Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

2024 йыл Рәсәйҙә Ғаилә йылы итеп иғлан ителде. Ислам динендә лә ғаилә ҙур әһәмиәтле урын алып тора. Сөнки ер йөҙөндәге бөтә тормош, дин тәғлимәтенә ҡараһаҡ, тәүге ғаиләнән – атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән әсәбеҙ Һауанан – башланған.

 

Ябраил ғәләйһис-сәләм үҙе уларға Йәннәттә никах уҡыған, шунан һуң Аллаһу Тәғәләнең Әмере, Тәҡдире менән улар ергә төшөрөлөп, ерҙә йәшәй башлаған. Быға тиклем Аллаһ Әҙәм менән Һауаны ауыр һынау менән һынаған, аҙаҡ инде атабыҙҙы Һиндостанға, әсәбеҙҙе хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстанының Джидда ҡалаһы еренә төшөргән.

Өс йөҙ йыл буйына Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән Һауа ғаилә тормошон дауам итер өсөн бер-береһен эҙләгән. Был Аллаһу Тәғәләнән килгән оло бер һынау, ғаилә ҡәҙерен күрһәтә торған ғәләмәт бер билдә, тип әйтергә мөмкин. Сөнки тәүге кеше Йәннәттең түрендә йәшәһә лә, үҙенә күңел тыныслығы тапмаған. Фәҡәт әсәбеҙ Һауа яратылғас ҡына, күңеле урынға ултырған, йәшәү мәғәнәһе тапҡан. Аллаһу Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә (мәғәнәһе): «Аллаһу Тәғәләнең Барлығына дәлил: Ул һеҙгә бергә йәшәр өсөн үҙегеҙҙән үк ҡатын яратты − уның менән йән тыныслығы, тән рәхәтлеге табыр өсөн, арағыҙҙа мөхәббәт һәм рәхмәт урынлаштырҙы − никах сәбәбе менән...» («Рум» сүрәһе, 21-се аят)

Аллаһу Тәғәләнең Рәхмәте никахлы ғаиләгә генә яуа, тип әйтәбеҙ. Аллаһ Ризалығы ла никахлы ғаиләлә генә булырға мөмкин. Шуға күрә Әҙәм һәм Һауаны яратҡандан һуң Аллаһу Тәғәлә тормоштоң дауамын уларға ғаилә ҡороу, ир менән ҡатын булып йәшәү хикмәте аша тапшырған, нәҫелде дауам итергә ҡушҡан. Ул оло бер аманат һәм яуаплы вазифа! Шул вазифаны тейешенсә үтәгән әҙәмдең генә киләсәге бар.

Ғаилә ҡиммәттәрен онотһаҡ, тейешенсә белмәһәк, йәмғиәттәге ғаилә институтын баһаламаһаҡ, кешенең киләсәге юҡ, тигән һүҙ. Шуға был мәсьәләнең әһәмиәтен аңлап, Рәсәй хөкүмәте 2024 йылды Ғаилә йылы тип иғлан иткән. Был һүҙ өсөн генә түгел, йәмғиәттең бөтә ҡатламдарына, йәштәргә ғаиләнең ҡиммәтен, ҡәҙерен күрһәтер, иҫкә төшөрөр өсөн эшләнгән. Шуны онотмайса, ғаиләнең, дуҫлыҡтың ҡәҙерен белһәк ине. Яңғыҙҙар үҙ ишен, үҙ парын осратып, ырыҫ-сәғәҙәт менән тулы бәхетле ғаиләләр менән йәшәргә насип итһен ине. Илаһи әмин.

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

Өфө ҡалаһы

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ вафатынан һуң унан ниҙер һорарға яраймы? Әгәр юҡ икән, мәүлит ваҡытында нәзмдә: «Йә Рәсүлүллаһ, ишфәнә йәүмә ннүшүр (Эй Аллаһ Илсеһе ﷺ! Ҡиәмәт көнөндә беҙҙең өсөн шәфәғәтсе бул)», – тип уҡыла торған һүҙҙәр нимә аңлата? Пәйғәмбәребеҙҙән ﷺ фанилыҡта ла һорарға...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Аллаһу Тәғәлә һөйөклө Пәйғәмбәренә ﷺ: «Был төндә һин Минең ҡунағым, шуға күрә нимә теләйһең, бөтәһен дә һора», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙе өсөн бер нимә лә һорамай. Фәҡәт Аллаһтан үҙенең өммәтенә рәхимлек күрһәтеүен үтенә.   Ул төндә Аллаһу Тәғәлә мосолмандарға көн һайын...


Ни өсөн Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙе ﷺ яратырға кәрәк?

14 августа Рәбиғел айы башлана. Уны Мәүлит айы тип тә йөрөтәләр, йәғни, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо айҙың 12-се көнөндә, дүшәмбелә, сәхәр ваҡытында донъяға килә. Күркәм ай алдынан һәр беребеҙҙең йөрәгендә йәшәгән оло мөхәббәт тураһында һөйләшеп алайыҡ.   Пәйғәмбәребеҙҙе ﷺ яратыуы-быҙҙың...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Донъялағы иң боронғо ҡалаларҙың береһе – Сәмәрҡәндтең иҫтәлекле урындары менән танышып сыҡҡас, изге сәфәребеҙҙе ойоштороусы диндәштәребеҙ беҙҙе Бохара яғына алып сығып китте. 255 саҡрым юлды дүрт сәғәттә уҙҙыҡ.   Сал тарихлы төйәккә аяҡ баҫҡанда, дөм ҡараңғы төн ине, шуға ҡарамаҫтан,...


Ғималетдин мулла

«Беҙҙең Сәйетбаба ауылы тарихы яҙылһа, ул бер китап түгел, томдар булыр ине, – ти ауылыбыҙҙың ихтирамлы ағинәйе 93 йәшлек Фәриҙә апай Ғилманова. –Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Өйәнең биръяғында ғына ирҙәре һуғышта үлеп тол ҡалған ҡатындарҙың һаны ҡырҡҡа яҡын ине. Кешеләр яҙмышы ил...