинван саби закра,
Бараван вяшбикIули
Бусули саб урхьура.
АхIерси неш гьанрикиб
Гьарахъси шилизирси,
Излумала зулмули
Даим гIинирируси.
ХIеррикIулира нуван
Зубарла шалаличи,
Азир дусли биуси
Нушала ванзаличи?
Яра хIерли сарира
Унзализи кьутIличи,
Уршби чарбулхъан или
ИшбархIилра сунечи?
УркIила шаласи гьуцI
Бааб, неш, хIечи дила!
Дарманбиаб зубарла
ГIеркъал гьунила шала!

Уршилис

ВакIилрив, дила урши,
Шаласи дунъяличи,
Кьанси дугила души
Пашакьурли вявличил?!
ВакIилрив, берхIи кьяйда
ТалихIла саламличил,
Хъали шалабарили
ХIела дяхIла нурличил?!
ВакIилрив, гардла далай
Нешлизи хъумхIертахъес,
ВакIилрив, гIяхI хабарли
Дудеш харивиахъес?!
ВакIилрив, дила ахIер,
Урши – уркIилис алжан,
Неш-дудешлис ветаэс
Дунъяла дурхъаси жан?!

Дила ши, дила ванза

БегI гьалар хIела чедир
Чедаира зубарти,
Дунъяла арзи-хIялра
ХIунири дагьахъурти,
Дила ши, дила ванза.
БегI гьалар гъабзадешла
Дурри хабурти набзи,
Тарих хала бегIтала
КертIири уркIилизи,
Дила ши, дила ванза.
БегI гьалар адамдешла
Дуцири имтихIянра,
БегI гьалар инсантала
Гьаргдарри хIялалдешра,
Дила ши, дила ванза.
БегI гьалар умудешра
Аргъахъири дигайла,
Даимлис пешкешдарри
КарцIайла цIакьти цIара,
Дила ши, дила ванза.

Дубурти

Дубуртачир жагати
Дубурти дирар, бикIар.
Наб илди адамтачи
Мешудилзули дирар.
Лесла дубура, марли,
Мешули саб нартличи,
Къяба – бамсриихъули
Хъарахъибси букIуйчи.
ХIурхъи наб мешудилзан
ХIяна тямадабачи,
ГIянд арзес цабиубти
ГIяшулгъунти гъубзначи.
Сен паргъатли ва датли
ТIашкадизурлив илди?
Нушани яхI кайсуси
АхIену илабадли?
Дубуртачир жагати
Дубурти сари, бикIар.
Наб илди адамтачи
Мешудилзули дирар.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...