Сафланыу айы Рамаҙан

Сафланыу айы Рамаҙан

 

Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр һәм оҙаҡ. Тик бында ла Аллаһтың ҡөҙрәте сикһеҙ.

 

Әҙәм балаһының күңелен таҙартыу, йөрәген сафлау өсөн Раббыбыҙ тарафынан күп ниғмәттәр, изге айҙар бирелгән. Улар бер нисәү, шуларҙың иң олоһо – Рамаҙан айы.

Рамаҙан айының исемен ишетеү менән күңелгә еңеллек һирпелә. Был матур айҙа тәнде лә, йәнде лә таҙартырға мөмкинлек биргән беҙгә Раббыбыҙ. Хәҙер ғалимдар тарафынан ураҙаның организмға ни тиклем файҙалы икәнлеге өйрәнелгән, күп дәлилдәр менән иҫбатланған. Эйе, тәүлектә күпмелер ваҡыт ризыҡланмай тороп, үҙеңде тоторға, нәфсеңде тыйырға өйрәнәһең, шул уҡ ваҡытта организмға ла ял бирәһең. Ә инде ауыҙ асҡанда бер йотом һыу эсеү, һыуҙан да тәмле ризыҡ юҡ икәнен күрһәтә! Көн дә татлы ризыҡтар ашап, беҙ ҡайһы ваҡыт ябай һыуҙың да тәмен онотабыҙ икән. Тап Рамаҙан айында Аллаһ ﷻ беҙгә һыуҙың тәмен иҫкә төшөрә, Уның беҙгә биргән бөткөһөҙ ниғмәттәренә рәхмәт әйтергә, булғанына шөкөр итергә өйрәтә.

Рамаҙан айында күңелде таҙартыу – ул телеңде, уйҙарыңды тыйыу, йүгәнләү. Яман һүҙҙәр, яман уйҙар менән тотҡан ураҙаның тамсы ла файҙаһы булмаясаҡ. Шуға ла телеңде тыйыу, әйтер һүҙеңде самалап, ҡырҡ тапҡыр уйлап әйтергә өйрәнеү айы ул Рамаҙан. Хатта ғәйбәт һөйләгән кешеләр эргәһенән дә китергә кәрәк, сөнки ҡолаҡты ҡарпайтып тороп ҡына ла гонаһҡа батырға, ураҙаны боҙорға мөмкин. Беҙҙең ике ҡолаҡ, бер ауыҙ икәнен онотабыҙ – ике тапҡыр күберәк тыңларға, бер тапҡыр әҙерәк һөйләргә кәрәклекте өйрәтә Раббыбыҙ!

Хәл белешеү, мохтаждарға күберәк ярҙам итеү, фитыр биреү, зәҡәт түләү айы ул Рамаҙан. Бары тик ысын күңелдән, саф йөрәктән биргән хәйер-саҙаҡаға Аллаһтың рәхмәте лә сикһеҙ, бөткөһөҙ. Был айҙа эшләгән изгелектәрҙең сауабы ла етмеш тапҡырға күберәк яҙыла, яманлыҡтар өсөн язаһы ла шул тиклем.

Тик һуңғы ваҡыт мине бер күренеш аптырата: Рамаҙан айы етә башлаһа, телефондан таныштар, хатта бик таныш булмағандар, ғәфү үтенеп хәбәрҙәр ебәрә башлайҙар. Күп осраҡта бер үк һүрәт-хәбәрҙе барыһына ла оҙаталар. Йәнәһе лә, изге ай алдынан мине ғәфү итегеҙ. Әлбиттә, гонаһтарыңды танып, ғәфү үтенеү – изге ғәмәл. Тик гонаһтарыңды танып, Рамаҙан айында ғәфү һорармын тип, һуҙып йөрөү – хаҡ мосолманға килешмәгән ғәмәл. Сөнки Изге айға ваҡыт йыраҡ булып, ғәфү үтенеүҙе айҙар-йылдар буйы һуҙып йөрөү, күңелде өйкәйәсәк, тынғы бирмәйәсәк. Шулай һуҙып йөрөһәң, бөтөнләй ғәфү үтенеп өлгөрмәҫкә лә мөмкин: беҙҙең ваҡыт сикләүле!

Бер Рамаҙан айында ғына ла күпме мөмкинлек бирелә беҙгә күңелде таҙартып ҡалырға. Күңелдәге бер генә тапты йыуып төшөрһәк тә, йөрәктәребеҙ сафланасаҡ, Ин шәә Аллаһ. Ошо айҙа алған бәрәкәтте, тәрбиәне икенсе ураҙаға тиклем алып барып еткерергә Хоҙай һәр кемгә көс, ҡеүәт бирһен! Тик Аллаһ ризалығы өсөн эшләгән изгелектәр, яҡшы теләктәр менән үтһен бәрәкәтле таҙарыныу, сафланыу айы!

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...