Миғраж бүләге

Миғраж бүләге

Күптән түгел, 21 декабрҙә, Аллаһу Тәғәләнең үҙ ҡолдарына киң Рәхмәтен күрһәткән өс изге айҙың (Рәжәб, Шәғбән, Рамаҙан) беренсеһе – Рәжәб айы башланды.

 

Изге айҙарҙа Аллаһﷻ яҡшы эштәребеҙ, ғибәҙәтебеҙ өсөн сауаптарын арттырып бирә, оло ниғмәттәре менән бүләкләй, ысын күңелдән тәүбә иткәндәрҙе ғәфү итә. Шулай итеп, Хөкөм көнөндә Мизанда үлсәнәсәк яҡшы ғәмәлдәребеҙҙе ишәйтеү өсөн бәрәкәтле ваҡыт хәҙер. Ошо матур форсат менән файҙаланмаһаҡ, аҙаҡ үкенеүебеҙ ихтимал.

Хәҙистә әйтелә: «Рәжәб – Аллаһу Тәғәләнең айы. Был айҙа, бер көн булһа ла, ураҙа тотоусынан Аллаһ риза булыр». Изге ай Мөхәммәдтең ﷺ ата-әсәһе Абдуллаһ менән Әминәнең никахлашҡан көнө – Рәғәиб һәм, Аллаһ Рәсүленең ﷺ Мәккәнән Әл-Ҡудсиға күсеп, Әл-Аҡса мәсетенән күккә олғашҡан Миғраж кисәләре менән биҙәкләнгән. Миғраж кисәһе быйыл 15 ғинуарға тура килә.

Һөйөклө Пәйғәмбәребеҙҙең тормошонда иң мөһим ваҡиғаларҙың береһе, ҙур мөғжизәһе ул Миғраж кисәһе. Рәжәптең 27-се төнөндә Рәсүлебеҙ ﷺ Аллаһтың Ҡөҙрәте менән хикмәтле үә бәрәкәтле сәфәр ҡыла. Мосолмандың иң әһәмиәтле ғибәҙәттәрҙең береһе – намаҙ индерелгән төн!

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Миғраж ваҡытында Аллаһу Тәғәлә менән туранан-тура һөйләшеү бәхетенә ирешә. Аллаһ хозурына барыуҙы, Рәсүлебеҙ ﷺ: «Оло Раббым кәмселектәрҙән Паҡ, мин Уны күҙҙәрем менән түгел, йөрәгем менән күрҙем», – тип һүрәтләй аҙаҡ. Ғаләмдәр Хужаһының Мөхәммәд ﷺ менән осрашыуы нисек үтә, һөйөклө ҡолона нимәләр әйтә Раббыбыҙ?

Ҡәҙерле Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Аллаһты шундай һүҙҙәр менән сәләмләне: «Әт-тәхиййәәтү лилләәһи үәс-саләүәәтү үәт-таййибәәт» (Бөтөн ғибәҙәттәр (тел ғибәҙәттәре лә, тән ғибәҙәттәре лә, мал ғибәҙәттәре лә) Аллаһу Тәғәлә өсөн).

Аллаһ яуап бирә: «Әссәләмү ғәләйкә әййүһән-нәбиййү үә рахмәтуллаһи үә бәракәтүһ» (Эй Пәйғәмбәр, һиңә Аллаһу Тәғәләнең сәләме булһын, рәхмәт һәм бәрәкәттәре ирешһен).

Ер йөҙөндәге бөтә тереклекте ҡайғыртҡан, һәр беребеҙ тураһында хәстәрлек күргән Мөхәммәд ﷺ: «Әссәләмү ғәләйнәә үә ғәләә ғибәдил-ләәһис-саалихиин» (Беҙгә һәм Аллаһу Тәғәләнең барлыҡ изге бәндәләренә сәләм булһын)! − ти.

Ошо һүҙҙәрҙе ишетеп тороусы Ябраил менән башҡа фәрештәләр: «Әшһәдү әл-ләә иләәһә илләллааһү үә әшһәдү әннә Мүхәммәдән ғәбдүһү үә расүүлүһ» (Аллаһтан башҡа ғибәҙәткә лайыҡлы илаһ юҡ икәнлегенә геүаһлыҡ бирәмен, йәнә Мөхәммәт Уның ҡоло һәм илсеһе икәнлегенә геүаһлыҡ бирәмен)! – тип, «Шәһәҙәт кәлимәһе»н әйтәләр. (әл-Бохари, Мөслим)

Ниндәй оло бәхет – Миғраж бүләге һәр ваҡыт та беҙҙең менән! Был изге һүҙҙәрҙе беҙ һәр намаҙҙа – «Әт-тәхийәт»кә ултырғас әйтәбеҙ. Шуға күрә хәҙис-шәрифтә: «Намаҙ – мөьминдең миғражы», – тип әйтелгән.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ғәрешкә килеп еткәс, аяҡ кейемен сисергә уйлай, әммә Аллаһ: «Сисмә! Ғәреш һәм Көрси һинең аяҡтарың аҫтында булыу хөрмәтенә лайыҡ булһын», – тип бойора уға. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ: «Муса пәйғәмбәргә сисергә ҡушҡайның бит», – тигән һүҙҙәренә Аллаһ: «Һин минең ҡаршымда Муса кеүек түгелһең. Ул Минең әңгәмәсем булды, ә һин – һөйөклө бәндәм».

Аллаһ яратҡан ҡолона Ҡәләм, Ғәреш тәхетен, Ләүхүл Мәхфүҙ, Йәннәт бүләк итергә вәғәҙә итә. Ләкин Пәйғәмбәребеҙ ﷺ берҙән-бер теләген белдерә – өммәтен, беҙҙе, ҡайғырта.

Аллаһу Тәғәлә Хәбибенә ﷺ: «Эй Мөхәммәд, һине һәм өммәтеңде Ожмах менән бүләкләнем һәм һеҙҙе унан сығармаясаҡмын. Һинең хөрмәтеңә бөтә ерҙе мәсет ҡылдым. Ҡайҙа теләйһең, шунда ғибәҙәт ҡыл. Өммәтең менән Сират күперен имен үтәсәкһегеҙ. Өммәтең өсөн йәһәннәм утын һалҡын ҡылдым. Ожмахта һине Кәүҫәр һыуҙары көтә. Ҡәберҙә, Хисап көнөндә, Сират күперен үткән саҡта, өммәтеңде ҡараңғынан һаҡлармын. Эй, Минең Хәбибем! Һин Миңә бөтә пәйғәмбәрҙәрҙән ҡәҙерлерәк, һәм өммәтең Минең алдымда ҙур дәрәжәгә эйә. Шуға күрә ғибәҙәт ҡылыуҙың бөтә йолаларын бергә йыйып, уны намаҙ тип атаным. Был һинең өммәтеңдең ғибәҙәте. Минең Ризалығым өсөн намаҙ уҡыған кеше ғибәҙәт ҡылыуҙың бөтә төрҙәре менән Миңә табына».

Изге көндәрҙе, мөбәрәк айҙарҙы ҡәҙерләп, Аллаһ Ҡушҡанса, матур итеп үткәрергә насип булһын барыбыҙға ла, ин шәә Аллаһ Рахмән!

 

Светлана Ғәлиуллина

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...