Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән булырға тейеш. Әгәр ҙә был донъянан әхирәткә гонаһтарҙан ярлыҡанып, таҙа булып, Аллаһу Тәғәлә ҡаршыһына кәлимәи-тәүхид менән барһаҡ, был ҙур бәхет буласаҡ, ин шәә Аллаһ.

 

Йома көнөнә килеүҙең бер сәбәбе лә – ул әхирәткә әҙерләнеү һәм дә мәңгелек тормошҡа күп итеп әжерҙәр алып барыу. Шуға ла, ғалимдарыбыҙ әйтеүенсә, кесе йома кисенән әҙерлек башлана. Йома көнө өлгөрмәҫтәй булһаҡ, алдараҡ – кесаҙна, ҡояш байығас, йыуынырға, ғөсөл ҡойонорға була. Йома көндө, ваҡытығыҙ булһа, гөсөл-тәһәрәтте иртәнге намаҙҙан һуң алып, матур кейемеңде кейеп һәм дә йөҙөңдө тәртипкә килтереп, байрам намаҙына барырға тейешле булаһың.

Йома намаҙы һәр мосолманға фарыз. Ә бына йома алдынан әҙерләнеү, ғалимдар әйтеүенсә, мөстәхәб ғәмәл, ҡайһылары вәжиб тип тә әйтәләр. Аллаһу Тәғәләнең рәхмәтенә ирешәм, тип ниәтләгән кеше ошондай нескәлектәрҙе лә үтәргә тырыша. Сөнки йома көнөндә мәсеттең ишеге төбөндә мөьминдәрҙе фәрештәләр көтөп торалар, ти. Иң беренсе барған кешегә – дөйәне ҡорбанға килтергән кеүек әжер-сауап була, тигән. Икенсеһе – һыйыр, өсөнсөһө – һарыҡ, дүртенсеһе – тауыҡ, бишенсеһе – тауыҡ йомортҡаһы килтергән кеүек әжер-сауап алыр, тигән. Шуға ла ныҡ көслө иманлы кешеләр йәшәгән элекке заманда иртәнге намаҙҙан уҡ мәсеттә байрам намаҙын көтөп ҡалғандар.

Аллаһу Тәғәлә, йомаға килгән һәр кешенең аҙымына ҡарап, әжерен бирермен, тигән. Шуға боронғораҡ заманда йомаға килгән мосолман ирҙәре, тура юлдан килмәй, урабыраҡ барғандар. Тәһлил, тәкбирҙәр әйтеп, юлда осраған кешегә саҙаҡа биреп, яҡшы һүҙҙәр ҡушып, Аллаһтың рәхмәтенә ирешәйем, тип, шундай изге ниәт менән барыр булғандар. Был – яҡшылыҡ таратыу.

Тағы ла йома көнөндә беҙ үҙебеҙгә ғәҙәт итергә тейешбеҙ: изге ғәмәл эшләргә уйлаһаҡ, йә берәйһенә бүләк әҙерләйбеҙ икән – шуларҙы йомаға тура килтерәйек. Изге ғәмәлдәребеҙҙе йомаға ҡалдырһаҡ, яҡшыраҡ. Шуға ла йома көнө, бәләкәй генә булһа ла, бүләк менән ғаиләбеҙҙе шатландырырға тырышайыҡ, ул саҡта уларға ниндәй изге көн икәнен күрһәтәбеҙ.

Ир затына йома намаҙына йөрөү фарыз, һәм кем дә кем йома көнөн сәбәпһеҙ ҡалдыра – Аллаһу Тәғәлә уның менән риза булмаҫ, ул кешенең йөрәгенә мөһөр һуғылыр, ти. Был шаярыу түгел, быны кемдер уйлап сығармаған. Изге Ҡөрьән аяттары, хәҙистәр быны дәлилләй. Ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, мосафирҙар, сирлеләргә йә тәбиғәт менән бәйле берәй хәлгә (ҡойоп ямғыр яуғанда, дауыл сыҡҡанда, һыу ташҡанда һ.б.) тарығандарға йома намаҙы фарыз түгел.

Йомаға аҙан ишетелеп, шунан һуң да берәй кеше эш менән булышһа, уның ҙур гонаһҡа дусар булыуы ихтимал. Шуның өсөн изге көндө, аҙан яңғырау менән, Аллаһҡа ышанған бөтә кеше, эшен туҡтатып, мәсеткә йүгерергә тейеш. Килә алмаған осраҡта шул ваҡытты йә зекер, йә Ҡөрьән уҡып, йә икенсе дини ғәмәл менән үткәрергә тейешле була.

 

Хәбир Фаҡиев,

Өфө ҡалаһының Дим биҫтәһендәге «»Мәҙинә» мәсетенең имам-мөғәллиме

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....