Фани донъя – командировка ғына

Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе: кешеләр, хайуан, йәнлек, бөжәктәр – яҡты донъянан китә. Ә бит һәр кем сәфәрҙән тәмле күстәнәс, матур бүләк алып ҡайтырға тырыша. Ә Мәңгелек йортҡа беҙ ниндәй матур бүләктәр менән ҡайтырбыҙ икән?

 

Бөйөк Аллаһ беҙгә Әхирәткә әҙерләп, алып китерҙәй күп, бихисап бүләкте әле биргән! Шуның иң ҡәҙерлеһе – ул намаҙ. Тик Аллаһ ризалығы өсөн, Уның биргән бәрәкәт-ниғмәттәренә рәхмәт әйтеп, шөкөр итеп, ысын йөрәктән, бар күңелдән, уҡылған намаҙ – Әхирәткә алып китер иң ҡыйбатлы, иң зиннәтле бүләк ул! Ошо бүләкте бер ниндәй аҡсаға, алтынға, байлыҡҡа, мал-мөлкәткә алыштырып булмаясаҡ! Намаҙҙың файҙаһын, бөтмәҫ фазиләттәрен Аллаһ Үҙе генә белә, ә беҙгә иһә, Раббыбыҙға буйһоноп, уны теүәл итеп үтәргә генә ҡала.

Әхирәткә алып китер бүләктәрҙең береһе булып ураҙа тора. Ураҙа – ул ризыҡланмай йөрөү генә түгел, телде, уйҙарҙы ла тыйыу, үҙеңде тәрбиәләү. Изге Рамаҙан айында тик Аллаһ ризалығы өсөн тотҡан ураҙалар, уҡыған доғалар, биргән фитыр-саҙаҡалар, зәҡәттәр, ҡылған изге ғәмәлдәр – үҙебеҙ менән алып китер зиннәтле бүләк ул.

Күптәребеҙ сәйәхәт итергә ярата. Эйе, сит илдәрҙе, ят ерҙәрҙе күреү, өйрәнеү тормошто йәмләй, биҙәй, ял итергә форсат бирә. Тик улар араһында Раббыбыҙ ризалығы өсөн, Унан гонаһтарҙы ярлыҡауын һорап үтәгән Оло Хаж, Ғөмрә Хаж барлыҡ сәйәхәттәрҙән оло, ниғмәтлеһелер ул. Сит илдәрҙе күреп ҡайтыу ҡайһы ваҡыт тик фотоларҙа ғына иҫтәлеккә ҡала. Ә хаж ғәмәлен үтәһәң, бар донъяны йөҙөп сыҡҡандай оло сауапты үҙең менән алып китә алаһың.

Фани донъяла һинең бөтмәҫ байлығың, банк йә банкала һаҡланған әллә күпме аҡсаң булып та, шуның һуҡыр бер тинен дә үҙең менән алып китә алмайһың. Ә бөгөн шул аҡсаның бер өлөшөн мохтаждарға хәйер-саҙаҡа итеп бирһәң, ауырыуҙарға ярҙам һәм мәсет һалыу өсөн булышлыҡ итһәң, һин булған байлыҡтан оло сауапты үҙең менән алып китә алаһың. Көтөү-көтөү малдар тотоп, шунан бер баш малды ла алып китеп булмай. Ә хәҙер шул малдың берәүһен генә лә Аллаһ ризалығы өсөн ҡорбан салып, мохтаждарға таратһаң, бөтөн көтөү мал тотҡандай, оло сауапты үҙең менән алып китә алаһың.

Әле үткәргән күңел асыу табындары, шау-гөр юбилей-байрамдарҙан бер бөртөк тә файҙа, сауапты Әхирәткә алып китеп булмай. Ундай байрамдарҙың ҡыҫҡа ваҡытлы ҡыуанысы бары тик фани донъя өсөн генә. Ә Аллаһ ризалығы өсөн, туған-таныштарыңды йыйып, Ҡөрьән аяттары уҡып, хәләл ризыҡлы табындар үткәрһәң, оло сауапты үҙең менән алып китә алаһың. Сөнки Ҡөрьән уҡыу аштары – ул Аллаһтан, шау-шыулы күңел асыу табындары – шайтандан.

Хәҙер күптәребеҙ төрлө китаптар уҡырға ярата. Әлбиттә, белем алыу – файҙалы эш. Тик шул китаптар араһында Аллаһтың бәндәләренә ебәрелгән Хаты – Ҡөрьәнде уҡыу, Уның аяттарын өйрәнеү, ятлау – үҙең менән алып китер ҙур бүләк. Изге Ҡөрьән – хаҡ мосолман өсөн тормошта күрһәтмә, һорауҙарға яуап биргән белешмә, изгелекккә йүнәлтмә ул.

Барыбыҙ ҙа балаларға яҡты киләсәк теләй, белем бирергә, уҡытып, яҡшы кеше итергә тырыша. Шул уҡ ваҡытта бала-ейәндәребеҙгә күркәм тәрбиә менән бергә, күңелдәренә иман, ихсан, тәүфиҡ, тәҡүәле холоҡ-фиғел теләп, Аллаһтан һорарға кәрәк. Аллаһ ҡушҡанын үтәп, Уның тыйғанынан тыйылып, хаҡ диндә, тура юлда булып йәшәргә насип итһен беҙҙән тыуған быуынға. Изге күңелле, тәүфиҡлы, күркәм тәрбиәле балалар ҡалдырыу – Әхирәттә һиңә килер ниғмәт-файҙа ул.

Егелгән аттың дилбегәһен бер яҡҡа ғына тартһаң, ат алға бармаясаҡ, урынында әйләнәсәк кенә. Шуның кеүек, фани донъя өсөн генә мал-тыуар, байлыҡ йыйыу, китаптар уҡыу, белем алыу тормошто алға әйҙәмәй. Фани донъя һәм әхирәттең икеһен дә уйларға, ҡайғыртырға, хәстәрләргә кәрәк, шул ваҡытта ике донъяла ла тормошобоҙ күркәм булыр! Ә иң мөһиме – ваҡытлыса командировканан Мәңгелек йортҡа ҡайтҡанда, оло зиннәткә тиң ҙур сауапты үҙебеҙ менән алып китә алырбыҙ, Ин шәә Аллаһ!

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

 

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...