Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

Мәрхәмәткә, изгелеккә өндәгән ай

(14 мартта Шәғбән айы башлана)

Һижри календарҙың һигеҙенсе айы Шәғбән дә Рәсүлебеҙ сөннәтендә айырыуса ҡәҙерле урын биләй. Пәйғәмбәребеҙҙең Шәғбәндең аҙаҡҡы көндәренән башҡа тотош ай буйына тиерлек ураҙа тотоуы хаҡында хәбәр ителә.

Хаҡ динле Ғәйшә әсәбеҙәйткән: «Аллаһ Рәсүлеҡайһы берҙә ураҙаны бик оҙайлы тота ине, хатта ул бер ҡасан да ураҙанан сыҡмаҫ кеүек тойола торғайны, ә ҡайһы саҡ, киреһенсә, оҙаҡ ҡына ураҙанан тыйылып йөрөр ине, һәм ул башҡаса ураҙаға инмәҫ һымаҡ тойола ине. Һәм мин Пәйғәмбәрҙеңниндәйҙер башҡа берәй айҙа (Рамаҙандан тыш) Шәғбәндәге кеүек күп итеп ураҙа тотоуын күрмәнем» (әл-Бохари, Мөслим).

Шәғбән етеү менән Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм: «Һеҙ үҙегеҙҙе таҙалағыҙ (сафландырығыҙ), ниәтмаҡсаттарығыҙҙы ла яҡшыға йүнәлтегеҙ», – тигән. Күп кенә дин тотоусылар Рамаҙан талап иткән рухи халәтте һаҡлап ҡалыуҙы ауыр тип һанай һәм изге айҙың һуңғы ун көнөндә, Рамаҙан айы беҙҙең өсөн бушҡа уҙҙы, тип зарлана башлай. Бындай өмөтһөҙлөктөң сәбәбе шунда ки, кешеләр сәхәргә һәм ифтарға төрлө тәм-том, аҙыҡ-түлекте алдан алып ҡуйыуҙы ҡайғыртҡан, әммә үҙҙәрен рухи яҡтан әҙерләргә өлгөрмәгән. Күп кенә тәҡүәле кешеләр, Рамаҙан айының мөһимлеген аңлап, уға Рәжәп һәм Шәғбәндә ураҙа тотоп әҙерләнә.

Әбү Бәкер әл-Бәлхи: «Рәжәп айы – сәсеү, Шәғбән – һуғарыу, ә Рамаҙан иһә – ураҡ айҙары. Әгәр ҙә кеше Рәжәп айында бер нәмә лә сәсмәгән, Шәғбәндә һыу һипмәгән икән, Рамаҙанда ни урыр һуң?» – тип әйткән. Кескәй, әммә көн дә башҡарылған ғәмәлде Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм ныҡ хуплаған. Сөннәт, нәфел намаҙҙарҙы ла һөйөклө Рәсүлебеҙдаими уҡып барырға тырышҡан. Беҙгә, барыбыҙға ла, тормошобоҙҙа һуңғы Рамаҙаныбыҙ яҡыная икән, тип күҙ алдына килтереп, мөбәрәк айға ҡәҙәр, Шәғбәндә лә рухи яҡтан сынығып: күберәк ураҙа тотоп, доға ҡылып, Ҡөрьән уҡып – нығынып алырға ҡамасау итмәҫ.

Ғәйшә еткергән йәнә бер хәҙис: «Пәйғәмбәр, яныма килгән ҡатынды күреп ҡалғас: «Кем ул?» – тип һораны. Мин былай тип яуап бирҙем: «Фәлән (исеме менән атап) ҡатын, ул үҙенең намаҙҙарҙы бик күп уҡыуы тураһында һөйләй». Пәйғәмбәребеҙ e: «Үҙеңде улай йонсоторға кәрәкмәй, хәлегеҙҙән килгәнде эшләгеҙ. Аллаһу Тәғәлә менән ант итәм (билләһи), Раббыбыҙ, был ғибәҙәтегеҙ өсөн һеҙҙе әжеренән өҙмәҫ, мәгәр хәлдән тайғансы саждә ҡылып, арып, был ғибәҙәттән тамам биҙгәнгә тиклемгеһен. Раббыбыҙ ҡолоноң ғибәҙәтендә тотороҡло булыуын, даими башҡарыуын нығыраҡ һөйә», – тине» (әл-Бохари, Мөслим).

Шуны ла иҫтә тоторға кәрәк, Шәғбән айында барлыҡ изге эштәр өсөн әжер күберәк, әммә был айҙа ҡылынған гонаһтар өсөн дә язаһы артырға мөмкин. Раббыбыҙ беҙҙе күндәм, изгелек ҡылыусы һәм Ул беҙҙе бүләкләгән бәхет өсөн рәхмәтле, ихлас, ихсанлы, саф йөрәкле ҡолдар сафында йәшәтһә ине! Амин!

ҒӘҘЕЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ни өсөн Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙе ﷺ яратырға кәрәк?

14 августа Рәбиғел айы башлана. Уны Мәүлит айы тип тә йөрөтәләр, йәғни, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо айҙың 12-се көнөндә, дүшәмбелә, сәхәр ваҡытында донъяға килә. Күркәм ай алдынан һәр беребеҙҙең йөрәгендә йәшәгән оло мөхәббәт тураһында һөйләшеп алайыҡ.   Пәйғәмбәребеҙҙе ﷺ яратыуы-быҙҙың...


Шайтан яҙмалары

Йоҡлай бир   Роя иртәгә математиканан им-тихан бирергә бара. Шуға ла ул бөгөн баш күтәрмәй әҙерләнергә тейеш ине, ә мин уға ҡамасауланым. Һа-һа-һа! Бөгөн иртән әсәһе телефондан шылтыратҡанда ла, уға торорға ирек бирмәнем. Ҡолағына: «Роя! Әле үк уҡып ыҙаланма! Кискә тиклем ваҡыт күп бит...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт...»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөков тураһында хәбәрсебеҙ Светлана Әбсәләмованың «Әхирәттә кәрәгер ғилемде өйрәнегеҙ!..» исемле мәҡәләһен «Әс-Сәләм» гәзитенең 2024 йылдың август һанында баҫып сығарғайныҡ. Былтыр Йылайыр тарафтарына юл төшкәс, Фазылйән әүлиәнең улдары Ҡаһарман һәм...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...


Сәфәр айы уңышһыҙ аймы?

Сәфәр айы хәүеф-хәтәрле аймы? Ул бары тик бәхетһеҙлектәр һәм бала-ҡазалар килтерәме? Сәфәр айы башланыу менән барлыҡ мөһим сараларҙан һәм сәфәрҙәрҙән баш тартырға кәрәкме? Сәфәр айында ғаилә ҡорһаң, никах бәхетһеҙ буламы? Әйҙәгеҙ әле ошо һорауҙарға һәм ышаныуҙарға дөрөҫ сығанаҡтарҙан яуап...