Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Беҙҙең илдең халҡы һыйыр һөтөн йыш ҡуллана һәм унан һуң кәзә һөтө килә. Быға беҙҙең климат шарттары ла сәбәп булып тора. Икенсе илдәрҙә файҙалы ла, тәмле лә булған дөйә, һарыҡ һәм кокос һөттәре киң ҡулланыла.

 

Ер шарының һәр өлөшөндә һөт эсәләр. Ҡайһы бер урында бейә, инә буйвол, төньяҡ боландарын һауалар, ә ҡайһы бер урындарҙа миндаль, соя, һоло, дөгө төрҙәренән үҫемлек һөттәренә өҫтөнлөк бирәләр.

Кәзә һөтө. Ғалимдар фекеренсә, күкрәк һөтөнә составы буйынса иң яҡыны − кәзә һөтө. Ололар өсөн кәзә һөтө ҡандағы холестеринды кәметеүе менән файҙалы. Был һөт шулай уҡ бронхит, үпкә, ашҡаҙан ауырыуҙары менән сирләгәндәргә һәм һауыға башлағандарға килешәсәк.

Һарыҡ һөтө. Был һөт төрө һыйыр һөтөнә ҡарағанда күпкә майлыраҡ, ҡуйыраҡ, тәмлерәк. Унан йышыраҡ сыр эшләйҙәр. Австрия һәм Великобритания илдәрендә һарыҡ һөтө һәр кибеттә һатыла икән. Әгәр ҙә кәзә менән һарыҡ һөтөн сағыштырһаҡ, һарыҡ һөтөндә файҙалы матдәләр күберәк. Унда еңел үҙләштерелә торған кальций бар. Ул остеопороздан профилактика булып тора.

Дөйә һөтө. Дөйә һөтөнөң составында лактоза юҡ, ул тәме буйынса һыйыр һөтөнә ҡарағанда бер аҙ тоҙлораҡ. Әммә ул В һәм С витаминдарына бай. Шулай уҡ дөйә һөтөндә йөрәккә яҡшы тәъҫир итә торған туйындырылмаған майлы кислоталар бар, әммә май әҙерәк кимәлдә.

Аллаһ изге Ҡөрьән китабында һөт тураһында әйтә (мәғәнәһе): «Һәм, ысынында, хайуандарҙа ла һеҙҙең өсөн нәсихәт бар. Беҙ уларҙың ҡарынындағы нәмә һәм ҡаны араһында яһалған татлы саф һөттө һеҙгә эсерәбеҙ». («Ән-Нәхл» сүрәһе, 66-сы аят).

 

Сумая Тлисова.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...