Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш?

Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип ирештер, әйҙә, иптәштәреңә бер мәҙәк булһын! Һинең шаяртыуың барыһының да күңелен күтәрер. Сәйет! Йә ашыҡ инде! Мәжиткә: «Таҡыр баш!» – тип әйт. Дуҫтарыңды бер аҙ көлдөрөп ал! Йә инде, аҡыллым! Иптәштәреңде бәхетле ит!»

Сәйет әйткәндәремә ышанды һәм Мәжиткә: «Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Ҡалай башың аҡ ҡына, шыма ғына, ялтас ҡына булып ҡалған. Ҡотлайым!» – тип өндәште.

Һа-һа-һа! Эй рәхәтләнеп көлдөм инде, малайҙар ҙа көлдө. Тик Мәжиттең генә бик ныҡ кәйефе төштө. Кешеләр теле менән әйткәндә, уның йөрәге йәрәхәтләнде. Һа-һа-һа! Шайтанымамы уның йәрәхәтле йөрәге. Һа-һа-һа!

Мәжит бүтән дуҫтары эргәһендә ҡала алманы. Ул, күҙ йәштәренә төйөлөп, өйөнә ҡайтып китте. Мәжиттең күңеле кителгәнен күргәс, Сәйет, әлбиттә, бик үкенде. «Ҡайһылай насар килеп сыҡты. Миңә дуҫым алдында ғәфү үтенергә кәрәк», – тип уйланы.

Ә мин уның ҡолағына: «Ғәфү үтенергә кәрәкмәй. Һин бит Мәжиткә бер ниндәй ҙә насар һүҙ әйтмәнең, «таҡыр баш» тип кенә өндәштең. Мәжиттең шул тиклем нескә күңелле булыуында һинең ни ғәйебең? Был турала уйлап та бирмә, Сәйет!» – тип шыбырланым.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Сәйет был юлы минең ҡотҡоға бирелмәне, дуҫы эргәһенә барып, ғәфү үтенде. Мәжит шунда уҡ йылмайып ебәрҙе һәм Сәйетте ғәфү итте. Йәл... Мин Сәйеттең башын шәп итеп әйләндерҙем, ивет? Тик ул аҙаҡтан аҡылына килде шул... Йәл! Йә ярар, ярар... Уны тағы алйотландырырға форсат булыр әле. Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...