Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Йомадиәл әүүәл айы

Әлхәмдүлилләһ, ноябрҙә ҡояш байыу менән йомадиәл әүүәл айына аяҡ баҫабыҙ. Һижрә йыл иҫәбе алып барылған ислам календарендәге һәр ай тарихи һәм рухи әһәмиәткә эйә.

 

Аллаһу Тәғәләнең Ҡөрьән китабында (мәғәнәһе): «Ысынлап та Аллаһтың ай һаны Күктәр менән Ерҙе яратҡан көнөндәге китабында – ун ике ай», – тиелә («Тәүбә» сүрәһе, 36-сы аят). Был аят Аллаһу Тәғәлә барлыҡҡа килтергән һәр айҙың мөһимлеген дәлилләй. Йомадиәл әүүәл айында ла күп кенә иҫтәлекле ваҡиғалар булып уҙған.

 

Мута янындағы һуғыш

Был алыш Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшәгән осорҙағы үткән иң ҡан ҡойғос, ҡаты алыш булып һанала. Ул һуғыш 629 йылдың йомадиәл әүүәл айында Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ Бусра халҡына исламды ҡабул итергә саҡырып яҙған хатын илтеүсе Әл Харис ибне Ғүмәйр әл Әзди үлтерелгәс башлана. Был алышта бик аҙ һанлы мосолман армияһы 200 меңлек рим һәм ғәрәп ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышып, еңеүгә ирешә.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ Хәҙисәгә өйләнеүе

Был ваҡытта Хәҙисәгә – 40, ә Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ 25 йәш булған була. Хәҙисә Аллаһ Илсеһенең ﷺ күркәм сифаттарын күреп, Уның менән ғаилә ҡорорға була. Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ уның тәҡдимен ҡабул итә һәм йомадиәл әүүәл айында улар хәйерле никахҡа инә. Хәҙисә ﷺ Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҙур мөхәббәтенә ирешә, улар бергә 25 йыл ғүмер итә. Был никахта алты бала донъяға килә. Хәҙисә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро хәләл ефете һәм таянысы була. Ул ҡатын-ҡыҙҙарҙан иң беренсе булып ислам динен ҡабул итә.

 

Ғаилә ағзаларының вафаты

Йомадиәл әүүәл айында Аллаһ Илсеһе ﷺ олатаһы Ғәбделмотталибты юғалта. Үлер алдынан олатаһы һигеҙ йәшлек ейәне Мөхәммәдте тәрбиәләүҙе улы Әбү Талибҡа аманат итә.

Шулай уҡ Йомадиәл әүүәл айында ауыр сирҙән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ яратҡан балаһы Фатима ла әхирәткә күсә. Был ваҡытта уға ни бары 23 йәш була.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тоғро сәхәбәһе Ғүмәр ибне әл-Хаттаб та ошо айҙа донъя ҡуя.

 

Ейәнсәренең донъяға килеүе

Йомадиәл әүүәл айындағы шатлыҡлы ваҡиғаларҙың береһе: Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡыҙы Фатима менән кейәүе Ғәлиҙең ғаиләһендә Зәйнәб бинту Ғәли исемле ҡыҙ баланың донъяға килеүе.

Һәр ай – Аллаһтан. Яңы тыуған Йомадиәл әүүәл айын да, камил рәүештә ғибәҙәттәр ҡылып, ислам тарихын өйрәнеп, бәрәкәтле итеп үткәрергә яҙһын!

 

Сәйҙә Хәйәт

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Картуф һуты

Ашҡаҙан, эсәк ауырыуҙары осраҡтарында картуф һуты алыштырғыһыҙ дауа. Ул яҡшы антисептик. Шулай уҡ, быуындар һыҙлап, хәрәкәт итеү ҡыйынлашҡанда, тире ауырыуҙары йонсотҡанда, ауыртыуҙы баҫа, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә.   Табип менән кәңәшләшкәндән һуң, балаларға ла, ауырлы, бала имеҙгән...


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...


Рамаҙан килде

Хатта ҡояш та йылмайҙы, Күңелгә шатлыҡ тулды. Һөйөнәйек, эй ҡәрҙәштәр, Рамаҙан айы килде!   Дуҫтар, беҙ сәхәр торайыҡ, Ҡөрьән хәтем ҡылайыҡ, Шайтандарҙы беҙ ҡыуайыҡ, Рамаҙан айы килде!   Ғәфләт ваҡыты түгел ул, Нәфрәт айы түгел ул. Аллаһ рәхмәтен яуҙырған Рамаҙан айы...


Шайтан яҙмалары

  Һинең унда ни эшең бар? Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Мин тәүҙә рәхәтләнеп көлөп алайым әле, шунан һуң һеҙгә бер ҡыҙыҡ һөйләрмен. Һа-һа-һа! Мин бәләкәй балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе генә төп башына ултыртмайым бит ул, өлкән кешеләрҙе лә алйотландырам. Кешеләр, мин һеҙҙең...