Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш?

Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип ирештер, әйҙә, иптәштәреңә бер мәҙәк булһын! Һинең шаяртыуың барыһының да күңелен күтәрер. Сәйет! Йә ашыҡ инде! Мәжиткә: «Таҡыр баш!» – тип әйт. Дуҫтарыңды бер аҙ көлдөрөп ал! Йә инде, аҡыллым! Иптәштәреңде бәхетле ит!»

Сәйет әйткәндәремә ышанды һәм Мәжиткә: «Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Ҡалай башың аҡ ҡына, шыма ғына, ялтас ҡына булып ҡалған. Ҡотлайым!» – тип өндәште.

Һа-һа-һа! Эй рәхәтләнеп көлдөм инде, малайҙар ҙа көлдө. Тик Мәжиттең генә бик ныҡ кәйефе төштө. Кешеләр теле менән әйткәндә, уның йөрәге йәрәхәтләнде. Һа-һа-һа! Шайтанымамы уның йәрәхәтле йөрәге. Һа-һа-һа!

Мәжит бүтән дуҫтары эргәһендә ҡала алманы. Ул, күҙ йәштәренә төйөлөп, өйөнә ҡайтып китте. Мәжиттең күңеле кителгәнен күргәс, Сәйет, әлбиттә, бик үкенде. «Ҡайһылай насар килеп сыҡты. Миңә дуҫым алдында ғәфү үтенергә кәрәк», – тип уйланы.

Ә мин уның ҡолағына: «Ғәфү үтенергә кәрәкмәй. Һин бит Мәжиткә бер ниндәй ҙә насар һүҙ әйтмәнең, «таҡыр баш» тип кенә өндәштең. Мәжиттең шул тиклем нескә күңелле булыуында һинең ни ғәйебең? Был турала уйлап та бирмә, Сәйет!» – тип шыбырланым.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Сәйет был юлы минең ҡотҡоға бирелмәне, дуҫы эргәһенә барып, ғәфү үтенде. Мәжит шунда уҡ йылмайып ебәрҙе һәм Сәйетте ғәфү итте. Йәл... Мин Сәйеттең башын шәп итеп әйләндерҙем, ивет? Тик ул аҙаҡтан аҡылына килде шул... Йәл! Йә ярар, ярар... Уны тағы алйотландырырға форсат булыр әле. Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...