Ҡыҙыл ойоҡ

Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.

 

«Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән.

«Төлкө ҡайҙа?» – тип һарыҡтарға ыжғырған арыҫлан. Һарыҡтар ҡурҡышып: «Ғәли йәнәптәре! Төлкөнөң һеҙҙә эше юҡ. Ул һеҙҙең турала уйламай ҙа, шуға ла бында юҡ!» – тигәндәр.

«Күренеү менән минең эргәгә килеп етһен!» – тип фарман биргән арыҫлан.

Ғәйбәтселәр был фарманды тиҙ арала төлкөгә еткергәндәр.

Төлкө арыҫлан янына ашыҡҡан. Ул күренеү менән һарыҡтарҙың береһе:

«Бына, ғәли йәнәптәре! Оҙаҡ ел ҡыуып йөрөгәндән һуң, ниһайәт, килеп етте ҡупшыҡай!» – тигән.

Бик ҡаты асыуланып, арыҫлан төлкөнән ни сәбәптән тотҡарланыуын һораған. «Ғәли йәнәптәре! Һеҙҙең хәлегеҙҙе ишеткәс тә, мин иң яҡшы дарыу эҙләп йүгерҙем!» – тигән хәйләкәр төлкө. «Таптыңмы һуң?» – тигән арыҫлан һағайып. «Эйе, таптым! Һеҙҙең сирегеҙҙән дауа һарыҡтың аяғында икәнен белдем. Тик уны һеҙ үҙегеҙ табып алырға тейеш!» – тигән төлкө мут йылмайып.

Быны ишетеү менән арыҫлан үҙенең осло тырнаҡтары менән һарыҡтың аяғындағы тиреһен һыҙырған. Ә был ваҡытта төлкө һиҙҙермәй генә ваҡиға урынан ҡасҡан, шым ғына юл ситендә һарыҡты көткән.

Ҡанға батҡан аяғын көскә һөйрәп, сатанлап килгән һарыҡ күренеү менән төлкө көлөп: «Эй, һин, ҡыҙыл ойоҡ! Батша эргәһендә ултырғанда, тәүҙә нимә әйтереңде уйла!» – тигән.

Бер ҡасан да башҡа кеше тураһында насар фекер йөрөтмә. Бер көн һинең дә уның хәлендә ҡалыуың мөмкин. Әйтер һүҙеңде уйлап һөйлә. Үҙеңде хаҡ тип уйлаһаң да, һүҙең үҙеңә лә, башҡаға ла зыян килтерерлек булмаһын. Һәр кем Аллаһ бәндәһе. Бәндәгә ҡарата ҡылған яҡшы ғәмәлеңдең сауабы ла, насарының язаһы да үлсәүҙә булыр.

 

Гөлзәминә Кәримова әҙерләне

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...