Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Һуңғы ваҡытта миңә Ҡөрьән ашы тураһында бик күп һорау бирәләр, ошоға яуап итеп, гәзит уҡыусыларыбыҙ иғтибарына әҙерләгән мәҡәләмде тәҡдим итәм. Аллаһ Илсеһенең ﷺ мөбәрәк шәриф хәҙисендә: «Кем Аллаһу Тәғәләгә иман килтерә, Ҡиәмәт көнөнә ышана − үҙенең ҡунағына хөрмәт күрһәтһен», – тиелә. Беҙ, әлбиттә, барыбыҙ ҙа Аллаһу Тәғәләгә ышанабыҙ. Әммә ләкин, ҡунаҡ саҡырабыҙмы, уларға ниндәй хөрмәт күрһәтәбеҙ, Ҡөрьән уҡытабыҙмы? Был турала барыбыҙға ла уйланырға урын бар.

 

Ҡунаҡтың хөкөмө өс көн. Ситтән килгән кешене, мосафирҙы, хәлдән килгәнсә, өс көн хөрмәт итеп, ҡунаҡ итеү – беҙҙең өҫтөбөҙгә динебеҙ менән билдәләнгән бурыс. Өс көндән артығы саҙаҡа булып иҫәпләнә. Хатта шулай ҙа булғылай: беҙ ҡунаҡ саҡырған ваҡытта мулла һәм башҡа ҡунаҡтар сығып китеү менән шаярып: «Әйҙә, иркенләп, сәй эсеп алайыҡ әле», – тибеҙ. Иғтибар итеп ҡараһаҡ, был кешеләрҙән ҡотолдоҡ, тигән һымаҡ килеп сыға түгелме? Улар беҙҙе мәшәҡәтләгән кеүек килеп сыҡмаймы? Ҡунаҡ беҙҙең тормошҡа мәшәҡәт өҫтәнеме ни, ҡыйын булдымы ни беҙгә? Әлбиттә, улай түгел. Ҡунаҡтарҙың барлығын үҙебеҙгә ҡыйынлыҡ итеп күрергә тейеш түгелбеҙ. Һәр тантананан, һәр мәжлестән рәхәтлек, йылылыҡ алырға тейешлебеҙ.

Әгәр һеҙгә, көтмәгәндә, ауылдан шылтыратып, берәй кем, килеп етәм, тип иҫкәртһә, кәйефегеҙ ҡырылырмы ни? Әллә, билдәләнгән пландарығыҙ юҡҡа сығасаҡ, тип кәйефегеҙ төшөрмө?

Беҙгә ҡайһы ваҡыт: «Хәҙрәт, Ҡөрьән уҡытырға кәрәк ине йортҡа. Атай-әсәйҙең мәрхүм булғанынан башлап йортобоҙға Ҡөрьән уҡылғаны юҡ, Ҡөрьән ингәне юҡ», – тип әйтәләр. Улар мөмкинлектәре, ваҡыт юҡлығына, ремонт бөтмәгәненә һәм башҡа күп төрлө мәшәҡәткә һылтана. Әлбиттә, ул мәшәҡәт бер ҡасан да бөтмәй. Маҡсатҡа ирешер өсөн, улар ҡамасау түгел. Булғанына шөкөр итеп, йыйылырға мөмкинлек табып, 30-40 кеше йыймаһаң да, өсәү-дүртәүҙе саҡырып, яҡын кешеләрең менән Ҡөрьән уҡытыу, әлбиттә, бик сауаплы, хәйерле ғәмәл ул.

Килгән ҡунағың һиңә ун төрлө бәрәкәт менән килә. Һәм уның бер өлөшөн генә ашай. Әммә ҡалған туғыҙ өлөшө һинең тормошоңа, йортоңа, нигеҙеңә бәрәкәт булып ҡала. Тағы ла ниндәй бүләк менән килә һуң ҡунаҡ, беләһегеҙме? Әгәр ҙә ул һеҙгә затлы бүләк алып килер булһа, уны һеҙ тынғыһыҙлыҡ менән көтөр инегеҙ, бәлки, ҡаршы ла барып алыр инегеҙ. Мәҫәлән, йорт бирәм тиһә?! Ә беҙ белмәйбеҙ, килгән ҡунаҡ, бәлки, иң затлы йорттарҙан да ҡәҙерлерәк бүләк менән киләлер. Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә ошо ҡәҙерле ҡоло аша тормошоғоҙға бәрәкәт өҫтәй. Ә бит, уйлап ҡараһаң, был эш – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ мәшһүр хәҙисен, уның сөннәтен үтәү – тормошобоҙға тағы ла рухи яҡтылыҡ өҫтәй.

Ҡунаҡты ҡабул итергә сәйең, әҙерәк шәкәрең дә булһа, бәлки, кәнфитең дә табылыр, әҙерәк икмәгең булһа, шул етмәйме? Матур итеп һөйләшеп ултырыу үҙе бер ғүмер, тип әйтәләр беҙҙең халыҡта. Түр башында оло ғалимдар, юғары вәғәз һөйләй торған муллалар булмаһа ла, ҡәҙерле ҡунаҡ йортоғоҙҙо насар энергетиканан, ҡара көстәрҙән таҙарта. Бик һөҙөмтәле ысул был! Ысынлап та, был ысул һыналған, быуындан-быуынға бөгөнгә тиклем эшләп килә.

Күңелгә яҡын кешеләрегеҙ хәләл аш табынында ихлас күңел менән Аллаһу Тәғәләне ҙурлап йыйылған – был иң мөһиме! Был табында бер нисә аят ҡына уҡылһа, ҡыҫҡа ғына салауат әйтелһә, ябай ғына теләктәр теләп, доғалар ҡылынһа ла, был мәжлес иң матур, иң йылы, күңелгә ятышлы сара буласаҡ.

Аллаһ Илсеһе Мөхәммәд Мостафа ﷺ: «Ҡөрьән уҡылмаған йорт ташланған ҡәберлеккә тиң», – тигән. Шуның өсөн дә үҙебеҙ уҡып торғандан тыш, йортобоҙҙа, хәлдән килгәнсә, Ҡөрьән аяттары уҡытып тороу изге ғәмәлдер. Күркәм табында саҙаҡалар таратабыҙ, йәмәғәт менән доғалар ҡылабыҙ, вәғәздәр тыңлайбыҙ, һорауҙарыбыҙға яуап алабыҙ, бергә дуҫтар, туғандар, күршеләр йыйыла. Был эш ниндәй ҡануниәткә тап килмәй һуң?

Йола ғына түгел ул Ҡөрьән уҡытыу, ул бер ҙур ғибәҙәт тә, һәм беҙ уның һөҙөмтәһен бөтәбеҙ ҙә күргәнебеҙ бар. Аллаһу Тәғәлә изге ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итһен, ниәтебеҙҙе дөрөҫ ҡылһын. Амин.

 

Нурмөхәмәт хәҙрәт Нуриев,

Өфө районы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...