Рамаҙан айына кәңәштәр

Рамаҙан айына кәңәштәр

Рамаҙан айына тиклем күп ҡалманы, 23 марттан ураҙа тота башлайбыҙ, ин шәә Аллаһ Рахман! Беҙгә көндәлек ваҡ мәшәҡәттәребеҙҙән бер аҙға арынып, сабыулап йөрөүебеҙҙе туҡтатыңҡырап, Рамаҙан айына план төҙөргә ваҡыт етте түгелме? Үҙеңде яҡшы яҡҡа үҙгәртеү мөмкинлеге биргән изге Рамаҙан яҡыная, был форсатты ҡулыбыҙҙан ысҡындырмайыҡ.

 

  1. Ураҙа тотҡан кешенең ауыҙ асҡанда, Аллаһҡа ялбарып, Унан һорағаны кире ҡағылмай, тигәнде иҫтә тотоп, ошо форсат менән файҙаланырға тырышығыҙ. Ошо мәлдә йәберләнгән, төрлө эҙәрлекләүҙәргә дусар булып, ҡыйынлыҡ кисергән мосолмандар өсөн дә доға ҡылырға онотмағыҙ. Аллаһу Тәғәләнең уларҙы ҡотҡарасағына ла өмөт бар.
  2. Рамаҙан айында төнгө ғибәҙәткә, уның әжеренә лә иғтибарһыҙ булмағыҙ, һаҡһыҙлыҡ күрһәтмәгеҙ. Пәйғәмбәрҙәр генә гонаһһыҙ. Хата-гонаһтарыбыҙҙы юйыр Рамаҙан айының төндәрендә уяулыҡ һаҡлайыҡ. 3. Йылдың иң ҡәҙерле мәле – Рамаҙан айының һуңғы ун төнөн юҡҡа исраф итмәгеҙ. Сөнки тап шулар араһында мең айҙан да ҡәҙерлерәк төн бар. Ошо төндә әжерен ҡулдан ысҡындырған кеше зыян күреүе итимал.
  3. Шулай уҡ Рамаҙандың һуңғы төнөндә лә ғибәҙәт ҡылығыҙ. Изге ай дауамында Йәһәннәм утынан ҡотолған ҡолдарҙың һаны күпме булһа, шунсама кеше Рамаҙан айының һуңғы төнөн уяу үткәргәне өсөн язанан ҡотолор. Бәлки, Раббыбыҙ, һинең ай буйына төнгө ғибәҙәткә һалҡынлыҡ күрһәтеп тороуың арҡаһында, Йәһәннәм әһеле исемлегенән һыҙмай, һинең Уның ишегенә Рамаҙандың аҙаҡҡы төнөндә шаҡып, ҡотолоуыңды теләйҙер. Был төндә уяу бул, зекер ит, Ҡөрьән уҡырға һәм доға ҡылырға тырыш.
  4. Был айҙа Рәсүлебеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм кеүек йомарт һәм изге бул. Ул Рамаҙанда иң ҙур йомартлыҡ күрһәткән. Әйҙә Аллаһу Тәғәлә һине был айҙа үҙ мөлкәтеңә әһәмиәт бирмәй, Раббыһы менән генә хушһынған, Уға ихлас табынған аскет итеп күрһен. Ураҙа тотоусыларҙы ифтарға саҡыр, һәр ваҡыт мохтаждарҙы ашатырға тырыш, ғаиләңә лә йомарт бул, күршеләреңә бүләк бир. Туғандар менән араңды нығыт, тәү сиратта, фәҡирҙәрен күҙ уңында тотоп, Аллаһ һиңә Үҙенең Рәхимлеге менән биргән муллыҡ-байлыҡтан уларға ла өлөш сығар. Берәй ислам гәзите, журнал, буклет һатып ал да иман, ислам тураһында онотҡан мосолманға бүләк ит – бәлки, шуның арҡаһында ул иҫенә килеп, тәүбә ҡылып, хаҡ юлға баҫыр.
  5. Ҡөрьән уҡыуҙың һәр минутынан сауап ал, исмаһам, изге айҙа уны уҡып сығырға тырыш, үҙ алдыңа шундай маҡсат ҡуй.
  6. Был айҙа мосолман ҡәрҙәшең менән низағлашма, кенә һаҡлама. Рамаҙан айында ла шуны эшләмәһәк! Матур мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмаҫҡа тырышайыҡ, матур айҙа тыныс тормошҡа нигеҙ һалайыҡ.
  7. Әгәр ғаиләле булып, ҡатының һәм балаларың булһа, уларға ла өгөт-нәсихәтеңде йәлләмә, әжер-сауапҡа бергәләп ирешерһегеҙ. Тәһәджүдкә торғанда яҡындарыңды ла уят, Ҡөрьән уҡығанда – Аллаһу Тәғәләнең хикмәттәрен һәм мөғжизәләрен иҫтәренә төшөр, истиғфарға, йәғни Аллаһтан ғәфү үтенеү доғаһын өйрәт. Был һинең бурысың! Ошо хаҡта Аллаһу Тәғәлә бына нимә тип әйтә: "Әй иманлы балалар, утын урынына кешеләр һәм таштар яғылған йәһәннәмдән үҙегеҙҙе һәм ғаиләгеҙҙе һаҡлағыҙ. (Енәйәтселәрҙе) ҡыҙғана белмәй торған, көслө һәм Аллаһтың әмеренә ҡаршы килмәй торған, бары тик Аллаһ бойорғанды үтәй торған (зобаниҙар) фәрештәләр шул йәһәннәмдең һағында тора" ("Тәхрим" сүрәһе, 6-сы аят).
  8. Ысынлап та, ғибәҙәттә тағы ла ҙурыраҡ ныҡышмалылыҡ күрһәтеүең – Аллаһу Тәғәләнең ҡабул итеү билдәһе. Рамаҙан айындағы ғибәҙәтеңдең дә ҡабул ителеүен теләһәң, Рамаҙан айынан һуң да гонаһтарыңа, хаталарыңа кире ҡайтма, фиғелеңде ыңғай яҡҡа үҙгәрт.

Ураҙа байрамы еткәс, туғандарың менән мөнәсәбәтеңде тағы ла нығытып, хәл-әхүәлдәрен белеш, ҡунаҡҡа саҡыр, ғаиләңә лә иғтибарыңды йәлләмә. Рамаҙан айын Ҡөрьән уҡып үткәргән булһаң, был изге йоланы артабан да дауам итергә тырыш. Бер туҡтауһыҙ тәүбә ҡылып, Аллаһты ихлас зекер иткәндәр Раббының Рәхмәтендә һәм Ризалығында булыр.

  1. Аллаһты бер ҡасан да онотма, гел иҫеңдә тот, зекер ит, ул саҡта Аллаһ та һинең менән буласаҡ. Ураҙа айына етди һәм яуаплы ҡарарға кәрәк. Тәүҙә, әлбиттә, ошо айҙа нимә эшләргә кәрәклеген аңларға, ә һуңынан инде ныҡышмал рәүештә динебеҙ ҡушҡанса рухи яҡтан сынығыу юлында булырға тейешбеҙ. Билдәле булыуынса, Аллаһу Тәғәлә Үҙенә табан бер генә аҙым булһа ла яһаған бәндәһенә сикһеҙ Рәхимлеген күрһәтергә вәғәҙә иткән.

 

Светлана Ғәлиуллина әҙерләне

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...