Айҙы уртаға ярыу

Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса пәйғәмбәр үлеләрҙе терелткән. Бына һин дә, улар һымаҡ, беҙгә мөғжизә күрһәт. Шул саҡта, бәлки, һиңә иман килтерербеҙ».

 

Ҡорайыштарҙың ҡайһылары, мыҫҡыллы көлөп, эргәләге тауҙарҙы алыҫҡараҡ этеп ҡуйыуын талап итә. Икенселәре, Мәккә аша йылға ағыҙ, ти. Өсөнсөләр иһә, ата-бабаларынан берәйһен терелтергә тәҡдим итә. «Шул ваҡытта һиңә иман килтерербеҙ», − тиҙәр

Бер ваҡыт ҡорайыштар Пәйғәмбәргә ﷺ төндә килә һәм: «Әгәр һин беҙҙең һинең Пәйғәмбәр ﷺ икәнлегеңә ышаныуыбыҙҙы теләйһең икән, күрһәт берәй мөғжизә», − тигәндәр. Ул төндә тулы ай була һәм Пәйғәмбәр уларға: «Әгәр айҙы ике өлөшкә бүлһәм, миңә ышанырһығыҙмы», − тип һорай. Тегеләр, эйе, ти. Пәйғәмбәр ﷺ бармағы менән айға күрһәтә, һәм ай икегә айырыла. Уның бер өлөшө Әбүкүбәйс тауы өҫтөндә эленә, ә икенсеһе − Ҡаайҡаан тауы башында. Шунда Пәйғәмбәр ﷺ: «Ошо хәлгә шаһит булығыҙ!» − ти.

Икегә бүленгән ай ике урында ике сәғәттән ашыу эленеп тора. Пәйғәмбәрлек билдәһе булған күренешкә шаһит булһалар ҙа, кафырҙарҙың береһе лә ислам ҡабул итмәй. Улар, күренешкә шаҡ ҡатып ҡалғандан һуң, иҫтәренә килә башлағас, бер-береһен, был бит сихыр, тип ышандыра башлайҙар. Шулай ҙа берәүһе: Мөхәммәдтең ﷺ бөтә кешеләрҙе лә сихырлай алыуы мөмкин түгел, шуға күрә ошо ваҡытта юлда булған кешеләрҙән һорашырға кәрәк», − ти. Кемдән генә һорашмаһындар, бөтәһе лә шул төндө уртаға ярылған айҙы күреүҙәре хаҡында әйтә. Ләкин үҙҙәренең тәкәбберлегендә һәм наҙанлығында ныҡ торған ҡорайыштар Мөхәммәдтең ﷺ ысын пәйғәмбәр булыуына ышанмай.

 

Ғәрәп ырыуҙары араһында исламға өндәү

Аллаһу Тәғәлә халыҡты асыҡтан-асыҡ исламға саҡырырға ҡушҡандан һуң, Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ кешеләрҙең күпләп йыйылған урындарында була башлай. Улар менән йыш әңгәмә ҡора, исламдың асылын аңлата һәм Ҡөрьән аяттарын уҡый. Хаж ҡылғандан һуң, баҙарҙарға ағылыусы төрлө тарафтарҙан килгән, төрлө ырыу вәкилдәре булған хажиҙарға Пәйғәмбәр айырым иғтибар бүлә, вәғәздәр һөйләй. Ошо маҡсат менән ул Бану Сасаа, Бану Әмир, Бану Мухариб, Бану Фәзәрә, Бану Ғәссән, Бану Муррат, Бану Хәнифә, Бану Сөләйм, Бану Әүс, Бану Наср, Бану Кәғб, Бану Киләб һәм башҡа бик күп ырыу кешеләре менән осраша. Был ырыуҙарҙың бер генә кешеһе лә ислам ҡабул итергә ризалашмай. Берәүҙәре әҙәпле генә баш тартҡан, икенселәре үҙҙәренә файҙа килтерә торған шарт ҡуя, өсөнсөләре: «Әгәр һинең динеңде хатта һине иң яҡшы белгән үҙеңдең туғандарың ҡабул итмәгән икән, нишләп беҙ ҡабул итергә тейеш?» − тиҙәр.

 

 

Бер ваҡыт ҡорайыштар, Пәйғәмбәрҙе һынамаҡ булып, янына киләләр ҙә: «Үҙеңдең Аллаһыңдан һора әле, Сафа тауын алтынға әйләндерһен. Шунан һуң беҙ һиңә иман килтерәсәкбеҙ», − тиҙәр. Пәйғәмбәр ﷺ: «Шулай эшләйәсәкһегеҙме?» − тип һорай. Тегеләр үҙҙәренең аҫтыртын уйын йәшереп: «Эшләйәсәкбеҙ», − ти.

Пәйғәмбәр ﷺ Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итә. Уның янына Ябраил фәрештә килә һәм былай ти: «Аллаһу Тәғәлә һиңә сәләм ебәрҙе һәм әйтергә ҡушты: «Әгәр һин улар өсөн Сафаның алтынға әйләнеүен теләйһең икән, шуны бел: бынан һуң да кем иман килтермәй, Мин уларға быға тиклем булмаған яза ебәрәсәкмен. Йәки, әгәр һин теләһәң, Мин уларға мәрхәмәт һәм тәүбә ишектәрен асасаҡмын».

Үҙенең ырыуҙаштарын йәлләп, Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Тәүбә һәм мәрхәмәт ишектәрен асығыҙ», − тип яуап бирә

 

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Мандарин бәлеше

  Ҡамыр өсөн: 1 йомортҡа 50 г шәкәр 60 мл көнбағыш майы 100 мл һөт 1 балғалаҡ ванилин 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс 160 г он 4-5 мандарин 1 аш ҡалағы аҡ май 1-2 аш ҡалағы шәкәр   Әҙерләү: Мандариндарҙы, ҡабығынан әрсеп, урталай киҫегеҙ. Бешерәсәк табаға (20 см диаметрында) май...


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Картуф һуты

Ашҡаҙан, эсәк ауырыуҙары осраҡтарында картуф һуты алыштырғыһыҙ дауа. Ул яҡшы антисептик. Шулай уҡ, быуындар һыҙлап, хәрәкәт итеү ҡыйынлашҡанда, тире ауырыуҙары йонсотҡанда, ауыртыуҙы баҫа, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә.   Табип менән кәңәшләшкәндән һуң, балаларға ла, ауырлы, бала имеҙгән...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

Аҡмулла, ҡайҙарҙа ғына йөрөһә лә, тыуған яҡтарын һағына.   1872 йылдың көҙөндә Мифтахетдиндың тыуған ауылына ҡайтыуын яҡташтары, быуындан-быуынға күсереп, әле лә һөйләйҙәр. Тыуған ауылы эргәһендәге шишмә янында йөрәген ярып сыҡҡан тәрән һүҙле шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрә.   Аңлауыбыҙса,...


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...