Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

2024 йыл Рәсәйҙә Ғаилә йылы итеп иғлан ителде. Ислам динендә лә ғаилә ҙур әһәмиәтле урын алып тора. Сөнки ер йөҙөндәге бөтә тормош, дин тәғлимәтенә ҡараһаҡ, тәүге ғаиләнән – атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән әсәбеҙ Һауанан – башланған.

 

Ябраил ғәләйһис-сәләм үҙе уларға Йәннәттә никах уҡыған, шунан һуң Аллаһу Тәғәләнең Әмере, Тәҡдире менән улар ергә төшөрөлөп, ерҙә йәшәй башлаған. Быға тиклем Аллаһ Әҙәм менән Һауаны ауыр һынау менән һынаған, аҙаҡ инде атабыҙҙы Һиндостанға, әсәбеҙҙе хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстанының Джидда ҡалаһы еренә төшөргән.

Өс йөҙ йыл буйына Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән Һауа ғаилә тормошон дауам итер өсөн бер-береһен эҙләгән. Был Аллаһу Тәғәләнән килгән оло бер һынау, ғаилә ҡәҙерен күрһәтә торған ғәләмәт бер билдә, тип әйтергә мөмкин. Сөнки тәүге кеше Йәннәттең түрендә йәшәһә лә, үҙенә күңел тыныслығы тапмаған. Фәҡәт әсәбеҙ Һауа яратылғас ҡына, күңеле урынға ултырған, йәшәү мәғәнәһе тапҡан. Аллаһу Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә (мәғәнәһе): «Аллаһу Тәғәләнең Барлығына дәлил: Ул һеҙгә бергә йәшәр өсөн үҙегеҙҙән үк ҡатын яратты − уның менән йән тыныслығы, тән рәхәтлеге табыр өсөн, арағыҙҙа мөхәббәт һәм рәхмәт урынлаштырҙы − никах сәбәбе менән...» («Рум» сүрәһе, 21-се аят)

Аллаһу Тәғәләнең Рәхмәте никахлы ғаиләгә генә яуа, тип әйтәбеҙ. Аллаһ Ризалығы ла никахлы ғаиләлә генә булырға мөмкин. Шуға күрә Әҙәм һәм Һауаны яратҡандан һуң Аллаһу Тәғәлә тормоштоң дауамын уларға ғаилә ҡороу, ир менән ҡатын булып йәшәү хикмәте аша тапшырған, нәҫелде дауам итергә ҡушҡан. Ул оло бер аманат һәм яуаплы вазифа! Шул вазифаны тейешенсә үтәгән әҙәмдең генә киләсәге бар.

Ғаилә ҡиммәттәрен онотһаҡ, тейешенсә белмәһәк, йәмғиәттәге ғаилә институтын баһаламаһаҡ, кешенең киләсәге юҡ, тигән һүҙ. Шуға был мәсьәләнең әһәмиәтен аңлап, Рәсәй хөкүмәте 2024 йылды Ғаилә йылы тип иғлан иткән. Был һүҙ өсөн генә түгел, йәмғиәттең бөтә ҡатламдарына, йәштәргә ғаиләнең ҡиммәтен, ҡәҙерен күрһәтер, иҫкә төшөрөр өсөн эшләнгән. Шуны онотмайса, ғаиләнең, дуҫлыҡтың ҡәҙерен белһәк ине. Яңғыҙҙар үҙ ишен, үҙ парын осратып, ырыҫ-сәғәҙәт менән тулы бәхетле ғаиләләр менән йәшәргә насип итһен ине. Илаһи әмин.

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

Өфө ҡалаһы

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...