бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

22 дус виубхIели мадраса абхьиб

22 дус виубхIели мадраса абхьиб

МухIяммадакрам Биярсланов акIубси сай Губданила шилизив 1973 ибил дуслизив. Сунела гIямрула бекIлибиубси мурад – мадраса илини Губданиб 22 дус виубхIели, абхьибсири. Мадрасализиб динна кьанунти ва гIилму чедетаахъили руркънила дурабад, Кьуръан бучIахъесра бурсибирути саби. Губданила мадрасала бучIантани ва хIяфизунани конкурсуначир мурталра гьаларти мерани сархули бирар.

ДР-ла муфтий шайх ГIяхIмад-Апандила гьанбикуназибад: «Нуни гIяхIил валуси тяниш къаршивикибхIели, хьарбаира: – Уршилис чи бикIара?

– МухIяммадакрам, ил дила мугIяллимла ва юлдашла у саби. ИлхIели ну разивиубра, ил мугIяллим МухIяммадакрам нунира гIяхIил валусири ва хIурматбирусири. ИтхIейчивад виштIал МухIяммадакрам наб гьатIира дигусили ветаурсири…» Мадраса абхьес МухIяммадакрам дебали халаси къайгъиличил хIядурикIусири. Гьарил шайчибад ил масъала чебетаахъили хIербарибсири. Мадрасаличил дарх тIашдатурти: спортзал, футболла майдан, волейболлис хасбарибси мер ва цархIилтира секIал, илди гьаннара дузули сари. Давлачебси библиотекализир диннацун ахIи, светский журала гIилмула жузира лер, илкьяйдали электронный тяхIярла дахъал баянтира. Илаб чебетаили, халаси жавабкардешличил бузути мугIяллимти МухIяммадакрамличил бузули калунти саби. Гьалаб кьяйда, сут бархIи учибикили, багьудиличил дархдасунти аргъбаибти масъулти ирзули бирар.

М у х I я м м а д а к р а м виштIахIейчивад шила гIялимтачив учIули гIилму дяркъурсири. ХалаваибхIели Пакистаннизиб белчIуди таманбарили, хIяфиз ветаурли чарухъун, илаб илис пурбан (ижаза) бедибсири. ИлхIели сабри кьасбарибси илини шилизиб мадраса абхьес. Ил пикри гIямрулизиб бетерхахъурли гIергъи, Сириялизи арякьи, илабра 3-4 дусла белчIуди хъараахъурсири. Илабра бедибсири илис ижаза. Дагъистанна муфтийла кумекчи, ГIябдуллахIяжи Хидирбековли бурни хIясибли, МухIяммадакрамли абхьибси имам Ан-Нававила уличилси мадрасализи бучIес, нушала республикализибадтицун ахIенну, цархIилти мермусаличибадра башути саби. Илабад дурабухъунти лебил дунъяличибра машгьурти хIяфизуни бетаурти саби.

«Ил мадраса тIашбатурси мер ца адамла, гIялим ва хIяфиз – СухайхIяжила вегIдешлизиб бирусири. Совет хIукуматла манзил, ванзурби керасибхIели, илала рурси Къистаман рикIар дудешлизи: «Ва дила дудеш! Рахли Совет хIукуматли нушала ванза чарбаралли, хIуни се бирида?» «Я дила рурси, ванза чарбаралли, ил нуни мадраса барахъес вакьфулис балтас». 70 дус дикили гIергъи, ванзурби чардарибхIели, ил хьунул адамлизибад ихтияр сасили, МухIяммадакрамли мадраса тIашбалтес вехIихьибсири. ИмцIатигъунти машгьурти адамти халкьлис багалатили биэс, гIяхIти баркьудлуми дурадуркIес ибти пикруми-кьасаначил сабри хIербирути.

Илдалагъуна пикри сабри МухIяммадакрам Биярслановлара – шила жамигIятлис сай агархIелира калеси, виубсигъуна гIяхIдеш чебетаахъес… МухIяммадакрам мижитлавад дуравхъи, хъа унабурхIличи ветаибхIели, нешла хIулбала гьалав, къакълизи игьубли 2013 ибил дуслизив кавшибсири. Сецадла убяхIси баркьуди сабил, гIилму ва хIядисуни дяркъурси, Кьуръан уркIиличиб балуси хIяфизла жан къябаэс чили ихтияр бедили, чила някъ ахъбиубсири? Ил, бегIлара гIямру вавалидяхъибси замана, 39 дусцун сайри виубси. ИтхIели илала хIябал рурсилис гIергъи акIубси, 9 баз виубси урши левсири. Илини деркIибти камти гIямрула дусмазив дахъал гIяхIдешуни дарес, сунени пикридарибти детерхахъес валкьаур.

Илдигъунти адамтани – цIябдешлизир ухути урми кьяйда, алавчарти адамтас гьуни шалабирули, бархьдешличи аркуси дякь чебиахъули саби, хIятта чула жан кьурбандарили… Гьар дус Губданила шилизиб ил хъумхIертнилис багъишлабарибси балбуцличир, Кьуръан уркIиличиб бучIнила – хIяфизунала конкурсунира дурадуркIути сари, илкьяйдали республикала даражалара. МухIяммадакрам Биярслановла у бихуси кьакьакад гьар бархIи мутагIялимти дурсрачи башути саби, ва илала бархьси динна гьуни даимбирути саби…

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Буралаби

  Гьарил гъайлис сунела мер. ГIяхIси гъай мурталра кумекли бирар. ГIяхIси гъайли шанда барура ибхьу. Дахъал гъайли асар камли биру. Камти гъай гIяхIти дирар. МалхIямси гъай муриси бирар. МалхIямси гъайли шурмира гъятIиу. ПикрихIевхъи гъай мабурид. ВерхIна пкрибарили гьачам...


Салаватла дурхъадеш

Гьачам машгьурси имам ХIясан аль-Басричи ца гьести гIямрула хьунул адам ракIили, пашманни рикIар: - ХIурматла шайх! Бара гьаларван дила цайли–цаси рурси ребкIиб, нура анцIкьила цIализир ратурли. Нуни илгъуна децI чекасес хIерирус. Бурсирарабагу ну балгаличи, наб муэрлизир рурси чераили, дила...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...


Миализирад нергъ

ГIягIнидиркур: Миа -250 гр; картошка - 1; набадари - 1; жерши - 1; петрушка (мякьи) - 1; кIема - 1 халаси кьулса; гIявадеш - 1 халаси кьулса; диъла нергъ (бульон), яра шин - 1 литр; зе, исиут, кьар - бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: Овощуни умударили, кьунбадли кьисдарая. Миала...


Компот

Далкьарахъни: ГIинцбала, хъярбала, дерубти курегала ва кякянтала цаца халати кьулса руржути 2 литрцад шиннизи кадихьили 5-10 минут делхьахъеная. Бизидешлис михикI вава ва апельсинна кам имцIабарая. Чакар хIейгутани варъаличил держес вирар.  Беркала ашагьаб!   Лаюса Юсуфова