Сафланыу айы Рамаҙан

Сафланыу айы Рамаҙан

 

Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр һәм оҙаҡ. Тик бында ла Аллаһтың ҡөҙрәте сикһеҙ.

 

Әҙәм балаһының күңелен таҙартыу, йөрәген сафлау өсөн Раббыбыҙ тарафынан күп ниғмәттәр, изге айҙар бирелгән. Улар бер нисәү, шуларҙың иң олоһо – Рамаҙан айы.

Рамаҙан айының исемен ишетеү менән күңелгә еңеллек һирпелә. Был матур айҙа тәнде лә, йәнде лә таҙартырға мөмкинлек биргән беҙгә Раббыбыҙ. Хәҙер ғалимдар тарафынан ураҙаның организмға ни тиклем файҙалы икәнлеге өйрәнелгән, күп дәлилдәр менән иҫбатланған. Эйе, тәүлектә күпмелер ваҡыт ризыҡланмай тороп, үҙеңде тоторға, нәфсеңде тыйырға өйрәнәһең, шул уҡ ваҡытта организмға ла ял бирәһең. Ә инде ауыҙ асҡанда бер йотом һыу эсеү, һыуҙан да тәмле ризыҡ юҡ икәнен күрһәтә! Көн дә татлы ризыҡтар ашап, беҙ ҡайһы ваҡыт ябай һыуҙың да тәмен онотабыҙ икән. Тап Рамаҙан айында Аллаһ ﷻ беҙгә һыуҙың тәмен иҫкә төшөрә, Уның беҙгә биргән бөткөһөҙ ниғмәттәренә рәхмәт әйтергә, булғанына шөкөр итергә өйрәтә.

Рамаҙан айында күңелде таҙартыу – ул телеңде, уйҙарыңды тыйыу, йүгәнләү. Яман һүҙҙәр, яман уйҙар менән тотҡан ураҙаның тамсы ла файҙаһы булмаясаҡ. Шуға ла телеңде тыйыу, әйтер һүҙеңде самалап, ҡырҡ тапҡыр уйлап әйтергә өйрәнеү айы ул Рамаҙан. Хатта ғәйбәт һөйләгән кешеләр эргәһенән дә китергә кәрәк, сөнки ҡолаҡты ҡарпайтып тороп ҡына ла гонаһҡа батырға, ураҙаны боҙорға мөмкин. Беҙҙең ике ҡолаҡ, бер ауыҙ икәнен онотабыҙ – ике тапҡыр күберәк тыңларға, бер тапҡыр әҙерәк һөйләргә кәрәклекте өйрәтә Раббыбыҙ!

Хәл белешеү, мохтаждарға күберәк ярҙам итеү, фитыр биреү, зәҡәт түләү айы ул Рамаҙан. Бары тик ысын күңелдән, саф йөрәктән биргән хәйер-саҙаҡаға Аллаһтың рәхмәте лә сикһеҙ, бөткөһөҙ. Был айҙа эшләгән изгелектәрҙең сауабы ла етмеш тапҡырға күберәк яҙыла, яманлыҡтар өсөн язаһы ла шул тиклем.

Тик һуңғы ваҡыт мине бер күренеш аптырата: Рамаҙан айы етә башлаһа, телефондан таныштар, хатта бик таныш булмағандар, ғәфү үтенеп хәбәрҙәр ебәрә башлайҙар. Күп осраҡта бер үк һүрәт-хәбәрҙе барыһына ла оҙаталар. Йәнәһе лә, изге ай алдынан мине ғәфү итегеҙ. Әлбиттә, гонаһтарыңды танып, ғәфү үтенеү – изге ғәмәл. Тик гонаһтарыңды танып, Рамаҙан айында ғәфү һорармын тип, һуҙып йөрөү – хаҡ мосолманға килешмәгән ғәмәл. Сөнки Изге айға ваҡыт йыраҡ булып, ғәфү үтенеүҙе айҙар-йылдар буйы һуҙып йөрөү, күңелде өйкәйәсәк, тынғы бирмәйәсәк. Шулай һуҙып йөрөһәң, бөтөнләй ғәфү үтенеп өлгөрмәҫкә лә мөмкин: беҙҙең ваҡыт сикләүле!

Бер Рамаҙан айында ғына ла күпме мөмкинлек бирелә беҙгә күңелде таҙартып ҡалырға. Күңелдәге бер генә тапты йыуып төшөрһәк тә, йөрәктәребеҙ сафланасаҡ, Ин шәә Аллаһ. Ошо айҙа алған бәрәкәтте, тәрбиәне икенсе ураҙаға тиклем алып барып еткерергә Хоҙай һәр кемгә көс, ҡеүәт бирһен! Тик Аллаһ ризалығы өсөн эшләгән изгелектәр, яҡшы теләктәр менән үтһен бәрәкәтле таҙарыныу, сафланыу айы!

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...