Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Бәрәкәтле бала Мөхәммәд ﷺ яратҡан әсәһе һәм ҡартатаһы Ғәбделмотталиптың хәстәре аҫтында үҫә. Малайға алты йәш тулғанда, Әминә, туғандарын күрергә һәм иренең ҡәберенә зыярат ҡылыр өсөн, Йәсрибҡа (Мәҙинә ҡалаһының боронғо исеме) барырға була.

 

Ул үҙе менән улын һәм Өммәймән исемле хеҙмәтсе ҡатынды ала. Уларҙы Ғәбдел- мотталип оҙатып ҡуя. Йәсрибта булған бер ай эсендә кескәй Мөхәммәд ﷺ быуала йөҙөргә өйрәнә, малайҙар менән күгәрсендәр осороп, уларҙың һарай көмбәҙенә ҡунғандарын күҙәтә. Мәккәгә ҡайтып барғанда, Әбүә үҙәненә еткәс, Әминә ауырып китә һәм, күп тә үтмәй, әхирәткә күсә.

Әминәнең вафатынан һуң, Ғәбделмотталип атайһыҙ һәм әсәйһеҙ ҡалған алты йәшлек ейәнен, үкһеҙ йәтим Мөхәммәдте ﷺ, үҙенә ала. Ул ейәнен бик йәлләй: Мөхәммәд ﷺ уның өсөн үҙенең балаларына ҡарағанда ла ҡәҙерлерәк була. Ғәбделмотталиптың Ҡәғбә күләгәһендә ултыра торған айырым бер урыны була, ул унда балалары менән бергәләп ултырырға яратҡан. Аталарына ихтирам йөҙөнән улдарының береһе лә уның урынына ултырырға ҡыймаған. Бәләкәй Мөхәммәд ﷺ иһә туп- тура ҡартатаһының түшәгенә менеп ултырған. Бер ваҡыт ағайҙары Мөхәммәдте ﷺ ул урындан ҡыуып төшөргәс, Ғәбделмотталип уларға: «Теймәгеҙ уға, уны бөйөк киләсәк көтә», − ти. Ул, Мөхәммәдте ﷺ эргәһенә ултыртып, башынан һыйпай, арҡаһынан һөйә, ейәне нимә эшләһә лә, ысын күңелдән ҡыуана.

Үлеме яҡынлашыуын һиҙеп, Ғәбделмотталип үҙенең улы Әбүталибҡа: «Улым, мин был ынйы бөртөгөн − Мөхәммәдте ﷺ, һиңә тапшырам. Уға атай- әсәй иркәләүен күрергә тура килмәне. Һин уны ҡара, хәстәрлек күр, һаҡла. Үҙеңде нисек яҡлайһың, уны ла шулай яҡла», − тип нығытып әйтә.

Мөхәммәдкә ﷺ һигеҙ йәш тулғанда, Ғәбтелмотталип үлеп китә. Шул көндән башлап Мөхәммәд ﷺ үҙенең бабаһы (атаһының ағаһы) Әбүталипта йәшәй башлай. Әбүталип ҡустыһының улын бик ныҡ ярата, уны үҙенең улдарынан да өҫтөнөрәк күрә. Мөхәмәдтән ﷺ башҡа өҫтәлгә ултырмай һәм һәр ваҡыт уның янында йоҡлай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...


Ни ҡылаһың – шул ҡайта

Мәктәптә барыбыҙ ҙа математика дәрестәрен уҡыныҡ. Унда, иҫәпләп, һанарға ғына өйрәнмәнек, төрлө математик закондарҙы ла үҙләштерҙек. Миңә иң ныҡ иҫтә ҡалған закон – пропорционаллек, йәиһә ике дәүмәл араһында математик бәйлелек. Бында бер дәүмәлдең артыуы икенсеһенең артыуына килтерә. Тимәк,...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...


Ғималетдин мулла

«Беҙҙең Сәйетбаба ауылы тарихы яҙылһа, ул бер китап түгел, томдар булыр ине, – ти ауылыбыҙҙың ихтирамлы ағинәйе 93 йәшлек Фәриҙә апай Ғилманова. –Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Өйәнең биръяғында ғына ирҙәре һуғышта үлеп тол ҡалған ҡатындарҙың һаны ҡырҡҡа яҡын ине. Кешеләр яҙмышы ил...