Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән булырға тейеш. Әгәр ҙә был донъянан әхирәткә гонаһтарҙан ярлыҡанып, таҙа булып, Аллаһу Тәғәлә ҡаршыһына кәлимәи-тәүхид менән барһаҡ, был ҙур бәхет буласаҡ, ин шәә Аллаһ.

 

Йома көнөнә килеүҙең бер сәбәбе лә – ул әхирәткә әҙерләнеү һәм дә мәңгелек тормошҡа күп итеп әжерҙәр алып барыу. Шуға ла, ғалимдарыбыҙ әйтеүенсә, кесе йома кисенән әҙерлек башлана. Йома көнө өлгөрмәҫтәй булһаҡ, алдараҡ – кесаҙна, ҡояш байығас, йыуынырға, ғөсөл ҡойонорға була. Йома көндө, ваҡытығыҙ булһа, гөсөл-тәһәрәтте иртәнге намаҙҙан һуң алып, матур кейемеңде кейеп һәм дә йөҙөңдө тәртипкә килтереп, байрам намаҙына барырға тейешле булаһың.

Йома намаҙы һәр мосолманға фарыз. Ә бына йома алдынан әҙерләнеү, ғалимдар әйтеүенсә, мөстәхәб ғәмәл, ҡайһылары вәжиб тип тә әйтәләр. Аллаһу Тәғәләнең рәхмәтенә ирешәм, тип ниәтләгән кеше ошондай нескәлектәрҙе лә үтәргә тырыша. Сөнки йома көнөндә мәсеттең ишеге төбөндә мөьминдәрҙе фәрештәләр көтөп торалар, ти. Иң беренсе барған кешегә – дөйәне ҡорбанға килтергән кеүек әжер-сауап була, тигән. Икенсеһе – һыйыр, өсөнсөһө – һарыҡ, дүртенсеһе – тауыҡ, бишенсеһе – тауыҡ йомортҡаһы килтергән кеүек әжер-сауап алыр, тигән. Шуға ла ныҡ көслө иманлы кешеләр йәшәгән элекке заманда иртәнге намаҙҙан уҡ мәсеттә байрам намаҙын көтөп ҡалғандар.

Аллаһу Тәғәлә, йомаға килгән һәр кешенең аҙымына ҡарап, әжерен бирермен, тигән. Шуға боронғораҡ заманда йомаға килгән мосолман ирҙәре, тура юлдан килмәй, урабыраҡ барғандар. Тәһлил, тәкбирҙәр әйтеп, юлда осраған кешегә саҙаҡа биреп, яҡшы һүҙҙәр ҡушып, Аллаһтың рәхмәтенә ирешәйем, тип, шундай изге ниәт менән барыр булғандар. Был – яҡшылыҡ таратыу.

Тағы ла йома көнөндә беҙ үҙебеҙгә ғәҙәт итергә тейешбеҙ: изге ғәмәл эшләргә уйлаһаҡ, йә берәйһенә бүләк әҙерләйбеҙ икән – шуларҙы йомаға тура килтерәйек. Изге ғәмәлдәребеҙҙе йомаға ҡалдырһаҡ, яҡшыраҡ. Шуға ла йома көнө, бәләкәй генә булһа ла, бүләк менән ғаиләбеҙҙе шатландырырға тырышайыҡ, ул саҡта уларға ниндәй изге көн икәнен күрһәтәбеҙ.

Ир затына йома намаҙына йөрөү фарыз, һәм кем дә кем йома көнөн сәбәпһеҙ ҡалдыра – Аллаһу Тәғәлә уның менән риза булмаҫ, ул кешенең йөрәгенә мөһөр һуғылыр, ти. Был шаярыу түгел, быны кемдер уйлап сығармаған. Изге Ҡөрьән аяттары, хәҙистәр быны дәлилләй. Ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, мосафирҙар, сирлеләргә йә тәбиғәт менән бәйле берәй хәлгә (ҡойоп ямғыр яуғанда, дауыл сыҡҡанда, һыу ташҡанда һ.б.) тарығандарға йома намаҙы фарыз түгел.

Йомаға аҙан ишетелеп, шунан һуң да берәй кеше эш менән булышһа, уның ҙур гонаһҡа дусар булыуы ихтимал. Шуның өсөн изге көндө, аҙан яңғырау менән, Аллаһҡа ышанған бөтә кеше, эшен туҡтатып, мәсеткә йүгерергә тейеш. Килә алмаған осраҡта шул ваҡытты йә зекер, йә Ҡөрьән уҡып, йә икенсе дини ғәмәл менән үткәрергә тейешле була.

 

Хәбир Фаҡиев,

Өфө ҡалаһының Дим биҫтәһендәге «»Мәҙинә» мәсетенең имам-мөғәллиме

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...