Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Беҙҙең илдең халҡы һыйыр һөтөн йыш ҡуллана һәм унан һуң кәзә һөтө килә. Быға беҙҙең климат шарттары ла сәбәп булып тора. Икенсе илдәрҙә файҙалы ла, тәмле лә булған дөйә, һарыҡ һәм кокос һөттәре киң ҡулланыла.

 

Ер шарының һәр өлөшөндә һөт эсәләр. Ҡайһы бер урында бейә, инә буйвол, төньяҡ боландарын һауалар, ә ҡайһы бер урындарҙа миндаль, соя, һоло, дөгө төрҙәренән үҫемлек һөттәренә өҫтөнлөк бирәләр.

Кәзә һөтө. Ғалимдар фекеренсә, күкрәк һөтөнә составы буйынса иң яҡыны − кәзә һөтө. Ололар өсөн кәзә һөтө ҡандағы холестеринды кәметеүе менән файҙалы. Был һөт шулай уҡ бронхит, үпкә, ашҡаҙан ауырыуҙары менән сирләгәндәргә һәм һауыға башлағандарға килешәсәк.

Һарыҡ һөтө. Был һөт төрө һыйыр һөтөнә ҡарағанда күпкә майлыраҡ, ҡуйыраҡ, тәмлерәк. Унан йышыраҡ сыр эшләйҙәр. Австрия һәм Великобритания илдәрендә һарыҡ һөтө һәр кибеттә һатыла икән. Әгәр ҙә кәзә менән һарыҡ һөтөн сағыштырһаҡ, һарыҡ һөтөндә файҙалы матдәләр күберәк. Унда еңел үҙләштерелә торған кальций бар. Ул остеопороздан профилактика булып тора.

Дөйә һөтө. Дөйә һөтөнөң составында лактоза юҡ, ул тәме буйынса һыйыр һөтөнә ҡарағанда бер аҙ тоҙлораҡ. Әммә ул В һәм С витаминдарына бай. Шулай уҡ дөйә һөтөндә йөрәккә яҡшы тәъҫир итә торған туйындырылмаған майлы кислоталар бар, әммә май әҙерәк кимәлдә.

Аллаһ изге Ҡөрьән китабында һөт тураһында әйтә (мәғәнәһе): «Һәм, ысынында, хайуандарҙа ла һеҙҙең өсөн нәсихәт бар. Беҙ уларҙың ҡарынындағы нәмә һәм ҡаны араһында яһалған татлы саф һөттө һеҙгә эсерәбеҙ». («Ән-Нәхл» сүрәһе, 66-сы аят).

 

Сумая Тлисова.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...