бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Газим-Бег Кьурбанович БяхIяндов акIубсири Лавашала районна МикIхIила шилизив. Школа белчIи гIергъи, 1967 ибил дуслизиб БяхIяндовли Москвала Литературный институт таманбариб.

Илала бегI гьаларти назмурти дурадухъунтири района ва республикала газетабазир, гIур урус мезличил улкала газетаби-журналтазирра. Гъазим-Бег декIар-декIарти мераначив узули калун: газетализив, журналлизив, телерадиокомитетлизив, писательтала Союзлизивра. Илала 40 – лицад жуз дурадухъун. Сунела назмуртазир илини хала бегIтала, дубурлантала гIядатуначила, адамдешличила, уркIила умудешличила, ВатIайс мардешличила темаби ахъдурцули сай. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

Дила ВатIан

ХIу бируд уркIиличиб
ХIечивад гьарахъхIели,
Гамиван урхьуличиб,
ЦIябхIели, шалахIели.
Дазула дуравра ну 
Далуйта учIус тIашли,
Гьанбуршули хIела у 
УбкIухIеливан гIяшли.
ХIечивад гьарахъхIели, 
СунтIикес гьанкI хIебашар,
ХIечивяхI гьалакхIели,
Набчи дуклуми дашар.
Вирус ну хIечи саэс
ДягIван гьалакли, ВатIан,
Ну хIейасли хIербиэс 
ХIед гIядаббулхъусиван.

Баркалла

Виаби чи-дигара 
ВикIулра хIед баркалла,
Уржахъули ургала 
Гьунчиб хIечил бархтала.
Шав агархIелира у
Гьанбуршани шантани,
Халкьла баркаллалиув 
Ургаби хIу лебтани.
Баркалла хIед, унрала
Дигуси хъу духъули.
Ахъбиаб дурхIни хIела
Нешла ниъли бухъули.
Баркалла, берзибсицун
ЦIулхIе берки узуси.
Бакьадли бецIлара цIум,
ЖумягI уркIи изуси.
ХIемсули хIулуркIаби,
Улхъалли адам делхъли.
Мукьараван умхIяби,
УчIули дезна ахъли.
ХIу кьарла дузниличи
ШипIиргIуси гIяшикьли,
Ахъурцаби гьунарта
Зубартиван гIячихъти.
ХIеб чардулхъахъаб хIечи
ДукелцIили уршила,
ЖургъикIаби чеввалкIи
ХIу мархьлизив аршила.
Зубразир зубартицад
ГIяхIти кьасанар гъабза,
ХIела хъура хъалира
ДикIар гьар бархIи гьарза.
Баркалла, хIед, адамлис
Игъбар гьанни улгуси
БалкIдеш бялчIули, 
Бархьдеш
Балтахъули ургъуси.
ХIу нуни чемааби
ПишхIяхъили вашули,
ХIедра дигни ааби,
Ахъси талихI лушули.
Баркалла, хIед – хIейгуси
Халкьла дару даршили,
ХIербиаб хIуван гIяхIти
Хъубзуриван даршули. 

Дила халкьла гIядат

Я къалпла гъай хIебурни,
Я гъай къянахIебирни,
ГIяхIхIели, гIядабхIели – 
ГIядат саб дила халкьла.
ХIялалсицун удули,
ХIяласицун букули,
ГIяхIгъубзниван хIербирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
Я белкъунхIели хамли,
Я гушхIели хумарли
Шанти-ургаб хIебашни – 
ГIядат саб дила халкьла.
Адамлис гIяхIдеш бирни – 
Чеблализи халбирни,
Чус гIяхIлис хIерхIебирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
 ГIямру гIявадикIалли,
ГIяхIти халкь бахъбикIалли,
Харибирни, хамбирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
УркIби гIяхIти адамтас
ГапбикIули хIербирни,
УбяхIси гъай хIебурни – 
ГIядат саб дила халкьла.
ЦIахли хIербирниличиб
ЦIяб хIяб гьалаб чебиъни,
БубкIалра цIаххIебирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
УркIби хумархIедарес
УркIбала цIум дигIянни, 
ГIяламличил хIербирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
ГIяхIла хабар бихули,
ГIяхIдешличи бирхули
ГIямру дуркIни духули – 
ГIядат саб дила халкьла.
Бархьдешличи гIяшикьли, 
Азаддешличи мяштIли,
ХIяздухъесли хIербирни – 
ГIядат саб дила халкьла.
ДурхIниван дубуртира,
Дубуртиван дурхIнира
ГIязизли – гIямру дуркIни – 
ГIядат саб дила халкьла.
Биалра лебил цугли
Ца кахIели бубкIули,
ХIерхIебирни мукIурли – 
ГIядат саб дила халкьла.

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Адамдешлизиб ахъти

Дунъяличиб вайтачибра гIяхIти адамти дебали имцIали саби. Сен илдигъунти пикруми дакIиба?   СенахIенну алавчарли кадиркути, гьарилла уркIиличи кьакьадешла ва децIла хIялани дихути анцIбукьуначи хIерхIеили, къияйзи бикибтас кумекла някъ гьабатес къалабати адамти чебиухIели. Тяп илкьяйда биъни...


ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир...


Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Салат

ГIягIнидиркур: Диъ – 300 гр; картошка – 3-4; набадари – 1; хияр – 3; гидгари – 4; шиниша хъара – 1 тIакьа; зе, исиут, майонез, бурт, кьар – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: диъ, гидгури ва овощуни делхьи, дяргIяхъая ва умударили авмузанти кесекуначи...