Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Яңы йыл байрамының һабаҡтары

Ергә ҡырпаҡ ҡар төшөү менән күптәр Яңы йыл байрамына көндәр һанай, ҡайһы берҙәре әҙерләнә лә башлай. Яңы йылды ҡаршылау иң күркәм ғаилә байрамы тип ҡабул итәбеҙ, ҡаршылайбыҙ, үткәрәбеҙ. Ә ысынында, уйлап ҡараһаң, бер диндә лә юҡ ул 31 декабрҙә иҫке йылды оҙатыу һәм 1 ғинуарҙа яңы йылды ҡаршылау. Улайһа, ни өсөн Яңы йылды барса халыҡ, төрлө дин кешеләре байрам итә?

 

Беҙҙең тормошта бер ниндәй күренеш, әйбер бушҡа яратылмаған, булдырылмаған. Һәр ябай ғына күренештә лә Аллаһтың ҙур аҡылы ята. Шул уҡ Яңы йыл байрамын ғына алып ҡарайыҡ әле. Һәр йыл һайын яңыһын ҡаршылап, иҫкеһен оҙатыуҙа ла Хоҙай беҙгә бөтә нәмәнең дә башы һәм аҙағы бар икәнлеген аңлата. Донъяның да, ғүмерҙең дә, төрлө тормош һынауҙарының да башы һәм аҙағы бар, һәр нимә килә һәм китә, була һәм бөтә – береһе лә мәңгелек түгел! Йыл һайын миҙгелдәр ҡабатлана: ҡыш, яҙ, йәй, көҙ. Беҙҙең тормошта ғына миҙгелдәр ҡабатланмай: баласаҡ, йәшлек, ҡартлыҡ бер генә була. Йыл һайын тыуған көндәрҙе шатланып үткәргәндә, бер йәшкә ҙурайҙыҡ, олоғайҙыҡ, тип ҡабул итәбеҙ. Аллаһ биргән ғүмерҙең тағы бер йылын йәшәнек, үттек, тип шөкөр тиһәк, бәлки, һәр көндөң, мәлдең ҡәҙерен белергә өйрәнер инек. Яңы йыл байрамының беренсе һабағы –йылдың башы һәм аҙағы булған кеүек, һәр нимәнең башы һәм аҙағы бар, шуны онотмаһаҡ ине!

Яңы йыл байрамы – ул әҙәм балаһына һынау, нәфсе ҡотҡоһона бирелмәҫбеҙме, иманыбыҙ камил һәм ныҡмы икәнлегенә һынау. Тап ошо байрам алдынан бөтә магазиндар, баҙарҙар шыршы уйынсығы кеүек ялтырай, балҡый, әҙәм балаһының нәфсеһен тағы ла ҡоторта, аҙҙыра. Кәрәкме-юҡмы, ҡайһында оҙаҡ уйлап тормай, ялтыр-йолтор, ҡыйбат, кәрәкмәгән әйберҙәр, бик ук сифатлы булмаған, хатта хәрәм дә, ризыҡ алына, һәм бик кәрәге теймәй күбеһе ырғытыла, тәләфләнә, исрафлана. Яңы йыл табынына әҙерләгән ризыҡ, салаттарҙы ғына алайыҡ – күбеһе ашалмай, артып ҡала, әрәм була, ташлана. Исраф – ул да гонаһ, ислам динендә тыйыла. Әлбиттә, бүләктәр бирергә, яҡындарыңды ҡыуандырырға, ҡунаҡҡа саҡырырға бер кем дә тыймай, тик бында ла сама тигән төшөнсәне оноторға ярамай. Бөгөн һин нәфсегә хужа булмаһаң, иртәгә нәфсенең ҡоло буласаҡһың! Яңы йыл байрамынан икенсе дәресе – ул тыйнаҡ булырға, сама белергә, нәфсегә хужа булырға өйрәтә.

Яңы йыл байрамы – ул ғаилә, балалар, туғандар менән бергә булыр, үткәрер өсөн файҙалы ваҡыт. Хәл белешеү, кәңәш-төңәш биреү, ярҙам итеү һәр саҡта ла изге ғәмәлдәр булып ҡала. Хәҙер, бигерәк тә, телефон аша ғына аралашҡан туғандар, дуҫтар өсөн бергә йыйылып, һөйләшеп, аралашып ултырыу – үҙе бер байрам! Иҫке йылды оҙатҡанда һәр кем үҙенә һығымта эшләй: күпме кешегә ярҙам иткән, яҡшылыҡ эшләгән, изге ғәмәлдәр башҡарған? Иң изге теләктәр, доғалар менән барыһына ла именлек теләп, Аллаһтың биргәненә рәхмәт әйтеп, булғанына шөкөр итеп, Яңы йылды ҡаршылау – балалар, йәштәр өсөн өлгө, тәрбиә. Бына ошондай һабаҡтар бирә беҙгә Яңы йыл байрамы.

Эйе, һәр байрамдан, тормош күренештәренән төрлө файҙалы һабаҡтар алырға, һығымта эшләргә була. Донъяла Хоҙай тарафынан бер нимә лә бушҡа яратылмаған, уны күреп, аңларға, фәһем алырға ғына ҡала беҙгә, әҙәм балаларына!

 

Айһылыу Сирбаева,

Дыуан районы.

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...