Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Һуңғы ваҡытта миңә Ҡөрьән ашы тураһында бик күп һорау бирәләр, ошоға яуап итеп, гәзит уҡыусыларыбыҙ иғтибарына әҙерләгән мәҡәләмде тәҡдим итәм. Аллаһ Илсеһенең ﷺ мөбәрәк шәриф хәҙисендә: «Кем Аллаһу Тәғәләгә иман килтерә, Ҡиәмәт көнөнә ышана − үҙенең ҡунағына хөрмәт күрһәтһен», – тиелә. Беҙ, әлбиттә, барыбыҙ ҙа Аллаһу Тәғәләгә ышанабыҙ. Әммә ләкин, ҡунаҡ саҡырабыҙмы, уларға ниндәй хөрмәт күрһәтәбеҙ, Ҡөрьән уҡытабыҙмы? Был турала барыбыҙға ла уйланырға урын бар.

 

Ҡунаҡтың хөкөмө өс көн. Ситтән килгән кешене, мосафирҙы, хәлдән килгәнсә, өс көн хөрмәт итеп, ҡунаҡ итеү – беҙҙең өҫтөбөҙгә динебеҙ менән билдәләнгән бурыс. Өс көндән артығы саҙаҡа булып иҫәпләнә. Хатта шулай ҙа булғылай: беҙ ҡунаҡ саҡырған ваҡытта мулла һәм башҡа ҡунаҡтар сығып китеү менән шаярып: «Әйҙә, иркенләп, сәй эсеп алайыҡ әле», – тибеҙ. Иғтибар итеп ҡараһаҡ, был кешеләрҙән ҡотолдоҡ, тигән һымаҡ килеп сыға түгелме? Улар беҙҙе мәшәҡәтләгән кеүек килеп сыҡмаймы? Ҡунаҡ беҙҙең тормошҡа мәшәҡәт өҫтәнеме ни, ҡыйын булдымы ни беҙгә? Әлбиттә, улай түгел. Ҡунаҡтарҙың барлығын үҙебеҙгә ҡыйынлыҡ итеп күрергә тейеш түгелбеҙ. Һәр тантананан, һәр мәжлестән рәхәтлек, йылылыҡ алырға тейешлебеҙ.

Әгәр һеҙгә, көтмәгәндә, ауылдан шылтыратып, берәй кем, килеп етәм, тип иҫкәртһә, кәйефегеҙ ҡырылырмы ни? Әллә, билдәләнгән пландарығыҙ юҡҡа сығасаҡ, тип кәйефегеҙ төшөрмө?

Беҙгә ҡайһы ваҡыт: «Хәҙрәт, Ҡөрьән уҡытырға кәрәк ине йортҡа. Атай-әсәйҙең мәрхүм булғанынан башлап йортобоҙға Ҡөрьән уҡылғаны юҡ, Ҡөрьән ингәне юҡ», – тип әйтәләр. Улар мөмкинлектәре, ваҡыт юҡлығына, ремонт бөтмәгәненә һәм башҡа күп төрлө мәшәҡәткә һылтана. Әлбиттә, ул мәшәҡәт бер ҡасан да бөтмәй. Маҡсатҡа ирешер өсөн, улар ҡамасау түгел. Булғанына шөкөр итеп, йыйылырға мөмкинлек табып, 30-40 кеше йыймаһаң да, өсәү-дүртәүҙе саҡырып, яҡын кешеләрең менән Ҡөрьән уҡытыу, әлбиттә, бик сауаплы, хәйерле ғәмәл ул.

Килгән ҡунағың һиңә ун төрлө бәрәкәт менән килә. Һәм уның бер өлөшөн генә ашай. Әммә ҡалған туғыҙ өлөшө һинең тормошоңа, йортоңа, нигеҙеңә бәрәкәт булып ҡала. Тағы ла ниндәй бүләк менән килә һуң ҡунаҡ, беләһегеҙме? Әгәр ҙә ул һеҙгә затлы бүләк алып килер булһа, уны һеҙ тынғыһыҙлыҡ менән көтөр инегеҙ, бәлки, ҡаршы ла барып алыр инегеҙ. Мәҫәлән, йорт бирәм тиһә?! Ә беҙ белмәйбеҙ, килгән ҡунаҡ, бәлки, иң затлы йорттарҙан да ҡәҙерлерәк бүләк менән киләлер. Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә ошо ҡәҙерле ҡоло аша тормошоғоҙға бәрәкәт өҫтәй. Ә бит, уйлап ҡараһаң, был эш – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ мәшһүр хәҙисен, уның сөннәтен үтәү – тормошобоҙға тағы ла рухи яҡтылыҡ өҫтәй.

Ҡунаҡты ҡабул итергә сәйең, әҙерәк шәкәрең дә булһа, бәлки, кәнфитең дә табылыр, әҙерәк икмәгең булһа, шул етмәйме? Матур итеп һөйләшеп ултырыу үҙе бер ғүмер, тип әйтәләр беҙҙең халыҡта. Түр башында оло ғалимдар, юғары вәғәз һөйләй торған муллалар булмаһа ла, ҡәҙерле ҡунаҡ йортоғоҙҙо насар энергетиканан, ҡара көстәрҙән таҙарта. Бик һөҙөмтәле ысул был! Ысынлап та, был ысул һыналған, быуындан-быуынға бөгөнгә тиклем эшләп килә.

Күңелгә яҡын кешеләрегеҙ хәләл аш табынында ихлас күңел менән Аллаһу Тәғәләне ҙурлап йыйылған – был иң мөһиме! Был табында бер нисә аят ҡына уҡылһа, ҡыҫҡа ғына салауат әйтелһә, ябай ғына теләктәр теләп, доғалар ҡылынһа ла, был мәжлес иң матур, иң йылы, күңелгә ятышлы сара буласаҡ.

Аллаһ Илсеһе Мөхәммәд Мостафа ﷺ: «Ҡөрьән уҡылмаған йорт ташланған ҡәберлеккә тиң», – тигән. Шуның өсөн дә үҙебеҙ уҡып торғандан тыш, йортобоҙҙа, хәлдән килгәнсә, Ҡөрьән аяттары уҡытып тороу изге ғәмәлдер. Күркәм табында саҙаҡалар таратабыҙ, йәмәғәт менән доғалар ҡылабыҙ, вәғәздәр тыңлайбыҙ, һорауҙарыбыҙға яуап алабыҙ, бергә дуҫтар, туғандар, күршеләр йыйыла. Был эш ниндәй ҡануниәткә тап килмәй һуң?

Йола ғына түгел ул Ҡөрьән уҡытыу, ул бер ҙур ғибәҙәт тә, һәм беҙ уның һөҙөмтәһен бөтәбеҙ ҙә күргәнебеҙ бар. Аллаһу Тәғәлә изге ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итһен, ниәтебеҙҙе дөрөҫ ҡылһын. Амин.

 

Нурмөхәмәт хәҙрәт Нуриев,

Өфө районы

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...


Аллаһу Тәғәләнең Ҡөҙрәте менән килгән бәхет

Йырлаған һайын гел генә хискә бирелеп, йә булмаһа, үткәндәр иҫкә төшөп, һағыштарға күмелеп китеп йырлайым. Ошо мәлдә ауыр саҡтар иҫкә төшөп, күҙҙәремә йәштәр тулып, йөрәгем һыҡтап ала.   Балаларымдың береһен етәкләп, икенсеһен күтәреп, яңғыҙ аҡҡош кеүек ике яр ситендә тороп ҡалған ваҡыттар,...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...