Шәхси гигиена

Шәхси гигиена

Шәхси гигиена

Тәнен таҙалыҡта тотоу буйынса һәр кем билдәле ҡағиҙәләрҙе үтәргә тейеш. Шәхси гигиена тире, ауыҙ, танау, күҙ, тырнаҡ, сәс таҙалығын үҙ эсенә ала. Пәйғәмбәребеҙ: «Таҙалыҡ – имандың яртыһы», – тигән.

 

Тире гигиенаһы

Бер аҙнала кеше тиреһе аша 200-300 грамм май, 3-тән 7литрға тиклем тир бүленә. Әгәр тирене таҙартмаһаҡ, уның һаҡлау функцияһы кәмей һәм ул микроорганизмдар ояһына әйләнә.

Пәйғәмбәребеҙ медицинаһында тәнде аҙнаһына кәмендә бер тапҡыр, йома көндө булһа, тағы ла яҡшыраҡ, йыуырға тәҡдим ителә. Шәхси гигиена – ул тән таҙалығы ғына түгел. Гигиена ҡағиҙәләренең боҙолоуы бик күп сирҙәрҙең сәбәпсеһе булыуы мөмкин. Тире, ғөмүмән, бөтә организм өсөн зәйтүн майының файҙаһы бик ҙур. «Зәйтүн емештәрен ашағыҙ, майын тәнегеҙгә һөртөгөҙ, ул – бик бәрәкәтле ағас», – тигән Пәйғәмбәребеҙ. Зәйтүн майы тирене аминокислоталар менән тулыландыра, төрлө сирҙәрҙән һаҡлай, сәстәрҙе, һаҡал-мыйыҡты нығыта. Көнөнә 1-2 аш ҡалағы зәйтүн майы эс ҡатыуҙан, геморрой сиренән дауа.

 

Сәс гигиенаһы

Сәстәрегеҙҙе бысраған һайын йыуығыҙ. Көнөнә ике-өс тапҡыр тарау сәстәрҙе нығыта, еңелсә массаж ҡан йөрөшөн әүҙемләштерә. Айына бер тапҡыр булһа ла, сәстәрегеҙгә зәйтүн майы һөртөгөҙ. Тәбиғи һабын, шампунь ҡулланырға тырышығыҙ.

 

Ауыҙ ҡыуышлығы гигиенаһы

Ауыҙ ҡыуышлығы бактерия-ларҙың һәм вирустарҙың иң яратҡан урыны, шунлыҡтан гигиена ҡағиҙәләрен үтәү мөһим. Тештәрҙе иртәле-кисле таҙартыу мотлаҡ тибеҙ. Ә Пәйғәмбәребеҙ медицинаһы буйынса ун тапҡырҙан да кәм булырға тейеш түгел. Иң яҡшыһы – арак ағасы тамыры (мисүәк) менән таҙартыу. Ул тештәрҙе кариестан һаҡлай һәм теш ҡаҙнаһын нығыта. Пәйғәмбәребеҙҙең: «Һәр намаҙ һәм тәһәрәт, йоҡларға ятыр алдынан, йоҡонан торғас, ашағандан һуң, өйҙән сыҡҡанда һәм ҡайтҡас, тешегеҙҙе мисүәк менән таҙартығыҙ. Аллаһу Тәғәлә риза булыр, фәрештәләр шатланыр», – тигән һүҙҙәре еткерелгән. Йоҡлар алдынан ауыҙҙы тоҙло һыу менән сайҡатыу ҙа файҙалы. Тештәр һәм теш ҡаҙнаһы нығый, бактериялар, вирустар зарарһыҙлана. Танауҙы ла тоҙло һыу менән сайҡатып, иретелгән май һалһаҡ, бик күп бактерия, вирустарҙан ҡотола алабыҙ. Балаларҙа аденома сирен иҫкәртеү маҡсатында иретелгән майҙы ҡулланырға мөмкин.

 

Тырнаҡтар гигиенаһы

Тырнаҡтар аҫтында төрлө сирҙәр тыуҙырыусы микробтар йыйыла. Шунлыҡтан аҙнаға бер тапҡыр тырнаҡтарҙы киҫергә кәрәк.

Аяҡ-ҡулдарҙы регуляр рәүештә йыуырға кәрәк. Бигерәк тә йоҡларға ятыр алдынан ҡулда аҙыҡ, май еҫе ҡалырға тейеш түгел. Әбү Һурайранан килгән хәҙистә: «Берәй кеше ашағандан һуң ҡулын йыумай, ҡулында аҙыҡ һәм май еҫе ҡалған килеш йоҡларға ятһа, бәләгә тарыһа, шайтан һөжүменән интекһә – үҙе ғәйепле», – тиелә.

Һыуыҡ тейгәндә, киҙеү ваҡыттарында йоҡлар алдынан аяҡтарҙы 15-20 минут ярты сәй ҡалағы борос йәки гәрсис һалынған эҫе һыуҙа тоторға кәрәк. Был процедура ҡан әйләнешен яҡшырта, тир бүленеп сығырға булышлыҡ итә.

Эске кейемдең, урын кәрәк-яраҡтарының таҙа булыуы мөһим. Йыуынғандан һуң таҙа кейем кейергә, аҙнаһына бер тапҡыр түшәк кейемен (постель) алыштырырға кәрәк.

Ҡолаҡтарҙы йылына бер тапҡыр табиптарға мөрәжәғәт итеп йыуҙырырға кәрәк. Профилактика маҡсатында аҙнаға бер тапҡыр зәйтүн майы йәки иретелгән май һалырға мөмкин.

Пәйғәмбәребеҙ васыяты буйынса төнгөлөккә күҙҙең аҫҡы ҡабағына өс тапҡыр һөрмә һөртөргә кәңәш ителә. Һөрмә – тәбиғи таш, күҙҙе таҙарта һәм күреү һәләтен яҡшырта. Пәйғәмбәр медицинаһы, шулай уҡ фән раҫлауынса, күҙҙәрҙе һалҡынса тоҙло һыу менән йыуыу ҙа күреү һәләтенә ыңғай тәҫьир итә. Был процедураны көнөнә бер нисә тапҡыр эшләргә була. 1:1 иҫәбе менән эшләнгән, бер-ике тамсы бал һәм алоэ ҡушымтаһы ла күҙҙәрҙе таҙарта.

 

 

Хәбиб Магомедов

Гөлзәминә Кәримова тәржемәһе

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Эфиопия илселәре

Эфиопияла йәшәгән мосолмандарҙан Мәккәлә һуңғы Пәйғәмбәр ﷺ пәйҙә булыуын ишеткәс, уның менән осрашырға 20 христиан эфиоп Мәккәгә илсе булып килә. Улар Аллаһ Рәсүленә ﷺ бик күп һорауҙар бирә һәм бөтәһенә лә тулы яуап ала. Пәйғәмбәр ﷺ уларға Ҡөрьәндән аяттар уҡый һәм исламдың асылын аңлата....


Мандарин бәлеше

  Ҡамыр өсөн: 1 йомортҡа 50 г шәкәр 60 мл көнбағыш майы 100 мл һөт 1 балғалаҡ ванилин 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс 160 г он 4-5 мандарин 1 аш ҡалағы аҡ май 1-2 аш ҡалағы шәкәр   Әҙерләү: Мандариндарҙы, ҡабығынан әрсеп, урталай киҫегеҙ. Бешерәсәк табаға (20 см диаметрында) май...


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...