Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Ергә ҡырпаҡ ҡар төшөү менән күптәр Яңы йыл байрамына көндәр һанай, ҡайһы берҙәре әҙерләнә лә башлай. Яңы йылды ҡаршылау иң күркәм ғаилә байрамы тип ҡабул итәбеҙ, ҡаршылайбыҙ, үткәрәбеҙ. Ә ысынында, уйлап ҡараһаң, бер диндә лә юҡ ул 31 декабрҙә иҫке йылды оҙатыу һәм 1 ғинуарҙа яңы йылды ҡаршылау. Улайһа, ни өсөн Яңы йылды барса халыҡ, төрлө дин кешеләре байрам итә?

 

Беҙҙең тормошта бер ниндәй күренеш, әйбер бушҡа яратылмаған, булдырылмаған. Һәр ябай ғына күренештә лә Аллаһтың ҙур аҡылы ята. Шул уҡ Яңы йыл байрамын ғына алып ҡарайыҡ әле. Һәр йыл һайын яңыһын ҡаршылап, иҫкеһен оҙатыуҙа ла Хоҙай беҙгә бөтә нәмәнең дә башы һәм аҙағы бар икәнлеген аңлата. Донъяның да, ғүмерҙең дә, төрлө тормош һынауҙарының да башы һәм аҙағы бар, һәр нимә килә һәм китә, була һәм бөтә – береһе лә мәңгелек түгел! Йыл һайын миҙгелдәр ҡабатлана: ҡыш, яҙ, йәй, көҙ. Беҙҙең тормошта ғына миҙгелдәр ҡабатланмай: баласаҡ, йәшлек, ҡартлыҡ бер генә була. Йыл һайын тыуған көндәрҙе шатланып үткәргәндә, бер йәшкә ҙурайҙыҡ, олоғайҙыҡ, тип ҡабул итәбеҙ. Аллаһ биргән ғүмерҙең тағы бер йылын йәшәнек, үттек, тип шөкөр тиһәк, бәлки, һәр көндөң, мәлдең ҡәҙерен белергә өйрәнер инек. Яңы йыл байрамының беренсе һабағы –йылдың башы һәм аҙағы булған кеүек, һәр нимәнең башы һәм аҙағы бар, шуны онотмаһаҡ ине!

Яңы йыл байрамы – ул әҙәм балаһына һынау, нәфсе ҡотҡоһона бирелмәҫбеҙме, иманыбыҙ камил һәм ныҡмы икәнлегенә һынау. Тап ошо байрам алдынан бөтә магазиндар, баҙарҙар шыршы уйынсығы кеүек ялтырай, балҡый, әҙәм балаһының нәфсеһен тағы ла ҡоторта, аҙҙыра. Кәрәкме-юҡмы, ҡайһында оҙаҡ уйлап тормай, ялтыр-йолтор, ҡыйбат, кәрәкмәгән әйберҙәр, бик ук сифатлы булмаған, хатта хәрәм дә, ризыҡ алына, һәм бик кәрәге теймәй күбеһе ырғытыла, тәләфләнә, исрафлана. Яңы йыл табынына әҙерләгән ризыҡ, салаттарҙы ғына алайыҡ – күбеһе ашалмай, артып ҡала, әрәм була, ташлана. Исраф – ул да гонаһ, ислам динендә тыйыла. Әлбиттә, бүләктәр бирергә, яҡындарыңды ҡыуандырырға, ҡунаҡҡа саҡырырға бер кем дә тыймай, тик бында ла сама тигән төшөнсәне оноторға ярамай. Бөгөн һин нәфсегә хужа булмаһаң, иртәгә нәфсенең ҡоло буласаҡһың! Яңы йыл байрамынан икенсе дәресе – ул тыйнаҡ булырға, сама белергә, нәфсегә хужа булырға өйрәтә.

Яңы йыл байрамы – ул ғаилә, балалар, туғандар менән бергә булыр, үткәрер өсөн файҙалы ваҡыт. Хәл белешеү, кәңәш-төңәш биреү, ярҙам итеү һәр саҡта ла изге ғәмәлдәр булып ҡала. Хәҙер, бигерәк тә, телефон аша ғына аралашҡан туғандар, дуҫтар өсөн бергә йыйылып, һөйләшеп, аралашып ултырыу – үҙе бер байрам! Иҫке йылды оҙатҡанда һәр кем үҙенә һығымта эшләй: күпме кешегә ярҙам иткән, яҡшылыҡ эшләгән, изге ғәмәлдәр башҡарған? Иң изге теләктәр, доғалар менән барыһына ла именлек теләп, Аллаһтың биргәненә рәхмәт әйтеп, булғанына шөкөр итеп, Яңы йылды ҡаршылау – балалар, йәштәр өсөн өлгө, тәрбиә. Бына ошондай һабаҡтар бирә беҙгә Яңы йыл байрамы.

Эйе, һәр байрамдан, тормош күренештәренән төрлө файҙалы һабаҡтар алырға, һығымта эшләргә була. Донъяла Хоҙай тарафынан бер нимә лә бушҡа яратылмаған, уны күреп, аңларға, фәһем алырға ғына ҡала беҙгә, әҙәм балаларына!

 

Айһылыу Сирбаева,

Дыуан районы.

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...