Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Беҙҙең илдең халҡы һыйыр һөтөн йыш ҡуллана һәм унан һуң кәзә һөтө килә. Быға беҙҙең климат шарттары ла сәбәп булып тора. Икенсе илдәрҙә файҙалы ла, тәмле лә булған дөйә, һарыҡ һәм кокос һөттәре киң ҡулланыла.

 

Ер шарының һәр өлөшөндә һөт эсәләр. Ҡайһы бер урында бейә, инә буйвол, төньяҡ боландарын һауалар, ә ҡайһы бер урындарҙа миндаль, соя, һоло, дөгө төрҙәренән үҫемлек һөттәренә өҫтөнлөк бирәләр.

Кәзә һөтө. Ғалимдар фекеренсә, күкрәк һөтөнә составы буйынса иң яҡыны − кәзә һөтө. Ололар өсөн кәзә һөтө ҡандағы холестеринды кәметеүе менән файҙалы. Был һөт шулай уҡ бронхит, үпкә, ашҡаҙан ауырыуҙары менән сирләгәндәргә һәм һауыға башлағандарға килешәсәк.

Һарыҡ һөтө. Был һөт төрө һыйыр һөтөнә ҡарағанда күпкә майлыраҡ, ҡуйыраҡ, тәмлерәк. Унан йышыраҡ сыр эшләйҙәр. Австрия һәм Великобритания илдәрендә һарыҡ һөтө һәр кибеттә һатыла икән. Әгәр ҙә кәзә менән һарыҡ һөтөн сағыштырһаҡ, һарыҡ һөтөндә файҙалы матдәләр күберәк. Унда еңел үҙләштерелә торған кальций бар. Ул остеопороздан профилактика булып тора.

Дөйә һөтө. Дөйә һөтөнөң составында лактоза юҡ, ул тәме буйынса һыйыр һөтөнә ҡарағанда бер аҙ тоҙлораҡ. Әммә ул В һәм С витаминдарына бай. Шулай уҡ дөйә һөтөндә йөрәккә яҡшы тәъҫир итә торған туйындырылмаған майлы кислоталар бар, әммә май әҙерәк кимәлдә.

Аллаһ изге Ҡөрьән китабында һөт тураһында әйтә (мәғәнәһе): «Һәм, ысынында, хайуандарҙа ла һеҙҙең өсөн нәсихәт бар. Беҙ уларҙың ҡарынындағы нәмә һәм ҡаны араһында яһалған татлы саф һөттө һеҙгә эсерәбеҙ». («Ән-Нәхл» сүрәһе, 66-сы аят).

 

Сумая Тлисова.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Сәфәргә сыҡҡанда

«Аллааһу әкбәр» (3 ҡабат). Мәғәнәһе: «Аллаһ Бөйөк!» «Сүбхәәнәл-ләҙии сәххара ләнәә һәәҙәә үә мәә күˊннәә ләһүү мүҡриниин. Үә иннәә иләә ра́ббинәә ләмүнҡалибүүн». Мәғәнәһе: «Беҙгә быны буйһондорған Аллаһ кәмселектәрҙән Пак, сөнки беҙҙең быға көсөбөҙ...


Ғималетдин мулла

«Беҙҙең Сәйетбаба ауылы тарихы яҙылһа, ул бер китап түгел, томдар булыр ине, – ти ауылыбыҙҙың ихтирамлы ағинәйе 93 йәшлек Фәриҙә апай Ғилманова. –Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Өйәнең биръяғында ғына ирҙәре һуғышта үлеп тол ҡалған ҡатындарҙың һаны ҡырҡҡа яҡын ине. Кешеләр яҙмышы ил...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Аллаһу Тәғәлә һөйөклө Пәйғәмбәренә ﷺ: «Был төндә һин Минең ҡунағым, шуға күрә нимә теләйһең, бөтәһен дә һора», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙе өсөн бер нимә лә һорамай. Фәҡәт Аллаһтан үҙенең өммәтенә рәхимлек күрһәтеүен үтенә.   Ул төндә Аллаһу Тәғәлә мосолмандарға көн һайын...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...