Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән булырға тейеш. Әгәр ҙә был донъянан әхирәткә гонаһтарҙан ярлыҡанып, таҙа булып, Аллаһу Тәғәлә ҡаршыһына кәлимәи-тәүхид менән барһаҡ, был ҙур бәхет буласаҡ, ин шәә Аллаһ.

 

Йома көнөнә килеүҙең бер сәбәбе лә – ул әхирәткә әҙерләнеү һәм дә мәңгелек тормошҡа күп итеп әжерҙәр алып барыу. Шуға ла, ғалимдарыбыҙ әйтеүенсә, кесе йома кисенән әҙерлек башлана. Йома көнө өлгөрмәҫтәй булһаҡ, алдараҡ – кесаҙна, ҡояш байығас, йыуынырға, ғөсөл ҡойонорға була. Йома көндө, ваҡытығыҙ булһа, гөсөл-тәһәрәтте иртәнге намаҙҙан һуң алып, матур кейемеңде кейеп һәм дә йөҙөңдө тәртипкә килтереп, байрам намаҙына барырға тейешле булаһың.

Йома намаҙы һәр мосолманға фарыз. Ә бына йома алдынан әҙерләнеү, ғалимдар әйтеүенсә, мөстәхәб ғәмәл, ҡайһылары вәжиб тип тә әйтәләр. Аллаһу Тәғәләнең рәхмәтенә ирешәм, тип ниәтләгән кеше ошондай нескәлектәрҙе лә үтәргә тырыша. Сөнки йома көнөндә мәсеттең ишеге төбөндә мөьминдәрҙе фәрештәләр көтөп торалар, ти. Иң беренсе барған кешегә – дөйәне ҡорбанға килтергән кеүек әжер-сауап була, тигән. Икенсеһе – һыйыр, өсөнсөһө – һарыҡ, дүртенсеһе – тауыҡ, бишенсеһе – тауыҡ йомортҡаһы килтергән кеүек әжер-сауап алыр, тигән. Шуға ла ныҡ көслө иманлы кешеләр йәшәгән элекке заманда иртәнге намаҙҙан уҡ мәсеттә байрам намаҙын көтөп ҡалғандар.

Аллаһу Тәғәлә, йомаға килгән һәр кешенең аҙымына ҡарап, әжерен бирермен, тигән. Шуға боронғораҡ заманда йомаға килгән мосолман ирҙәре, тура юлдан килмәй, урабыраҡ барғандар. Тәһлил, тәкбирҙәр әйтеп, юлда осраған кешегә саҙаҡа биреп, яҡшы һүҙҙәр ҡушып, Аллаһтың рәхмәтенә ирешәйем, тип, шундай изге ниәт менән барыр булғандар. Был – яҡшылыҡ таратыу.

Тағы ла йома көнөндә беҙ үҙебеҙгә ғәҙәт итергә тейешбеҙ: изге ғәмәл эшләргә уйлаһаҡ, йә берәйһенә бүләк әҙерләйбеҙ икән – шуларҙы йомаға тура килтерәйек. Изге ғәмәлдәребеҙҙе йомаға ҡалдырһаҡ, яҡшыраҡ. Шуға ла йома көнө, бәләкәй генә булһа ла, бүләк менән ғаиләбеҙҙе шатландырырға тырышайыҡ, ул саҡта уларға ниндәй изге көн икәнен күрһәтәбеҙ.

Ир затына йома намаҙына йөрөү фарыз, һәм кем дә кем йома көнөн сәбәпһеҙ ҡалдыра – Аллаһу Тәғәлә уның менән риза булмаҫ, ул кешенең йөрәгенә мөһөр һуғылыр, ти. Был шаярыу түгел, быны кемдер уйлап сығармаған. Изге Ҡөрьән аяттары, хәҙистәр быны дәлилләй. Ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, мосафирҙар, сирлеләргә йә тәбиғәт менән бәйле берәй хәлгә (ҡойоп ямғыр яуғанда, дауыл сыҡҡанда, һыу ташҡанда һ.б.) тарығандарға йома намаҙы фарыз түгел.

Йомаға аҙан ишетелеп, шунан һуң да берәй кеше эш менән булышһа, уның ҙур гонаһҡа дусар булыуы ихтимал. Шуның өсөн изге көндө, аҙан яңғырау менән, Аллаһҡа ышанған бөтә кеше, эшен туҡтатып, мәсеткә йүгерергә тейеш. Килә алмаған осраҡта шул ваҡытты йә зекер, йә Ҡөрьән уҡып, йә икенсе дини ғәмәл менән үткәрергә тейешле була.

 

Хәбир Фаҡиев,

Өфө ҡалаһының Дим биҫтәһендәге «»Мәҙинә» мәсетенең имам-мөғәллиме

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Пәйғәмбәрлектең ун икенсе йылы. Рәжәб айының 22-се төнөндә Ябраил фәрештә, Бураҡ тигән Ожмах атын алып, Пәйғәмбәр ﷺ артынан килә. Мөхәммәд ﷺ, Бураҡҡа атланып, Ябраил оҙатыуында, күҙ асып йомғансы Иерусалимда була. Улар, Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ﷺ тиклем үк табыныу урыны булған Әл-Аҡса мәсете янына...


Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


Ҡуҙғалаҡ бәлеше

Ҡамыр өсөн: 1 стакан һөт 2 аш ҡалағы шәкәр 2 аш ҡалағы эретелгән май йәки ҡаймаҡ 0,5 балғалаҡ тоҙ 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) 2 стакан он   *1 стакан - 200 мл   Эслеге өсөн: 300 г ҡуҙғалаҡ сама менән шәкәр (150-200 г) май   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн...


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...