Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә!

Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым!

Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа!

Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек бирмәнем. Һа-һа-һа! Рамазандың, Аллаһ ҡолоноң, кер йыуыу машинаһын һатып алыр өсөн биш мең аҡсаһы етмәй ине. Әгәр һәр дуҫы уға берәр мең аҡса бирһә, ул биш меңде һә тигәнсе йыйыр ине.

Мин Рамазандың дуҫтары эргәһенә килеп, уларҙы ярҙам итмәҫкә күндерҙем. Һәр береһенең төрлөсә итеп башын бутаным.

Беренсеһенә: «Һин былай ҙа хәйриә маҡстында күп аҡса тотондоң. Әлегә изге эштәр эшләмәй торһаң да була», – тип әйттем. Һа-һа-һа!

Икенсеһенә: «Һин Рамазан менән саҡ танышып-дуҫлаштың, уның проблемаларында һинең ни эшең? Әйҙә, электән белгән дуҫтары ярҙам итһен», – тип шыбырланым. Һа-һа-һа!

Өсөнсөһөнә былай тинем: «Ташла был ниәтеңде! Машина алыр өсөн йыйнаның бит аҡсаңды. Уны уңға-һулға тарата башлаһаң, яңы машинаны ҡасан һатып алмаҡ булаһың?»

Дүртенсе дуҫы иманлы кеше булып сыҡты. Мин уның башын былай тип әйләндерҙем: «Аллаһ бөйөк. Ул Рамазанға ярҙам итер. Ә һин аҡсаңды фәҡирерәк кешеләр өсөн һаҡла». Иманлы кешеләрҙе бына ошолайыраҡ итеп юлдан яҙҙыралар ул! Һа-һа-һа!

Бишенсеһенә ҡотҡо һалыуҙың бер ҡыйынлығы булманы. Минең уға Рамазан әфәндегә ярҙам итеү кәрәкмәй, тип әйтеүем дә етте, ул шунда уҡ риза булды. Һа-һа-һа! Бар кешекәйҙәр ошо Аллаһ бәндәһе кеүек булһа ине ул!

Ошолай итеп, минең шул тиклем шәп планым арҡаһында Рамазан кер йыуыу машинаһын һатып ала алманы. Уға ярҙам ҡулы һуҙмаған дуҫтарына оят булһын! Һа-һа-һа! Белеп торам, хәҙер һеҙ, кешеләр: «Ләғнәт һуҡһын һине, шайтан», – тип әйтәсәкһегеҙ. Ә минең бында ни ҡыҫылышым бар?

Рамазандың дуҫтары уға ярҙам итергә тейеш ине. Эйе, мин ярҙам итмәҫкә өндәнем. Ә ниңә һуң улар минең һүҙгә ҡолаҡ һалды? Тыңламаһындар ине. Һа-һа-һа! Мине Ибраһим пәйғәмбәр тыңланымы ни? Ә Ғайса? Ә Муса?

Был бүкәнбаштар үҙҙәре мине тыңлайҙар ҙа, үҙҙәре мине ғәйепле итеп ҡуялар. Мин үҙ фекеремде береһенә лә көсләп таҡмайым. Теләмәгән кеше мине тыңлап та тормай. Шулай булғас, ләғнәт яуҙырып ултырмағыҙ миңә! Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...