Финик – “сүллек икмәге”

Финик – “сүллек икмәге”

Һуңғы йылдарҙа донъя кимәлендә дөрөҫ туҡланыу темаһыны киң тарала башлағас, финик тураһында ла күп яҙа башланылар.

Ысынлап та, финик тәм-том урынына бик яҡшы алмаш. Уның тәме лә кәнфиттекенә оҡшаш, әммә һаулыҡҡа файҙаһы сағыштырғыһыҙ күп.

Финик – туҡлыҡлы аҙыҡ

Ғалимдар фекеренсә, кеше бер нисә ай тик финик һәм һыу менән генә туҡланып йәшәһә лә, уның хәле нормала буласаҡ. Сөнки финик составында кешегә йәшәү өсөн кәрәк булған витаминдар һәм минералдар бар. Нимәһе ҡыҙыҡ, бары тик бер стакан һөт менән бер бөртөк финик кешене уға кәрәк булған бөтә аминокислоталар менән тәьмин итә ала икән. Был мәғлүмәт итте әҙерәк ашарға теләүселәр өсөн яҡшы ысул.

Финиктың файҙаһы кимәлә? Диетолог, эндокринолог Вера Кузьминаның фекерен килтерәбеҙ.

1. Финиктарҙа булған глюкоза баш мейеһе эшмәкәрлеген яҡшырта.

2. Финик емештәре хроник арыуҙарҙан һәм стрестан ҡотҡара.

3. Ҡаты сирҙән йәки операциянан һуң финик организмды нығытырға ярҙам итә, хәл индерә.

4. Финик төрлө тәм-томдарға бик яҡшы алмаш. Әммә бер финик емешенең 23 килокалорий тәшкил итеүен оноторға ярамай. Самаһын белергә кәрәк.

5. Киптерелгән финик йөрәкте нығыта, гипертониктарға файҙалы: йөрәк баҫымын нормала тоторға, үҙеңде яҡшы тойорға ярҙам итә.

6. Финиктар һалҡын тейгәндә, ҡаты йүтәлде бөтөрөргә һәм ҡаҡырыҡты сығарырға ярҙам итәсәк.

7. Бигерәк тә кипкән финиктарҙағы полифенол организмды тиҙ ҡартайыуҙан һаҡлай.

8. С һәм Е витаминдары арҡаһында финиктар антиоксидант функцияһын үтәй.

9. Бер нисә финик кешегә кәрәкле көндәлек норманың 27% калий, 15% магний һәм 12% В6 витамины менән тәъмин итә.

10. Бөйөр ауырыуҙары менән ыҙалаған кешеләргә финик файҙалы. Сөнки ул тәндән шешендерә торған артыҡ шыйыҡсаны сығарырға булышлыҡ итә.

11. Финик емешенең ирей һәм иремәй торған сүстәре ашҡаҙан-эсәк юлдарын яҡшы таҙарта, йыуан эсәктең эшмәкәрлеген һәйбәтләй.

12. Иғтибар! Финик нисек кенә файҙалы булмаһын, шәкәр диабеты менән ауырығандарға финик ашарға ярамай, сөнки унда гликемия индексы юғары.

Сумая Тлисова

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Бәйт әл-Мөҡәддәстең яҙмышы

Бәйт әл-Мөҡәддәсте төҙөп бөткәс, донъяла тиңе булмаған байрам ойошторола. Бик күп ҡорбан салына. Сөләймән, Аллаһу Тәғәләнән бөтә кешеләр өсөн бәрәкәт һорай: «Кем, ошо мәсеткә инеп, Һинең ризалығың өсөн ике рәҡәғәт намаҙ уҡый, ул, яңы тыуған сабыйҙай, гонаһтарҙан пак булып ҡалһын». Ул...


Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән...


Ҡуҙғалаҡ бәлеше

Ҡамыр өсөн: 1 стакан һөт 2 аш ҡалағы шәкәр 2 аш ҡалағы эретелгән май йәки ҡаймаҡ 0,5 балғалаҡ тоҙ 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) 2 стакан он   *1 стакан - 200 мл   Эслеге өсөн: 300 г ҡуҙғалаҡ сама менән шәкәр (150-200 г) май   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


Шайтан яҙмалары

Аллаһ исеме менән... Һеҙҙең арала Әтиә менән дуҫ булғандар бармы ул? Булһа, әйтегеҙ уға, шул тиклем итеп теңкәмде ҡоротмаһын әле. Бөгөн миңә уның тәртибе һис кенә лә оҡшаманы. Ниндәй генә эшкә тотонмаһын: «Мәрхәмәтле һәм Рәхимле Аллаһ исеме менән башлайым», – ти ҙә торасы. Ул...