Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

(14 мартта Шәғбән айы башлана)

Һижри календарҙың һигеҙенсе айы Шәғбән дә Рәсүлебеҙ сөннәтендә айырыуса ҡәҙерле урын биләй. Пәйғәмбәребеҙҙең Шәғбәндең аҙаҡҡы көндәренән башҡа тотош ай буйына тиерлек ураҙа тотоуы хаҡында хәбәр ителә.

Хаҡ динле Ғәйшә әсәбеҙәйткән: «Аллаһ Рәсүлеҡайһы берҙә ураҙаны бик оҙайлы тота ине, хатта ул бер ҡасан да ураҙанан сыҡмаҫ кеүек тойола торғайны, ә ҡайһы саҡ, киреһенсә, оҙаҡ ҡына ураҙанан тыйылып йөрөр ине, һәм ул башҡаса ураҙаға инмәҫ һымаҡ тойола ине. Һәм мин Пәйғәмбәрҙеңниндәйҙер башҡа берәй айҙа (Рамаҙандан тыш) Шәғбәндәге кеүек күп итеп ураҙа тотоуын күрмәнем» (әл-Бохари, Мөслим).

Шәғбән етеү менән Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм: «Һеҙ үҙегеҙҙе таҙалағыҙ (сафландырығыҙ), ниәтмаҡсаттарығыҙҙы ла яҡшыға йүнәлтегеҙ», – тигән. Күп кенә дин тотоусылар Рамаҙан талап иткән рухи халәтте һаҡлап ҡалыуҙы ауыр тип һанай һәм изге айҙың һуңғы ун көнөндә, Рамаҙан айы беҙҙең өсөн бушҡа уҙҙы, тип зарлана башлай. Бындай өмөтһөҙлөктөң сәбәбе шунда ки, кешеләр сәхәргә һәм ифтарға төрлө тәм-том, аҙыҡ-түлекте алдан алып ҡуйыуҙы ҡайғыртҡан, әммә үҙҙәрен рухи яҡтан әҙерләргә өлгөрмәгән. Күп кенә тәҡүәле кешеләр, Рамаҙан айының мөһимлеген аңлап, уға Рәжәп һәм Шәғбәндә ураҙа тотоп әҙерләнә.

Әбү Бәкер әл-Бәлхи: «Рәжәп айы – сәсеү, Шәғбән – һуғарыу, ә Рамаҙан иһә – ураҡ айҙары. Әгәр ҙә кеше Рәжәп айында бер нәмә лә сәсмәгән, Шәғбәндә һыу һипмәгән икән, Рамаҙанда ни урыр һуң?» – тип әйткән. Кескәй, әммә көн дә башҡарылған ғәмәлде Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм ныҡ хуплаған. Сөннәт, нәфел намаҙҙарҙы ла һөйөклө Рәсүлебеҙдаими уҡып барырға тырышҡан. Беҙгә, барыбыҙға ла, тормошобоҙҙа һуңғы Рамаҙаныбыҙ яҡыная икән, тип күҙ алдына килтереп, мөбәрәк айға ҡәҙәр, Шәғбәндә лә рухи яҡтан сынығып: күберәк ураҙа тотоп, доға ҡылып, Ҡөрьән уҡып – нығынып алырға ҡамасау итмәҫ.

Ғәйшә еткергән йәнә бер хәҙис: «Пәйғәмбәр, яныма килгән ҡатынды күреп ҡалғас: «Кем ул?» – тип һораны. Мин былай тип яуап бирҙем: «Фәлән (исеме менән атап) ҡатын, ул үҙенең намаҙҙарҙы бик күп уҡыуы тураһында һөйләй». Пәйғәмбәребеҙ e: «Үҙеңде улай йонсоторға кәрәкмәй, хәлегеҙҙән килгәнде эшләгеҙ. Аллаһу Тәғәлә менән ант итәм (билләһи), Раббыбыҙ, был ғибәҙәтегеҙ өсөн һеҙҙе әжеренән өҙмәҫ, мәгәр хәлдән тайғансы саждә ҡылып, арып, был ғибәҙәттән тамам биҙгәнгә тиклемгеһен. Раббыбыҙ ҡолоноң ғибәҙәтендә тотороҡло булыуын, даими башҡарыуын нығыраҡ һөйә», – тине» (әл-Бохари, Мөслим).

Шуны ла иҫтә тоторға кәрәк, Шәғбән айында барлыҡ изге эштәр өсөн әжер күберәк, әммә был айҙа ҡылынған гонаһтар өсөн дә язаһы артырға мөмкин. Раббыбыҙ беҙҙе күндәм, изгелек ҡылыусы һәм Ул беҙҙе бүләкләгән бәхет өсөн рәхмәтле, ихлас, ихсанлы, саф йөрәкле ҡолдар сафында йәшәтһә ине! Амин!

ҒӘҘЕЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Аллаһу Тәғәләнең Ҡөҙрәте менән килгән бәхет

Йырлаған һайын гел генә хискә бирелеп, йә булмаһа, үткәндәр иҫкә төшөп, һағыштарға күмелеп китеп йырлайым. Ошо мәлдә ауыр саҡтар иҫкә төшөп, күҙҙәремә йәштәр тулып, йөрәгем һыҡтап ала.   Балаларымдың береһен етәкләп, икенсеһен күтәреп, яңғыҙ аҡҡош кеүек ике яр ситендә тороп ҡалған ваҡыттар,...