Шәүүәл айы ураҙаһы

Шәүүәл айы ураҙаһы

Шәүүәл − мәшһүр хаж айҙарының тәүгеһе. Хаж ҡылыуҙың төп йолалары Зөлхизә айының тәүге ун көнөндә башҡарылһа ла, Шәүүәлдең башынан алып Зөлхизә айының Ғәрәфә көнөнә тиклемге ваҡыт хаж осоро һанала. Шәүүәлдең беренсе көнө − Ураҙа ғәйете.

Шулай уҡ Шәүүәл айында алты көн ураҙа тотоу − Аллаһ Рәсүленең сөннәт ғәмәле, Рамаҙан айында яҙылған сауаптарҙы арттырыу, имандың паҡланыуын, йән-тәндең сафланыуын дауам иттереү өсөн ҙур мөмкинлек. Был хаҡта Пәйғәмбәребеҙ: «Рамаҙан ураҙаһынан һуң Шәүүәл айында кем алты көн ураҙа тота, шул кеше йыл буйына ураҙа тотҡан кеүек булыр», − тип әйткән (Әхмәд).

Имам ән-Нәүәүи был хәҙисте шулай тип аңлата: «Был − бер йыл ураҙа тотоуға тиң, сөнки бер изге ғәмәл өсөн унлата сауап яҙыла: Рамаҙан айына − ун айлыҡ ураҙа сауабы, ә Шәүүәл айының алты көнөнә алтмыш көн (ике ай) ураҙа сауабы яҙыла». Әр-Рамли иһә үҙенең «Ниһәйәт әл-Мохтаж» китабында яҙған: « Шәүүәл айындағы алты көн ураҙа беҙҙең өсөн сөннәт, сөнки Пәйғәмбәребеҙ: «Рамаҙандан һуң Шәүүәл айында алты көн ураҙа тотҡан кеше ғүмере буйы фарыз ураҙа тотҡандың әжер-сауабына ирешер», − тип әйткән”. Үрҙә әйтелгәндәрҙе ҡеүәтләп, әш-Шәбрамәллиси: «Әгәр кеше, йыл һайын Рамаҙан айында ураҙа тотоп, артабан Шәүүәл айының алты көнөн ураҙала үткәрһә, − ошондай сауапҡа ирешер», − тигән аңлатма биргән.

Артабан әр-Рамли шулай тип яҙа: «Алты көнлөк ураҙаны бер-бер артлы тотмаһаң да, сөннәт үтәлде, тигән һүҙ. Әммә байрам көнөнән һуң бер өҙлөкһөҙ алты көн эсендә башҡарылған ғәмәлдең әжере күберәк». Башҡа нәфел ғәмәлдәрҙеке кеүек үк, Шәүүәл айында алты көн дауамында тотҡан ураҙаның да хикмәте бар. Фарыз намаҙҙарыбыҙҙың етешһеҙлектәрен сөннәтттәре ҡаплаған һымаҡ, Шәүүәл ураҙаһы Рамаҙан айында булған кәмселектәрҙе юя, ҡылған хаталарыбыҙҙы төҙәтә. Изге ғәмәлдәрҙең сауабын Аллаһу Тәғәләнән башҡа һис кем бирмәҫ. Барыбыҙға ла Уның рәхмәтенә һәм бәрәкәтенә ирешергә яҙһын.

ҒӘҘЕЛ ИБРАҺИМОВ

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


Шәғбән айының биҙәге – Бәраәт кисәһе

Шәғбән – Пәйғәмбәребеҙ ﷺ айы, шуның өсөн күп тапҡырҙар салауат әйтеү, истиғфар ҡылыу, «Әл-Ихлас» сүрәһен уҡыу тәҡдим ителә. Шәғбән айының 14-се кисенән 15-се көнөнә ҡаршы кисе Бәраәт кисе тип атала.   Быйыл ул 2-3 февралгә тура килә. Был көндә ғәмәл дәфәтеребеҙ алмашына. Шуға ла Бәраәт кисәһендә...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...