Шәхси гигиена

Шәхси гигиена

Шәхси гигиена

Тәнен таҙалыҡта тотоу буйынса һәр кем билдәле ҡағиҙәләрҙе үтәргә тейеш. Шәхси гигиена тире, ауыҙ, танау, күҙ, тырнаҡ, сәс таҙалығын үҙ эсенә ала. Пәйғәмбәребеҙ: «Таҙалыҡ – имандың яртыһы», – тигән.

 

Тире гигиенаһы

Бер аҙнала кеше тиреһе аша 200-300 грамм май, 3-тән 7литрға тиклем тир бүленә. Әгәр тирене таҙартмаһаҡ, уның һаҡлау функцияһы кәмей һәм ул микроорганизмдар ояһына әйләнә.

Пәйғәмбәребеҙ медицинаһында тәнде аҙнаһына кәмендә бер тапҡыр, йома көндө булһа, тағы ла яҡшыраҡ, йыуырға тәҡдим ителә. Шәхси гигиена – ул тән таҙалығы ғына түгел. Гигиена ҡағиҙәләренең боҙолоуы бик күп сирҙәрҙең сәбәпсеһе булыуы мөмкин. Тире, ғөмүмән, бөтә организм өсөн зәйтүн майының файҙаһы бик ҙур. «Зәйтүн емештәрен ашағыҙ, майын тәнегеҙгә һөртөгөҙ, ул – бик бәрәкәтле ағас», – тигән Пәйғәмбәребеҙ. Зәйтүн майы тирене аминокислоталар менән тулыландыра, төрлө сирҙәрҙән һаҡлай, сәстәрҙе, һаҡал-мыйыҡты нығыта. Көнөнә 1-2 аш ҡалағы зәйтүн майы эс ҡатыуҙан, геморрой сиренән дауа.

 

Сәс гигиенаһы

Сәстәрегеҙҙе бысраған һайын йыуығыҙ. Көнөнә ике-өс тапҡыр тарау сәстәрҙе нығыта, еңелсә массаж ҡан йөрөшөн әүҙемләштерә. Айына бер тапҡыр булһа ла, сәстәрегеҙгә зәйтүн майы һөртөгөҙ. Тәбиғи һабын, шампунь ҡулланырға тырышығыҙ.

 

Ауыҙ ҡыуышлығы гигиенаһы

Ауыҙ ҡыуышлығы бактерия-ларҙың һәм вирустарҙың иң яратҡан урыны, шунлыҡтан гигиена ҡағиҙәләрен үтәү мөһим. Тештәрҙе иртәле-кисле таҙартыу мотлаҡ тибеҙ. Ә Пәйғәмбәребеҙ медицинаһы буйынса ун тапҡырҙан да кәм булырға тейеш түгел. Иң яҡшыһы – арак ағасы тамыры (мисүәк) менән таҙартыу. Ул тештәрҙе кариестан һаҡлай һәм теш ҡаҙнаһын нығыта. Пәйғәмбәребеҙҙең: «Һәр намаҙ һәм тәһәрәт, йоҡларға ятыр алдынан, йоҡонан торғас, ашағандан һуң, өйҙән сыҡҡанда һәм ҡайтҡас, тешегеҙҙе мисүәк менән таҙартығыҙ. Аллаһу Тәғәлә риза булыр, фәрештәләр шатланыр», – тигән һүҙҙәре еткерелгән. Йоҡлар алдынан ауыҙҙы тоҙло һыу менән сайҡатыу ҙа файҙалы. Тештәр һәм теш ҡаҙнаһы нығый, бактериялар, вирустар зарарһыҙлана. Танауҙы ла тоҙло һыу менән сайҡатып, иретелгән май һалһаҡ, бик күп бактерия, вирустарҙан ҡотола алабыҙ. Балаларҙа аденома сирен иҫкәртеү маҡсатында иретелгән майҙы ҡулланырға мөмкин.

