Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Әлхәмдүлилләһ, ноябрҙә ҡояш байыу менән йомадиәл әүүәл айына аяҡ баҫабыҙ. Һижрә йыл иҫәбе алып барылған ислам календарендәге һәр ай тарихи һәм рухи әһәмиәткә эйә.

 

Аллаһу Тәғәләнең Ҡөрьән китабында (мәғәнәһе): «Ысынлап та Аллаһтың ай һаны Күктәр менән Ерҙе яратҡан көнөндәге китабында – ун ике ай», – тиелә («Тәүбә» сүрәһе, 36-сы аят). Был аят Аллаһу Тәғәлә барлыҡҡа килтергән һәр айҙың мөһимлеген дәлилләй. Йомадиәл әүүәл айында ла күп кенә иҫтәлекле ваҡиғалар булып уҙған.

 

Мута янындағы һуғыш

Был алыш Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшәгән осорҙағы үткән иң ҡан ҡойғос, ҡаты алыш булып һанала. Ул һуғыш 629 йылдың йомадиәл әүүәл айында Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ Бусра халҡына исламды ҡабул итергә саҡырып яҙған хатын илтеүсе Әл Харис ибне Ғүмәйр әл Әзди үлтерелгәс башлана. Был алышта бик аҙ һанлы мосолман армияһы 200 меңлек рим һәм ғәрәп ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышып, еңеүгә ирешә.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ Хәҙисәгә өйләнеүе

Был ваҡытта Хәҙисәгә – 40, ә Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ 25 йәш булған була. Хәҙисә Аллаһ Илсеһенең ﷺ күркәм сифаттарын күреп, Уның менән ғаилә ҡорорға була. Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ уның тәҡдимен ҡабул итә һәм йомадиәл әүүәл айында улар хәйерле никахҡа инә. Хәҙисә ﷺ Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҙур мөхәббәтенә ирешә, улар бергә 25 йыл ғүмер итә. Был никахта алты бала донъяға килә. Хәҙисә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро хәләл ефете һәм таянысы була. Ул ҡатын-ҡыҙҙарҙан иң беренсе булып ислам динен ҡабул итә.

 

Ғаилә ағзаларының вафаты

Йомадиәл әүүәл айында Аллаһ Илсеһе ﷺ олатаһы Ғәбделмотталибты юғалта. Үлер алдынан олатаһы һигеҙ йәшлек ейәне Мөхәммәдте тәрбиәләүҙе улы Әбү Талибҡа аманат итә.

Шулай уҡ Йомадиәл әүүәл айында ауыр сирҙән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ яратҡан балаһы Фатима ла әхирәткә күсә. Был ваҡытта уға ни бары 23 йәш була.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро сәхәбәһе Ғүмәр ибне әл-Хаттаб та ошо айҙа донъя ҡуя.

 

Ейәнсәренең донъяға килеүе

Йомадиәл әүүәл айындағы шатлыҡлы ваҡиғаларҙың береһе: Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡыҙы Фатима менән кейәүе Ғәлиҙең ғаиләһендә Зәйнәб бинту Ғәли исемле ҡыҙ баланың донъяға килеүе.

Һәр ай – Аллаһтан. Яңы тыуған Йомадиәл әүүәл айын да, камил рәүештә ғибәҙәттәр ҡылып, ислам тарихын өйрәнеп, бәрәкәтле итеп үткәрергә яҙһын!

 

Сәйҙә Хәйәт

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...