Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

(14 мартта Шәғбән айы башлана)

Һижри календарҙың һигеҙенсе айы Шәғбән дә Рәсүлебеҙ сөннәтендә айырыуса ҡәҙерле урын биләй. Пәйғәмбәребеҙҙең Шәғбәндең аҙаҡҡы көндәренән башҡа тотош ай буйына тиерлек ураҙа тотоуы хаҡында хәбәр ителә.

Хаҡ динле Ғәйшә әсәбеҙәйткән: «Аллаһ Рәсүлеҡайһы берҙә ураҙаны бик оҙайлы тота ине, хатта ул бер ҡасан да ураҙанан сыҡмаҫ кеүек тойола торғайны, ә ҡайһы саҡ, киреһенсә, оҙаҡ ҡына ураҙанан тыйылып йөрөр ине, һәм ул башҡаса ураҙаға инмәҫ һымаҡ тойола ине. Һәм мин Пәйғәмбәрҙеңниндәйҙер башҡа берәй айҙа (Рамаҙандан тыш) Шәғбәндәге кеүек күп итеп ураҙа тотоуын күрмәнем» (әл-Бохари, Мөслим).

Шәғбән етеү менән Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм: «Һеҙ үҙегеҙҙе таҙалағыҙ (сафландырығыҙ), ниәтмаҡсаттарығыҙҙы ла яҡшыға йүнәлтегеҙ», – тигән. Күп кенә дин тотоусылар Рамаҙан талап иткән рухи халәтте һаҡлап ҡалыуҙы ауыр тип һанай һәм изге айҙың һуңғы ун көнөндә, Рамаҙан айы беҙҙең өсөн бушҡа уҙҙы, тип зарлана башлай. Бындай өмөтһөҙлөктөң сәбәбе шунда ки, кешеләр сәхәргә һәм ифтарға төрлө тәм-том, аҙыҡ-түлекте алдан алып ҡуйыуҙы ҡайғыртҡан, әммә үҙҙәрен рухи яҡтан әҙерләргә өлгөрмәгән. Күп кенә тәҡүәле кешеләр, Рамаҙан айының мөһимлеген аңлап, уға Рәжәп һәм Шәғбәндә ураҙа тотоп әҙерләнә.

Әбү Бәкер әл-Бәлхи: «Рәжәп айы – сәсеү, Шәғбән – һуғарыу, ә Рамаҙан иһә – ураҡ айҙары. Әгәр ҙә кеше Рәжәп айында бер нәмә лә сәсмәгән, Шәғбәндә һыу һипмәгән икән, Рамаҙанда ни урыр һуң?» – тип әйткән. Кескәй, әммә көн дә башҡарылған ғәмәлде Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм ныҡ хуплаған. Сөннәт, нәфел намаҙҙарҙы ла һөйөклө Рәсүлебеҙдаими уҡып барырға тырышҡан. Беҙгә, барыбыҙға ла, тормошобоҙҙа һуңғы Рамаҙаныбыҙ яҡыная икән, тип күҙ алдына килтереп, мөбәрәк айға ҡәҙәр, Шәғбәндә лә рухи яҡтан сынығып: күберәк ураҙа тотоп, доға ҡылып, Ҡөрьән уҡып – нығынып алырға ҡамасау итмәҫ.

Ғәйшә еткергән йәнә бер хәҙис: «Пәйғәмбәр, яныма килгән ҡатынды күреп ҡалғас: «Кем ул?» – тип һораны. Мин былай тип яуап бирҙем: «Фәлән (исеме менән атап) ҡатын, ул үҙенең намаҙҙарҙы бик күп уҡыуы тураһында һөйләй». Пәйғәмбәребеҙ e: «Үҙеңде улай йонсоторға кәрәкмәй, хәлегеҙҙән килгәнде эшләгеҙ. Аллаһу Тәғәлә менән ант итәм (билләһи), Раббыбыҙ, был ғибәҙәтегеҙ өсөн һеҙҙе әжеренән өҙмәҫ, мәгәр хәлдән тайғансы саждә ҡылып, арып, был ғибәҙәттән тамам биҙгәнгә тиклемгеһен. Раббыбыҙ ҡолоноң ғибәҙәтендә тотороҡло булыуын, даими башҡарыуын нығыраҡ һөйә», – тине» (әл-Бохари, Мөслим).

Шуны ла иҫтә тоторға кәрәк, Шәғбән айында барлыҡ изге эштәр өсөн әжер күберәк, әммә был айҙа ҡылынған гонаһтар өсөн дә язаһы артырға мөмкин. Раббыбыҙ беҙҙе күндәм, изгелек ҡылыусы һәм Ул беҙҙе бүләкләгән бәхет өсөн рәхмәтле, ихлас, ихсанлы, саф йөрәкле ҡолдар сафында йәшәтһә ине! Амин!

ҒӘҘЕЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән...


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...


Иғтибарымды туплай алмайым

Эштәремде даими рәүештә кисектерәм. Гел көндәлек ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр менән мәшғүлмен. Мөһим эштәрҙе гел һуңғы мәлгә ҡалдырам. Йыш ҡына эштәр йыйылып китә, уларҙы хәл иткән саҡта, ныҡ арыйым. Иғтибарымды төп эшкә йүнәлтә алмайым. Был хәлде нисек төҙәтергә? А., Наро-Фоминск ҡалаһы   Дин...