КЕСКӘЙҘӘР ӨСӨН

КЕСКӘЙҘӘР ӨСӨН

Дуҫыма бүләк

Мәхмүт менән Ғайса – йән дуҫтар. Мәхмүт бик етеш ғаиләнән. Өҫтөндә затлы кейем, өйөндә компьютер, ҡиммәтле телефон. Ә Ғайса, киреһенсә, тулы булмаған ғаиләнән, 4 баланы әсәһе бер үҙе тәрбиәләй. Балаларын үҫтерер өсөн яңғыҙ әсәһе таң һарыһынан киске ҡараңғыға тиклем эштә була. Ғайса бик изгелекле, аҡыллы малай. Әсәһенән өҫтөнә яңы кейем алып биреүен дә һорамай: мәктәптә ағаларынан ҡалған кейемдәрен кейеп йөрөй.

Бер көн дуҫтар мәктәптән ҡайтышлай магазин янында туҡталдылар. Ғайса, ниңәлер, витринала торған ҡиммәтле костюмға оҙаҡ ҡына ҡарап торҙо.

– Шундай костюмды кейергә теләр инеңме? – тип һораны Мәхмүт дуҫынан. Ғайса, бер ни өндәшмәй, шәп-шәп атлап китеп барҙы. Мәхмүтте ауыр уйҙар биләне: ул барыһын да аңланы.

– Эх, ошо костюмды Ғайса дуҫына бүләк итергә ине! – тип өҙгөләнде ул. Костюм алырлыҡ аҡсаһы бар уның, ул әллә ҡасандан бирле яңы компьютер алыр өсөн аҡса йыя ине. Төрлөсә уйлай торғас, Мәхмүт дуҫы өсөн костюмды һатып алды, тик атаәсәһенә ни тип әйтергә белмәне. Бер көн, бар батырлығын йыйып, Мәхмүт ата-әсәһенә хәлде һөйләп бирҙе. Улар иғтибар менән тыңланылар. Әсәһе:

– Дуҫың өсөн бүләк эшләү – бик һәйбәт сифат, тик оҙаҡ ҡына компьютерһыҙ буласаҡһың, – тине. – Аңлайым, әммә Ғайса яңы костюмға бик мохтаж, ә мин түҙермен әле, – тине Мәхмүт. Был һүҙҙәрҙе ишеткән ата-әсә бик изгелекле бала булып үҫеп килгән улдары өсөн эстән генә һөйөндөләр.

– Аллаһу Тәғәлә һинең изгелегеңде күреп, алдағы көндәрҙә һине ҡыуандырасаҡ, – тинеләр улар. Мәхмүт костюмды Ғайсаға нисек тапшырырға белмәне. Үҙе алып барып бирһә, Ғайса асыуланыр төҫлө тойолдо. Шуға ла бүләкте уға кеше аша ебәрҙе. Ғайса бик шатланды. Өйгә әйләнеп ҡайтҡас, Мәхмүт икеләтә һөйөнөс кисерҙе, сөнки ата- әсәһе уға яңы компьютер һатып алғайны.

Дуҫыма рәхмәтлемен

Сәйет, будильнигын иртәнге намаҙ ваҡытына көйләп ҡуйһа ла, тора алманы. Был хәл иртәгеһен дә ҡабатланды. Көн артынан көн шулай үтә торҙо.

– Иртәгә мотлаҡ уянасаҡмын, – тип үҙенә һүҙ биреп тә ҡараны. Ләкин иртәнсәк яңғыраған аҙан тауышы аҫтында рәхәтләнеп йоҡлауын дауам итте ул. Әлбиттә, бының өсөн бик борсолдо. Һәм был хәлде бер көн Мәхмүт дуҫына һөйләне.

– Ҡайғырма, Сәйет. Мин һине намаҙ ваҡытында көн дә уятырмын,– тип вәғәҙә бирҙе ул. Сәйет бик шатланды.

– Ярай, килештек, – тине ул дәртләнеп. Иртәнсәк, аҙан тауышы яңғырау менән Мәхмүт дуҫына шылтыратты. Алло, Сәйет! Әс-сәләмү ғәләйкүм! Уяндыңмы,намаҙға торорға ваҡыт! – Рәхмәт, Мәхмүт! Хәҙер торам, – тине Сәйет. Әммә дуҫының ышанысһыҙ ғына һөйләшеүен һиҙеп, Мәхмүт тағы ла шылтыратырға булды. Ә Сәйет һаман да урынынан тормағайны.

– Сәйет, хәйерле иртә! Йокоңдан уяндыңмы? Бөгөн кис спортзалға барабыҙмы?, – тип ныҡышты, – ярай мәктәптә осрашырбыҙ! – тип төрлө һорауҙар биреп ул дуҫының хәлдәрен белеште. Шулай итеп, Сәйет дуҫы ярҙамында намаҙҙарҙы үҙ ваҡытында үтәй башланы. Уның кәйефе лә күтәрелде. Дуҫына бик рәхмәтле булды. Күп тә үтмәй, Сәйет йәшәгән өйҙөң янында ғына мәсет төҙөлдө. Дуҫтар бөтә намаҙҙарҙы ла мәсеттә уҡый башланы.

Рәйсә Якупова тәржемәһе

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....