Сәфәр айын нисек үткәрергә?

Сәфәр айын нисек үткәрергә?

Сәфәр айында мосолман байрамдары билдәләнмәй, әммә был айҙа ислам донъяһы өсөн бер нисә әһәмиәтле ваҡиға теркәлгән.

 

Шуларҙың береһе: Һижрәнең тәүге йылында Мәҙинә ҡалаһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ мәсетенә нигеҙ һалыныуы. Был айҙа Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Мәҙинә мосолмандарына тынғы бирмәгән йәһүҙиләргә ҡаршы Хайбәр һуғышына күтәрелә. Ҡыҫҡа бәрелештәрҙән һуң Хайбәр ҡәлғәһе мосолмандар ҡулына күсә. Аллаһ Илсеһенең ﷺ һөйөклө ҡыҙы Фатима менән кейәүе Ғәли ибне Әбү Талиптың туйы ла сәфәр айына тура килгән. Ҡайһы берәүҙәрҙең, сәфәр айында никахлашырға ярамай, тигән яңылышлығын юҡҡа сығарыусы күркәм миҫал был.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, оҙаҡ йылдар дауамында сәфәр айын – бер ниндәй ҙә яҡшылыҡ вәғәҙә итмәгән, яман ай булараҡ күҙ алына баҫтырырға тырышыусылар булды. Был халыҡтың араһында ислам динен ҡабул иткәнгә тиклем булған ырым-хөрәфәтенә бәйле. Был айҙа туй үткәреү генә түгел, хатта сәфәргә сығырға, ғөмрә ҡылырға ярмай, тигән фекер йәшәп килгән. Улай ғына ла түгел, сәфәр айына тура килгән мөһим сараларҙы, тантаналарҙы, осрашыуҙарҙы ла кисектерергә тырышҡандар.

Календарға бәйле ғөрөф-ғәҙәттәргә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, барлыҡ айҙар һәм көндәр ҙә – Аллаһу Тәғәләнеке, тип сик ҡуйған һәм уларҙы яманлауҙан тыйған.

Сәфәр айын нисек файҙалы итеп үткәрергә һуң? Ил-йортобоҙға, яҡындарыбыҙға доғалар ҡылыу, сирлеләрҙең хәлен белеү, мохтаждарға ярҙам итеү кеүек матур эштәр иманыбыҙҙы нығытырға ярҙам итер, ин шәә Аллаһ. Был ай рухи яҡтан үҫеш, фекерләү ҡеүәһен арттырыу өсөн бик уңайлы ваҡыт. Намаҙҙарыбыҙҙы еренә еткереп уҡып, зекер-салауаттарыбыҙҙы әйтеп, имандарыбыҙҙы күркәм-ләндереп, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ тыуған Рабиғел-әүүәл айына имен-аман аяҡ баҫырға насип итһен!

 

Зөлфиә Ханнанова

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Файҙалы эликсир

Бары тик өс компоненттан торған был эсемлек бик күп ауырыуҙарға ҡаршы көслө ҡорал. Һарымһаҡ, бал һәм алма һеркәһенән торған ҡушымта – дауалау эликсиры. Ул иммунитетты нығыта һәм ҡанды насар холестериндан таҙарта. Күп ауырыуҙар аша һынау үткән. Ике аҙна өҙлөкһөҙ ҡулланғандан һуң, төрлө...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...