Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Әлхәмдүлилләһ, ноябрҙә ҡояш байыу менән йомадиәл әүүәл айына аяҡ баҫабыҙ. Һижрә йыл иҫәбе алып барылған ислам календарендәге һәр ай тарихи һәм рухи әһәмиәткә эйә.

 

Аллаһу Тәғәләнең Ҡөрьән китабында (мәғәнәһе): «Ысынлап та Аллаһтың ай һаны Күктәр менән Ерҙе яратҡан көнөндәге китабында – ун ике ай», – тиелә («Тәүбә» сүрәһе, 36-сы аят). Был аят Аллаһу Тәғәлә барлыҡҡа килтергән һәр айҙың мөһимлеген дәлилләй. Йомадиәл әүүәл айында ла күп кенә иҫтәлекле ваҡиғалар булып уҙған.

 

Мута янындағы һуғыш

Был алыш Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшәгән осорҙағы үткән иң ҡан ҡойғос, ҡаты алыш булып һанала. Ул һуғыш 629 йылдың йомадиәл әүүәл айында Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ Бусра халҡына исламды ҡабул итергә саҡырып яҙған хатын илтеүсе Әл Харис ибне Ғүмәйр әл Әзди үлтерелгәс башлана. Был алышта бик аҙ һанлы мосолман армияһы 200 меңлек рим һәм ғәрәп ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышып, еңеүгә ирешә.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ Хәҙисәгә өйләнеүе

Был ваҡытта Хәҙисәгә – 40, ә Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ 25 йәш булған була. Хәҙисә Аллаһ Илсеһенең ﷺ күркәм сифаттарын күреп, Уның менән ғаилә ҡорорға була. Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ уның тәҡдимен ҡабул итә һәм йомадиәл әүүәл айында улар хәйерле никахҡа инә. Хәҙисә ﷺ Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҙур мөхәббәтенә ирешә, улар бергә 25 йыл ғүмер итә. Был никахта алты бала донъяға килә. Хәҙисә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро хәләл ефете һәм таянысы була. Ул ҡатын-ҡыҙҙарҙан иң беренсе булып ислам динен ҡабул итә.

 

Ғаилә ағзаларының вафаты

Йомадиәл әүүәл айында Аллаһ Илсеһе ﷺ олатаһы Ғәбделмотталибты юғалта. Үлер алдынан олатаһы һигеҙ йәшлек ейәне Мөхәммәдте тәрбиәләүҙе улы Әбү Талибҡа аманат итә.

Шулай уҡ Йомадиәл әүүәл айында ауыр сирҙән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ яратҡан балаһы Фатима ла әхирәткә күсә. Был ваҡытта уға ни бары 23 йәш була.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро сәхәбәһе Ғүмәр ибне әл-Хаттаб та ошо айҙа донъя ҡуя.

 

Ейәнсәренең донъяға килеүе

Йомадиәл әүүәл айындағы шатлыҡлы ваҡиғаларҙың береһе: Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡыҙы Фатима менән кейәүе Ғәлиҙең ғаиләһендә Зәйнәб бинту Ғәли исемле ҡыҙ баланың донъяға килеүе.

Һәр ай – Аллаһтан. Яңы тыуған Йомадиәл әүүәл айын да, камил рәүештә ғибәҙәттәр ҡылып, ислам тарихын өйрәнеп, бәрәкәтле итеп үткәрергә яҙһын!

 

Сәйҙә Хәйәт

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ни ҡылаһың – шул ҡайта

Мәктәптә барыбыҙ ҙа математика дәрестәрен уҡыныҡ. Унда, иҫәпләп, һанарға ғына өйрәнмәнек, төрлө математик закондарҙы ла үҙләштерҙек. Миңә иң ныҡ иҫтә ҡалған закон – пропорционаллек, йәиһә ике дәүмәл араһында математик бәйлелек. Бында бер дәүмәлдең артыуы икенсеһенең артыуына килтерә. Тимәк,...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


Шайтан яҙмалары

Йоҡлай бир   Роя иртәгә математиканан им-тихан бирергә бара. Шуға ла ул бөгөн баш күтәрмәй әҙерләнергә тейеш ине, ә мин уға ҡамасауланым. Һа-һа-һа! Бөгөн иртән әсәһе телефондан шылтыратҡанда ла, уға торорға ирек бирмәнем. Ҡолағына: «Роя! Әле үк уҡып ыҙаланма! Кискә тиклем ваҡыт күп бит...