бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

22 дус виубхIели мадраса абхьиб

22 дус виубхIели мадраса абхьиб

МухIяммадакрам Биярсланов акIубси сай Губданила шилизив 1973 ибил дуслизив. Сунела гIямрула бекIлибиубси мурад – мадраса илини Губданиб 22 дус виубхIели, абхьибсири. Мадрасализиб динна кьанунти ва гIилму чедетаахъили руркънила дурабад, Кьуръан бучIахъесра бурсибирути саби. Губданила мадрасала бучIантани ва хIяфизунани конкурсуначир мурталра гьаларти мерани сархули бирар.

ДР-ла муфтий шайх ГIяхIмад-Апандила гьанбикуназибад: «Нуни гIяхIил валуси тяниш къаршивикибхIели, хьарбаира: – Уршилис чи бикIара?

– МухIяммадакрам, ил дила мугIяллимла ва юлдашла у саби. ИлхIели ну разивиубра, ил мугIяллим МухIяммадакрам нунира гIяхIил валусири ва хIурматбирусири. ИтхIейчивад виштIал МухIяммадакрам наб гьатIира дигусили ветаурсири…» Мадраса абхьес МухIяммадакрам дебали халаси къайгъиличил хIядурикIусири. Гьарил шайчибад ил масъала чебетаахъили хIербарибсири. Мадрасаличил дарх тIашдатурти: спортзал, футболла майдан, волейболлис хасбарибси мер ва цархIилтира секIал, илди гьаннара дузули сари. Давлачебси библиотекализир диннацун ахIи, светский журала гIилмула жузира лер, илкьяйдали электронный тяхIярла дахъал баянтира. Илаб чебетаили, халаси жавабкардешличил бузути мугIяллимти МухIяммадакрамличил бузули калунти саби. Гьалаб кьяйда, сут бархIи учибикили, багьудиличил дархдасунти аргъбаибти масъулти ирзули бирар.

М у х I я м м а д а к р а м виштIахIейчивад шила гIялимтачив учIули гIилму дяркъурсири. ХалаваибхIели Пакистаннизиб белчIуди таманбарили, хIяфиз ветаурли чарухъун, илаб илис пурбан (ижаза) бедибсири. ИлхIели сабри кьасбарибси илини шилизиб мадраса абхьес. Ил пикри гIямрулизиб бетерхахъурли гIергъи, Сириялизи арякьи, илабра 3-4 дусла белчIуди хъараахъурсири. Илабра бедибсири илис ижаза. Дагъистанна муфтийла кумекчи, ГIябдуллахIяжи Хидирбековли бурни хIясибли, МухIяммадакрамли абхьибси имам Ан-Нававила уличилси мадрасализи бучIес, нушала республикализибадтицун ахIенну, цархIилти мермусаличибадра башути саби. Илабад дурабухъунти лебил дунъяличибра машгьурти хIяфизуни бетаурти саби.

«Ил мадраса тIашбатурси мер ца адамла, гIялим ва хIяфиз – СухайхIяжила вегIдешлизиб бирусири. Совет хIукуматла манзил, ванзурби керасибхIели, илала рурси Къистаман рикIар дудешлизи: «Ва дила дудеш! Рахли Совет хIукуматли нушала ванза чарбаралли, хIуни се бирида?» «Я дила рурси, ванза чарбаралли, ил нуни мадраса барахъес вакьфулис балтас». 70 дус дикили гIергъи, ванзурби чардарибхIели, ил хьунул адамлизибад ихтияр сасили, МухIяммадакрамли мадраса тIашбалтес вехIихьибсири. ИмцIатигъунти машгьурти адамти халкьлис багалатили биэс, гIяхIти баркьудлуми дурадуркIес ибти пикруми-кьасаначил сабри хIербирути.

Илдалагъуна пикри сабри МухIяммадакрам Биярслановлара – шила жамигIятлис сай агархIелира калеси, виубсигъуна гIяхIдеш чебетаахъес… МухIяммадакрам мижитлавад дуравхъи, хъа унабурхIличи ветаибхIели, нешла хIулбала гьалав, къакълизи игьубли 2013 ибил дуслизив кавшибсири. Сецадла убяхIси баркьуди сабил, гIилму ва хIядисуни дяркъурси, Кьуръан уркIиличиб балуси хIяфизла жан къябаэс чили ихтияр бедили, чила някъ ахъбиубсири? Ил, бегIлара гIямру вавалидяхъибси замана, 39 дусцун сайри виубси. ИтхIели илала хIябал рурсилис гIергъи акIубси, 9 баз виубси урши левсири. Илини деркIибти камти гIямрула дусмазив дахъал гIяхIдешуни дарес, сунени пикридарибти детерхахъес валкьаур.

Илдигъунти адамтани – цIябдешлизир ухути урми кьяйда, алавчарти адамтас гьуни шалабирули, бархьдешличи аркуси дякь чебиахъули саби, хIятта чула жан кьурбандарили… Гьар дус Губданила шилизиб ил хъумхIертнилис багъишлабарибси балбуцличир, Кьуръан уркIиличиб бучIнила – хIяфизунала конкурсунира дурадуркIути сари, илкьяйдали республикала даражалара. МухIяммадакрам Биярслановла у бихуси кьакьакад гьар бархIи мутагIялимти дурсрачи башути саби, ва илала бархьси динна гьуни даимбирути саби…

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Тулкни

Бисмиллагьи РяхIманир РяхIим АлхIямдулиЛлагь шукру, багьахъурил дин «Ислам»   Деза Аллагьлис биаб дин «Ислам» багьахъурси, Сай хIекьли марварили, иманра бухахъибси, Кьалубалализирад бусурманти дарибси. АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин...


Пайдалати

  Апельсин – пергер цIедеш саби, сунезибра халаси кьадарлизиб С, В кьукьяла витаминти, калий, магний, цинк, железо, фосфор ва кальций лерти ва иммунитет гIеббурцуси. Илизир кьаркьайзирти агъулати секIал дурайути антиоксидантуни лерти сари. Илини уркIила-тумала даража чIумабиру,...


Салаватла дурхъадеш

Гьачам машгьурси имам ХIясан аль-Басричи ца гьести гIямрула хьунул адам ракIили, пашманни рикIар: - ХIурматла шайх! Бара гьаларван дила цайли–цаси рурси ребкIиб, нура анцIкьила цIализир ратурли. Нуни илгъуна децI чекасес хIерирус. Бурсирарабагу ну балгаличи, наб муэрлизир рурси чераили, дила...


Миализирад нергъ

ГIягIнидиркур: Миа -250 гр; картошка - 1; набадари - 1; жерши - 1; петрушка (мякьи) - 1; кIема - 1 халаси кьулса; гIявадеш - 1 халаси кьулса; диъла нергъ (бульон), яра шин - 1 литр; зе, исиут, кьар - бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: Овощуни умударили, кьунбадли кьисдарая. Миала...


ДехIибайчиб сужда барес хIебирути адамтани дехIибала дирнила тяхIяр-кьяйда

1.ДехIибайчив тIашизес ва рукугIличи къухIизес вируси, амма сужда барес хIейруси адам виалли, дехIибала гIергъиси тяхIярли дирути сари:   1) Адамли КьиблаличивяхI тIашизурли, дехIибайзи ухIнаулхънила такбир «Аллагьу акбар» ируси саби, гIягIнити дехIибала дарес нигетличил...