Шәғбән айында изгелек ҡыл!

Шәғбән айында изгелек ҡыл!

Шәғбән айында изгелек ҡыл!

«Шәғбән айының башҡа айҙарҙан өҫтөнлөгө минең башҡа пәйғәмбәрҙәрҙән өҫтөнлөгөм кеүек», – тигән Рәсүлебеҙ Мөхәммәд .

 

Барлыҡ пәйғәмбәрҙәр араһында иң яҡшыһы булыуы ғына түгел, бөтә ғаләмде юҡтан бар итеүсе Раббыбыҙ яҡты донъяны тап уның өсөн Яратыуы ла Рәсүлебеҙ Мөхәммәдтең ﷺ дәрәжәһен, ҡиммәтен һәм күркәм баһаһын билдәләй. Ә хәҙер инде, әйҙәгеҙ, Шәғбән айының өҫтөнлөгөн асыҡлап алайыҡ. Барлыҡ мосолмандар өсөн изге был айҙа эшләнгән яҡшылыҡтың сауабы күп тапҡырға арта һәм бер ниндәй ҡаршылыҡһыҙ күккә күтәрелә.

Аллаһ Илсеһе ﷺ әйтеүенсә, Шәғбән айының исеме «тәшәәбә» һүҙенән килеп сыҡҡан, беҙҙеңсә «таратылыу» тигәнде аңлата – был айҙа изгелек таралыуға ишара. Һәм был осорҙа сөннәт ғәмәлдәрҙән иң яҡшыһы – ураҙа тотоу. Шуға күрә Рәсүлебеҙ ﷺ Шәғбән айында ҙур тырышлыҡ күрһәткән. Әсәмәт ибне Зәйд унан ошо хаҡта һораған. Мөхәммәд ﷺ сәхәбәһенә былай тип яуап биргән: «Рәжәп менән Рамаҙан араһындағы был айҙа күбеһе ғәмһеҙ. Ундағы бөтә ғәмәлдәрҙе лә Аллаһ ҡабул итә, шуға ла мин ошо мәлдә ураҙала булырға теләйем». Һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ хаҡ: аллы-артлы килгән өс изге айға беҙ бөтәбеҙ ҙә тиерлек илһамланып килеп инәбеҙ. Рәжәбтең тәүге көнөнән ихлас ураҙа тота башлайбыҙ, яҡшылыҡ күрһәтергә тырышабыҙ. Әммә күңел күтәренкелеге, көндән-көн кәмей барып, кәмей барып, ай аҙағында һүрелә. Һәм Шәғбән айы башланыуға илһамыбыҙҙы һыпырып алғандай була ла, күп нәмәгә моңһоҙ, битарафыраҡ ҡарай башлайбыҙ. Шуға күрә беҙгә был айҙа Аллаһ Ризалығы өсөн айырыуса ныҡ тырышырға кәрәк. Ауырыуҙар йәки башҡа сәбәп арҡаһында ураҙала була алмағандар иһә ай башында, уртаһында (13-сө, 14-се һәм 15-се көнөндә) һәм аҙағында тотһон.      Айырыуса Шәғбәндең 15-се көнөн ураҙала үткәреү хәйерле.

Аллаһ Рәсүле салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм былай ти: “Шәғбән айы уртаһындағы Бәрағәт кисен сәждә ҡылып, көндөҙ ураҙа тотоп үткәрегеҙ. Сөнки Аллаһу Тәғәлә ҡояш байыу менән был төндә ергә Үҙенең Мәрхәмәтен ебәрә һәм бойора: “Миңә тәүбә итеүселәр юҡмы – Мин уларҙы кисерермен. Бәрәкәт һораусылар бармы – Мин уны уларға бүләк итермен. Сырхағандары бармы? Мин уларҙы һауыҡтырырмын...” Һәм шулай иртәнгә ҡәҙәр дауам итә” (Ибне Мәджәх). Шулай итеп, Шәғбән айының иң әһәмиәтле ваҡиғаһы – 15-се көнөнән 16-һына, ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса – 14-нән 15-се көнгә ҡараған Ләйләтүл-Бәрағәт тип аталған төн.

Шулай уҡ бер хәҙистә: «Өсәр көн Шәғбән айының башында, уртаһында һәм аҙағында ураҙа тотоусыны Аллаһ ﷻ етмеш пәйғәмбәрҙең әжеренә, 70 йыл ғибәҙәттә булған ҡолдоң дәрәжәһенә ирештерер. Һәм быйыл үлһә, шәһит үлемен бирер», – тиелгән. Шулай уҡ айҙың тәүге һәм һуңғы кесаҙнаһын да ураҙа менән үткәреү маҡтаулы. Был турала ла: «Аллаһ ﷻ Үҙе Шәғбән айының башындағы һәм аҙағындағы кесе йомала ураҙа тотоусыны Йәннәткә индерәм, тип әйткән», – тигән хәҙис бар. Был айҙа күп итеп салауат әйтеү ҙә күркәм ғәмәл. Аллаһуммә салли ғәләә Мүхәммәдин үә ғәләә әли Мүхәммәдин үә сәллим! Барыбыҙға ла Рабыбыҙҙың рәхмәтле һәм тәҡүәле ҡолдары булып йәшәргә яҙһын! Әмин!

 

Ансар Рамазанов

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Асығауыҙ

Кәрәк була: 230 г он 100 г ҡаймаҡ 70 г аҡ май 50 г шәкәр 1 йомортҡа 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) ванилин семтем тоҙ   Әҙерләү: Иләнгән онға ҡоро ингредиенттарҙы ҡушып болғатығыҙ. Һалҡын аҡ майҙы ҡырғыстан үткәрегеҙ ҙә он менән бер массаға ингәнсе ыуығыҙ....


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...