 

Тырнаҡтар гигиенаһы

Тырнаҡтар аҫтында төрлө сирҙәр тыуҙырыусы микробтар йыйыла. Шунлыҡтан аҙнаға бер тапҡыр тырнаҡтарҙы киҫергә кәрәк.

Аяҡ-ҡулдарҙы регуляр рәүештә йыуырға кәрәк. Бигерәк тә йоҡларға ятыр алдынан ҡулда аҙыҡ, май еҫе ҡалырға тейеш түгел. Әбү Һурайранан килгән хәҙистә: «Берәй кеше ашағандан һуң ҡулын йыумай, ҡулында аҙыҡ һәм май еҫе ҡалған килеш йоҡларға ятһа, бәләгә тарыһа, шайтан һөжүменән интекһә – үҙе ғәйепле», – тиелә.

Һыуыҡ тейгәндә, киҙеү ваҡыттарында йоҡлар алдынан аяҡтарҙы 15-20 минут ярты сәй ҡалағы борос йәки гәрсис һалынған эҫе һыуҙа тоторға кәрәк. Был процедура ҡан әйләнешен яҡшырта, тир бүленеп сығырға булышлыҡ итә.

Эске кейемдең, урын кәрәк-яраҡтарының таҙа булыуы мөһим. Йыуынғандан һуң таҙа кейем кейергә, аҙнаһына бер тапҡыр түшәк кейемен (постель) алыштырырға кәрәк.

Ҡолаҡтарҙы йылына бер тапҡыр табиптарға мөрәжәғәт итеп йыуҙырырға кәрәк. Профилактика маҡсатында аҙнаға бер тапҡыр зәйтүн майы йәки иретелгән май һалырға мөмкин.

Пәйғәмбәребеҙ васыяты буйынса төнгөлөккә күҙҙең аҫҡы ҡабағына өс тапҡыр һөрмә һөртөргә кәңәш ителә. Һөрмә – тәбиғи таш, күҙҙе таҙарта һәм күреү һәләтен яҡшырта. Пәйғәмбәр медицинаһы, шулай уҡ фән раҫлауынса, күҙҙәрҙе һалҡынса тоҙло һыу менән йыуыу ҙа күреү һәләтенә ыңғай тәҫьир итә. Был процедураны көнөнә бер нисә тапҡыр эшләргә була. 1:1 иҫәбе менән эшләнгән, бер-ике тамсы бал һәм алоэ ҡушымтаһы ла күҙҙәрҙе таҙарта.

 

 

Хәбиб Магомедов

Гөлзәминә Кәримова тәржемәһе

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Оҙаҡ йәшәү серҙәре

Окинава Япон утрауында йәшәүселәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо ҡатын-ҡыҙҙар араһында 92, ир-егеттәр араһында 88 йәш. Бының сере куркума (һинд зәғферәне) нигеҙендә әҙерләнгән эсемлектәр ҡулланыуҙа, тигән фекерҙә ғалимдар. Эсемлекте даими ҡулланыу онкология сирҙәрен кәметә, инсульт, инфаркт осраҡтарын...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт...»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөков тураһында хәбәрсебеҙ Светлана Әбсәләмованың «Әхирәттә кәрәгер ғилемде өйрәнегеҙ!..» исемле мәҡәләһен «Әс-Сәләм» гәзитенең 2024 йылдың август һанында баҫып сығарғайныҡ. Былтыр Йылайыр тарафтарына юл төшкәс, Фазылйән әүлиәнең улдары Ҡаһарман һәм...


Башлаған проектым уңышһыҙлыҡҡа осраны

Эшҡыуарлыҡ буйынса бер лекторҙың сығыштарын оҙаҡ ваҡыт тыңланым, уның бер нисә түләүле курстарын үттем. Әйткәндәренән илһамланып, ниһайәт, үҙ эшемде башлап ебәрҙем. Әммә, уның бөтә кәңәштәренә таянып эш итеүемә ҡарамаҫтан, башлаған эшем уңыш килтермәне, ҙур бурысҡа баттым. Был хәлдән һуң күңел...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...