Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Бәрәкәтле бала Мөхәммәд ﷺ яратҡан әсәһе һәм ҡартатаһы Ғәбделмотталиптың хәстәре аҫтында үҫә. Малайға алты йәш тулғанда, Әминә, туғандарын күрергә һәм иренең ҡәберенә зыярат ҡылыр өсөн, Йәсрибҡа (Мәҙинә ҡалаһының боронғо исеме) барырға була.

 

Ул үҙе менән улын һәм Өммәймән исемле хеҙмәтсе ҡатынды ала. Уларҙы Ғәбдел- мотталип оҙатып ҡуя. Йәсрибта булған бер ай эсендә кескәй Мөхәммәд ﷺ быуала йөҙөргә өйрәнә, малайҙар менән күгәрсендәр осороп, уларҙың һарай көмбәҙенә ҡунғандарын күҙәтә. Мәккәгә ҡайтып барғанда, Әбүә үҙәненә еткәс, Әминә ауырып китә һәм, күп тә үтмәй, әхирәткә күсә.

Әминәнең вафатынан һуң, Ғәбделмотталип атайһыҙ һәм әсәйһеҙ ҡалған алты йәшлек ейәнен, үкһеҙ йәтим Мөхәммәдте ﷺ, үҙенә ала. Ул ейәнен бик йәлләй: Мөхәммәд ﷺ уның өсөн үҙенең балаларына ҡарағанда ла ҡәҙерлерәк була. Ғәбделмотталиптың Ҡәғбә күләгәһендә ултыра торған айырым бер урыны була, ул унда балалары менән бергәләп ултырырға яратҡан. Аталарына ихтирам йөҙөнән улдарының береһе лә уның урынына ултырырға ҡыймаған. Бәләкәй Мөхәммәд ﷺ иһә туп- тура ҡартатаһының түшәгенә менеп ултырған. Бер ваҡыт ағайҙары Мөхәммәдте ﷺ ул урындан ҡыуып төшөргәс, Ғәбделмотталип уларға: «Теймәгеҙ уға, уны бөйөк киләсәк көтә», − ти. Ул, Мөхәммәдте ﷺ эргәһенә ултыртып, башынан һыйпай, арҡаһынан һөйә, ейәне нимә эшләһә лә, ысын күңелдән ҡыуана.

Үлеме яҡынлашыуын һиҙеп, Ғәбделмотталип үҙенең улы Әбүталибҡа: «Улым, мин был ынйы бөртөгөн − Мөхәммәдте ﷺ, һиңә тапшырам. Уға атай- әсәй иркәләүен күрергә тура килмәне. Һин уны ҡара, хәстәрлек күр, һаҡла. Үҙеңде нисек яҡлайһың, уны ла шулай яҡла», − тип нығытып әйтә.

Мөхәммәдкә ﷺ һигеҙ йәш тулғанда, Ғәбтелмотталип үлеп китә. Шул көндән башлап Мөхәммәд ﷺ үҙенең бабаһы (атаһының ағаһы) Әбүталипта йәшәй башлай. Әбүталип ҡустыһының улын бик ныҡ ярата, уны үҙенең улдарынан да өҫтөнөрәк күрә. Мөхәмәдтән ﷺ башҡа өҫтәлгә ултырмай һәм һәр ваҡыт уның янында йоҡлай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Ханум

Ҡамыр өсөн: 100 мл һыу 1 йомортҡа 1 аш ҡалағы көнбағыш майы семтем тоҙ он   Эслек өсөн: 500-600 г фарш 250 г ҡабаҡ 2 һуған 2-3 бәрәңге тоҙ, борос, тәмләткестәр 60 г һары май әҙерәк көнбағыш майы укроп, петрушка   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн йомортҡаны, йылы һыуҙы, семтем тоҙҙо,...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Мине тренажер залы тураһында ике һорау борсой: 1. Күп кенә егеттәр тренажер залына йөрөй, ә унда динебеҙ ҡушҡанса кейенеп килгәндәр һирәк, шулай уҡ шундай урындарҙа ҡыҙҙар күп. Шул залға йөрөүҙән туҡтағыҙ, тип, ата-әсәләр үҙҙәренең балаларын тыя аламы? Үҙенең иренең шундай залға йөрөп...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...