Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Һуңғы ваҡытта миңә Ҡөрьән ашы тураһында бик күп һорау бирәләр, ошоға яуап итеп, гәзит уҡыусыларыбыҙ иғтибарына әҙерләгән мәҡәләмде тәҡдим итәм. Аллаһ Илсеһенең ﷺ мөбәрәк шәриф хәҙисендә: «Кем Аллаһу Тәғәләгә иман килтерә, Ҡиәмәт көнөнә ышана − үҙенең ҡунағына хөрмәт күрһәтһен», – тиелә. Беҙ, әлбиттә, барыбыҙ ҙа Аллаһу Тәғәләгә ышанабыҙ. Әммә ләкин, ҡунаҡ саҡырабыҙмы, уларға ниндәй хөрмәт күрһәтәбеҙ, Ҡөрьән уҡытабыҙмы? Был турала барыбыҙға ла уйланырға урын бар.

 

Ҡунаҡтың хөкөмө өс көн. Ситтән килгән кешене, мосафирҙы, хәлдән килгәнсә, өс көн хөрмәт итеп, ҡунаҡ итеү – беҙҙең өҫтөбөҙгә динебеҙ менән билдәләнгән бурыс. Өс көндән артығы саҙаҡа булып иҫәпләнә. Хатта шулай ҙа булғылай: беҙ ҡунаҡ саҡырған ваҡытта мулла һәм башҡа ҡунаҡтар сығып китеү менән шаярып: «Әйҙә, иркенләп, сәй эсеп алайыҡ әле», – тибеҙ. Иғтибар итеп ҡараһаҡ, был кешеләрҙән ҡотолдоҡ, тигән һымаҡ килеп сыға түгелме? Улар беҙҙе мәшәҡәтләгән кеүек килеп сыҡмаймы? Ҡунаҡ беҙҙең тормошҡа мәшәҡәт өҫтәнеме ни, ҡыйын булдымы ни беҙгә? Әлбиттә, улай түгел. Ҡунаҡтарҙың барлығын үҙебеҙгә ҡыйынлыҡ итеп күрергә тейеш түгелбеҙ. Һәр тантананан, һәр мәжлестән рәхәтлек, йылылыҡ алырға тейешлебеҙ.

Әгәр һеҙгә, көтмәгәндә, ауылдан шылтыратып, берәй кем, килеп етәм, тип иҫкәртһә, кәйефегеҙ ҡырылырмы ни? Әллә, билдәләнгән пландарығыҙ юҡҡа сығасаҡ, тип кәйефегеҙ төшөрмө?

Беҙгә ҡайһы ваҡыт: «Хәҙрәт, Ҡөрьән уҡытырға кәрәк ине йортҡа. Атай-әсәйҙең мәрхүм булғанынан башлап йортобоҙға Ҡөрьән уҡылғаны юҡ, Ҡөрьән ингәне юҡ», – тип әйтәләр. Улар мөмкинлектәре, ваҡыт юҡлығына, ремонт бөтмәгәненә һәм башҡа күп төрлө мәшәҡәткә һылтана. Әлбиттә, ул мәшәҡәт бер ҡасан да бөтмәй. Маҡсатҡа ирешер өсөн, улар ҡамасау түгел. Булғанына шөкөр итеп, йыйылырға мөмкинлек табып, 30-40 кеше йыймаһаң да, өсәү-дүртәүҙе саҡырып, яҡын кешеләрең менән Ҡөрьән уҡытыу, әлбиттә, бик сауаплы, хәйерле ғәмәл ул.

Килгән ҡунағың һиңә ун төрлө бәрәкәт менән килә. Һәм уның бер өлөшөн генә ашай. Әммә ҡалған туғыҙ өлөшө һинең тормошоңа, йортоңа, нигеҙеңә бәрәкәт булып ҡала. Тағы ла ниндәй бүләк менән килә һуң ҡунаҡ, беләһегеҙме? Әгәр ҙә ул һеҙгә затлы бүләк алып килер булһа, уны һеҙ тынғыһыҙлыҡ менән көтөр инегеҙ, бәлки, ҡаршы ла барып алыр инегеҙ. Мәҫәлән, йорт бирәм тиһә?! Ә беҙ белмәйбеҙ, килгән ҡунаҡ, бәлки, иң затлы йорттарҙан да ҡәҙерлерәк бүләк менән киләлер. Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә ошо ҡәҙерле ҡоло аша тормошоғоҙға бәрәкәт өҫтәй. Ә бит, уйлап ҡараһаң, был эш – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ мәшһүр хәҙисен, уның сөннәтен үтәү – тормошобоҙға тағы ла рухи яҡтылыҡ өҫтәй.

Ҡунаҡты ҡабул итергә сәйең, әҙерәк шәкәрең дә булһа, бәлки, кәнфитең дә табылыр, әҙерәк икмәгең булһа, шул етмәйме? Матур итеп һөйләшеп ултырыу үҙе бер ғүмер, тип әйтәләр беҙҙең халыҡта. Түр башында оло ғалимдар, юғары вәғәз һөйләй торған муллалар булмаһа ла, ҡәҙерле ҡунаҡ йортоғоҙҙо насар энергетиканан, ҡара көстәрҙән таҙарта. Бик һөҙөмтәле ысул был! Ысынлап та, был ысул һыналған, быуындан-быуынға бөгөнгә тиклем эшләп килә.

Күңелгә яҡын кешеләрегеҙ хәләл аш табынында ихлас күңел менән Аллаһу Тәғәләне ҙурлап йыйылған – был иң мөһиме! Был табында бер нисә аят ҡына уҡылһа, ҡыҫҡа ғына салауат әйтелһә, ябай ғына теләктәр теләп, доғалар ҡылынһа ла, был мәжлес иң матур, иң йылы, күңелгә ятышлы сара буласаҡ.

Аллаһ Илсеһе Мөхәммәд Мостафа ﷺ: «Ҡөрьән уҡылмаған йорт ташланған ҡәберлеккә тиң», – тигән. Шуның өсөн дә үҙебеҙ уҡып торғандан тыш, йортобоҙҙа, хәлдән килгәнсә, Ҡөрьән аяттары уҡытып тороу изге ғәмәлдер. Күркәм табында саҙаҡалар таратабыҙ, йәмәғәт менән доғалар ҡылабыҙ, вәғәздәр тыңлайбыҙ, һорауҙарыбыҙға яуап алабыҙ, бергә дуҫтар, туғандар, күршеләр йыйыла. Был эш ниндәй ҡануниәткә тап килмәй һуң?

Йола ғына түгел ул Ҡөрьән уҡытыу, ул бер ҙур ғибәҙәт тә, һәм беҙ уның һөҙөмтәһен бөтәбеҙ ҙә күргәнебеҙ бар. Аллаһу Тәғәлә изге ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итһен, ниәтебеҙҙе дөрөҫ ҡылһын. Амин.

 

Нурмөхәмәт хәҙрәт Нуриев,

Өфө районы

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...